محمدباقر قالیباف، رییس مجلس شورای اسلامی و رئیس تیم مذاکرهکننده جمهوری اسلامی، ادعا کرد که بازرسان آژانس بینالمللی انرژی هستهای اجازه دسترسی به تأسیسات هستهای که توسط آمریکا بمباران شدهاند نخواهند داشت.
سایتهای فردو، نطنز و اصفهان در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در سال گذشته و سال جاری، هدف بمباران قرار گرفتند.
از زمان جنگ ۱۲ روزه سال گذشته، آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سوی جمهوری اسلامی از دسترسی به سایتهای غنیسازی محروم شده است؛ سایتهایی که گمان میرود جمهوری اسلامی در آنها به اندازهای اورانیوم با غنای بالا ذخیره کرده باشد که در صورت تصمیم به حرکت سریع به سوی ساخت بمب اتمی، برای تولید حداکثر ۱۰ سلاح هستهای کافی باشد.
پیشتر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرده بود با همکاری جمهوری اسلامی و با ورود به ایران، «به جمعآوری گرد و غبار هستهای [اورانیوم غنی شده] میپردازیم و بعد همه این مواد را به ایالات متحده منتقل میکنیم.»
همچنین پیشتر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در جریان یک نشست خبری در ژاپن گفت: «توافقی وجود دارد و برای اجرای آن توافق، آژانس بینالمللی انرژی اتمی باید دسترسی داشته باشد و بازرسی انجام دهد.»
گروسی نام سایتهای اتمی ایران را مشخص نکرد.
بازدید از این سایتها در روزهای اخیر به یکی از موضوعات اختلافبرانگیز اصلی در مذاکرات تبدیل شدهاند.
قالیباف در یک گفتوگوی تلویزیونی که شامگاه چهارشنبه از صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش شد، گفت: «در حال حاضر، آنها فقط در دو مورد حق دسترسی دارند؛ یکی نیروگاه بوشهر و دیگری راکتور تهران است. دسترسیها فقط در همین حد بوده است و ما نسبت آن متعهد هستیم.»
قالیباف افزود: «در مجلس شورای اسلامی قانون تصویب کردیم که شورای عالی امنیت ملی هم درباره آن مصوبه دارد. بر اساس این قانون، به هیچ عنوان به سایتهایی که بمباران شده و آسیب دیدهاند، دسترسی داده نمیشود.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از حملات آمریکا به مراکز اتمی جمهوری اسلامی ایران، در جریان جنگ ۱۲ روزه اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده ۶۰ درصدی در اختیار دارد.
دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا در واپسین روزهای جنگ ۱۲ روزه دستور بمباران مراکز غنیسازی ایران در فردو و نطنز و اصفهان را صادر و پس از آن اعلام کرد که این مراکز نابود و اورانیومهای غنی شده زیر خاک مدفون شدهاند.
در اردیبهشت ماه، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که بخش زیادی از اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی احتمالاً هنوز در مجتمع هستهای اصفهان است.
یک ماه بعد، شبکه سیانان گزارش داده که جمهوری اسلامی اخیراً تونلهای تأسیسات نگهداری اورانیوم با غنای بالا را عمداً تخریب و ورودیها را مینگذاری کرده است.
پنج منبع آگاه به دادههای اطلاعاتی آمریکا به این رسانه گفتهاند که جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر و بعد از تهدید دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا برای تصرف ذخایر اورانیوم ۶۰ درصدی ایران با عملیات نظامی، تلاشها برای مسدود کردن این مواد را بهصورت چشمگیری افزایش داده است.