عبور از هرمز به حالت عادی برنمی‌گردد؛ شرکت‌های کشتیرانی از هفته‌ها تأخیر می‌گویند

با وجود توافق آمریکا و جمهوری اسلامی برای بازگشایی تنگه هرمز، شرکت‌های بزرگ کشتیرانی در آسیا و اروپا می‌گویند بازگشت تردد عادی از این مسیر ممکن است هفته‌ها، و در برخی برآوردها حتی ماه‌ها، طول بکشد.

جوتارو تامورا، مدیرعامل شرکت ژاپنی میتسویی او‌اس‌کی لاینز، به فایننشال تایمز گفت مالکان کشتی فقط با اعلام توافق سیاسی قانع نمی‌شوند و باید در عمل ببینند عبور از هرمز امن شده است. او گفت بازگشت ناوبری می‌تواند چند هفته یا حتی یک ماه زمان ببرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، گفته بود کشتی‌های حامل نفت از مسیر جنوبی تنگه در حال خروج‌اند و این مسیر را «کاملاً امن، مطمئن و پاک» توصیف کرده بود. اما داده‌های ردیابی کشتی‌ها در روز دوشنبه موج معناداری از عبور تانکرها نشان نمی‌داد و تنها عبور قابل مشاهده، یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع به نام دیشا بود که از قطر به سوی هند حرکت کرد.

رویترز نوشت شرکت‌های کشتیرانی از توافق استقبال محتاطانه کرده‌اند، اما منتظر جزئیات عملی درباره مین‌روبی، بیمه، امنیت مسیر و دوام توافق هستند.

یاکوب لارسن، مسئول ارشد ایمنی و امنیت در انجمن کشتیرانی بیمکو، گفت گام بعدی این است که مالکان کشتی مطمئن شوند عبور از هرمز نه فقط مجاز، بلکه ایمن است.

استفانو مسینا، رئیس انجمن مالکان کشتی ایتالیا، نیز گفت خبر توافق مثبت است، اما در ماه‌های اخیر چندین اعلام آتش‌بس یا توقف درگیری به اقدام عملی منجر نشده است.

انجمن مالکان کشتی ژاپن اعلام کرد باید کمی بیشتر منتظر اطلاعات مشخص بماند. نیپون یوسن، بزرگ‌ترین شرکت کشتیرانی ژاپن، ابراز امیدواری کرد عملیات هرچه زودتر عادی شود، اما میتسویی او‌اس‌کی گفت فقط پس از تأیید کامل امنیت، ناوبری را از سر می‌گیرد.

مرسک نیز توافق را مثبت خواند، اما گفت هنوز برای ارزیابی اثر آن زود است و تغییری در عملیات خاورمیانه‌ای خود نداده است.

بر اساس داده‌های کپلر، حدود ۱۵۵ تانکر حامل نفت و مواد شیمیایی در منطقه خلیج فارس مانده‌اند؛ برآورد اویل بروکریج این عدد را ۲۱۵ تانکر دانسته است.

انوپ سینگ، رئیس جهانی تحقیقات کشتیرانی در اویل بروکریج، گفت اگر عبور بدون محدودیت از سر گرفته شود، تراکم دو سوی تنگه می‌تواند ظرف هشت تا ۱۰ روز کاهش یابد.

اما دیوید جوربنازه، مسئول بازار جهانی نفت در آی‌سی‌آی‌اس، گفت بازگشت معنادار تردد به هفته‌ها مین‌روبی و عادی شدن نرخ‌های بیمه نیاز دارد و بازگشت کامل به حجم پیش از جنگ، واقع‌بینانه‌تر سناریویی برای سال ۲۰۲۷ است.

در مقابل، لارس بارستاد، مدیرعامل شرکت نفتکش‌داری فرانت‌لاین، نگاه خوش‌بینانه‌تری دارد. او در گفت‌وگو با سی‌ان‌بی‌سی گفته است اگر توافق آمریکا و جمهوری اسلامی معتبر باشد و امنیت مسیر را بهبود دهد، تردد نفتکش‌ها می‌تواند از سطح فعلیِ حدود پنج تا ۱۰ کشتی در روز به‌سرعت افزایش یابد.

با این حال، همین ارزیابی نیز مشروط به «اعتبار توافق» و کاهش واقعی تهدیدهای امنیتی است؛ شرطی که بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی هنوز آن را قطعی نمی‌دانند.

داده‌های کپلر نیز نشان می‌دهد نزدیک به ۶۰۰ کشتی هنوز در خلیج فارس منتظر خروج‌اند و بیش از ۳۰۰ کشتی خالی نیز در دریای عمان برای ورود و بارگیری صف کشیده‌اند.

پیش از جنگ، روزانه به‌طور میانگین ۱۳۵ نفتکش از هرمز عبور می‌کرد؛ بنابراین حتی تخلیه صف ۶۰۰ کشتیِ منتظر خروج، در ظرفیت عادی هم بیش از چهار روز زمان می‌برد. با احتساب کشتی‌های خالیِ منتظر ورود، این زمان در حالت نظری به حدود یک هفته می‌رسد.