سفر دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، به پکن و دیدارهای پیشروی او با شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، یکی از تیترهای مهم خبری روزهای اخیر در رسانهها و جراید معتبر جهان در چند روز اخیر بوده است.
نتیجه دیدار و مذاکرات رئیسجمهوری آمریکا و رئیس چین بهعنوان رهبران دو قطب مهم و تعیینکننده در معاملات تجاری و ژئوپلتیک جهان، با توجه به شرایط بحرانی کشتیرانی حال حاضر در خلیج فارس و تنگه هرمز و اختلال در انتقال و توزیع منابع انرژی، نهتنها برای این دو کشور، بلکه سایر کشورها در منطقه و جهان نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.
دیدارهای دو طرف از روز چهارشنبه آغاز میشود اما اصل مذاکرات از روز پنجشنبه آغاز میشود و گفته میشود بر موضوعات حساسی از جمله اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی، مناسبات تجاری دو کشور، مناقشات چین و تایوان و رقابتهای راهبردی دو کشور متمرکز باشد.
اما این نخستین دیدار این دو رئیسجمهوری نیست و دو طرف پیش از این دستکم شش بار در دو دوره ناپیوسته ریاست جمهوری دونالد ترامپ دیدار و گفتوگو کردهاند.
نخستین دیدار
فروردین ۱۳۹۶ ( آوریل ۲۰۱۷) در فلوریدا
دونالد ترامپ با شی جین پینگ برای نخستین بار در اقامتگاه شخصی خود در مارالاگو در ایالت فلوریدا و با حضور همسرانشان دیدار کرد.
مذاکرات واشنگتن و پکن در این دیدار بر روابط اقتصادی و تجاری دو کشور، پدافند موشکی کره جنوبی و گسترش حضور نظامی چین در «دریای جنوب چین» متمرکز بود.
متعادل سازی تراز تجاری بین دو کشور از مهمترین خواستههای دونالد ترامپ در این گفتگوها بود که در رقابتهای انتخاباتی وعدهاش را داده بود.
او که یک روز پیش از این دیدار گفته بود «با ما ناعادلانه رفتار شده است و ما برای سالهای سال با چین معاملات تجاری بسیار بدی داشته ایم» در پایان، این دیدار را مثبت ارزیابی کرد.
دومین دیدار
تیر ۱۳۹۶ ( ژوئیه ۲۰۱۷ ) «گروه ۲۰» – هامبورگ - آلمان
دومین ملاقات آقای ترامپ و آقای شی در ژوئیه ۲۰۱۷ و در گفتوگوهای دوجانبه در طی نشست «گروه ۲۰» در شهر هامبورگ آلمان انجام شد. برنامه هستهای کره شمالی و روابط اقتصادی دوجانبه، دو موضوع اصلی در این گفتوگو بود.
نشست «گروه ۲۰»در هامبورگ در سایه درگیریها در سوریه و رقابتهای جمهوری اسلامی و عربستان برای کسب قدرت برتر در خاورمیانه برگزار شد.
چین و آمریکا در این دیدار با ادامه مذاکره مقامات عالیرتبه دو کشور بر پایه افزایش اعتماد راهبردی دو جانبه توافق کردند.
طبق بیانیه کاخ سفید پس از آن دیدار: «دو طرف بار دیگر بر تعهد خود به غیرهستهایسازی شبهجزیره کره تأکید کردند. دو رهبر همچنین روند همکاریها در دیگر حوزههای روابط دوجانبه، از جمله مسائل اقتصادی مانند تجارت متقابل و دسترسی به بازارها را بررسی کردند. رئیسجمهوری ترامپ و رئیسجمهوری شی جینپینگ به تیمهای امنیتی و اقتصادی خود دستور دادند در گفتوگوهای آینده برای دستیابی به پیشرفت تلاش کنند.»
سومین دیدار
آبان ۱۳۹۶ (نوامبر ۲۰۱۷) اولین سفر رسمی به پکن
دونالد ترامپ در این سفر سهروزه با گروهی از مدیران ارشد شرکتهای آمریکایی وارد چین شد و ضمن بازدید از شهر ممنوعه در ضیافت رسمی دولتی چین شرکت کرد.
آقای ترامپ پس از بازگشت از دستیابی به توافقها و تفاهمنامههایی به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار در زمینه انرژی، کشاورزی و فناوری میان دو کشور گفت.
گفتگوها در این دیدار بر کاهش کسری تجاری آمریکا با چین، فشار بر کره شمالی برای توقف ساخت سلاحهای هستهای و بهبود روابط دوجانبه متمرکز بود.
اگرچه فضای کلی این سفر و مذاکرات انجام شده مثبت ارزیابی شد، اما تنشهای اقتصادی میان دو کشور در ماههای بعد با اعمال تعرفههای تازه از سوی آمریکا وارد مرحله جدیدی شد.
چهارمین دیدار
آذر ۱۳۹۷ (نوامبر ۲۰۱۸) گروه ۲۰ بوئنوسآیرس - آرژانتین
چهارمین دیدار دونالد ترامپ با شی جین پینگ در حاشیه نشست گروه ۲۰ در بوئنوسآیرس آرژانتین و همزمان با جنگ تجاری میان دو کشور برگزار شد.
پیش از این دیدار، افزایش تعرفه بر کالاهای چینی و محدودیتهای استفاده از تجهیزات شرکتهای هواوی و زد تیای در نهادهای دولتی آمریکا، و واکنش متقابل چین در بالا بردن تعرفه بر کالاهای آمریکایی، دو کشور را وارد جنگ تجاری کرد.
اما پس از دیدار دونالد ترامپ و شیجینپینگ در حاشیه این نشست، روز شنبه ۱۰ آذر (اول دسامبر) اعلام کرد واشنگتن و پکن توافق کردند تا جنگ تعرفههای مالیاتی را به مدت ۹۰ روز متوقف کنند تا مذاکرات تجاری بین چین و آمریکا ادامه یابد.
پنجمین دیدار
خرداد ۱۳۹۸ ( ژوئن ۲۰۱۹) گروه ۲۰ اوساکا - ژاپن
دونالد ترامپ و شی جینپینگ برای پنجمین بار در حاشیه اجلاس گروه ۲۰ در اوساکای ژاپن دیدار کردند.
پس از این نشست، آمریکا اعمال تعرفههای جدیدِ برنامهریزیشده علیه کالاهای چینی را به تعویق انداخت و دو کشور توافق کردند مذاکرات تجاری را از سر بگیرند. پکن نیز وعده داد خرید محصولات کشاورزی آمریکا را افزایش دهد.
تنشهای خلیج فارس و تحولات مربوط به ایران نیز از جمله موضوعات مطرح در حاشیه اجلاس بود.
آقای ترامپ پس از این دیدار گفت: «من هیچ عجلهای ندارم» و تأکید کرد کیفیت توافق مهمتر از سرعت دستیابی به آن است.
ششمین دیدار
مهر ۱۴۰۴ (اکتبر ۲۰۲۵) ایپک بوسان – کره جنوبی
پس از چهار سال وقفه، دونالد ترامپ در دومین دور ریاست جمهوریاش، این بار در حاشیه نشست ایپک در شهر بوسان کره جنوبی با رئیس جمهوری چین ملاقات کرد.
این دیدار در حالی صورت گرفت که دور تازهای از جنگ تعرفهای میان آمریکا و چین برقرار بود.
دو طرف پس از مذاکرات در بوسان از ادامه گفتوگوها و کاهش تنشهای تجاری سخن گفتند. همچنین چین وعده داد واردات برخی از محصولات کشاورزی آمریکا را افزایش دهد.
هفتمین دیدار در آستانه برگزاری
اکنون دومین سفر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به چین و هفتمین دیدارش با شی جینپینگ رئیس جمهوری این کشور در جریان است. به باو بسیاری از تحلیلگران اگرچه موضوعات مورد مناقشه و مذاکره میان دو کشور بسیار است، اما بدون شک تحرکات اخیر جمهوری اسلامی ایران و ایجاد ناامنی در روند نقل وانتقال منابع انرژی و سوخت در جهان یکی از مهمترین بحثها در این دیدار خواهد بود.