خلاصه خبر:
- دو ابرنفتکش ایرانی در فاصلهای کوتاه از یکدیگر، از مسیر اندونزی به سوی شرق آسیا حرکت کردهاند؛ رخدادی که نشان میدهد تهران برای رساندن نفت خود به بازارهای آسیایی، مسیرهای پنهان، طولانی و پرریسک را فعال نگه داشته است.
- تانکرترکرز، روز گذشته اعلام کرد ابرنفتکش هیوج، متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران، با بیش از ۱.۹ میلیون بشکه نفت خام، توانسته از رصد نیروی دریایی آمریکا عبور کند و به آبهای خاور دور برسد.
- تانکرترکرز امروز از حرکت نفتکش دوم، دریا، در مسیر مشابه خبر داده است. دریا در میانه آوریل تلاش کرده بود ۱.۸۸ میلیون بشکه نفت خام را در دوره معافیت تحریمی به هند تحویل دهد، اما این تلاش به نتیجه نرسید.
دو ابرنفتکش ایرانی در فاصلهای کوتاه از یکدیگر، از مسیر اندونزی به سوی شرق آسیا حرکت کردهاند؛ رخدادی که اگرچه به معنای شکستن کامل محاصره دریایی آمریکا نیست، اما نشان میدهد تهران هنوز برای رساندن نفت خود به بازارهای آسیایی، مسیرهای پنهان، طولانی و پرریسک را فعال نگه داشته است.
شرکت ردیابی نفتکشها، تانکرترکرز، روز گذشته اعلام کرد ابرنفتکش هیوج، متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران، با بیش از ۱.۹ میلیون بشکه نفت خام به ارزش نزدیک به ۲۲۰ میلیون دلار، توانسته از رصد نیروی دریایی آمریکا عبور کند و به آبهای خاور دور برسد.
امروز اما تانکرترکرز از حرکت نفتکش دوم، دریا، در مسیر مشابه خبر داده است. بر اساس اعلام این شرکت، دریا در میانه آوریل تلاش کرده بود ۱.۸۸ میلیون بشکه نفت خام را در دوره معافیت تحریمی به هند تحویل دهد، اما این تلاش به نتیجه نرسید. پس از آن، در حالی که برخی نفتکشهای مشابه در منطقه از سوی نیروی دریایی آمریکا به سمت ایران بازگردانده میشدند، این نفتکش مسیر جنوب را ادامه داد و اکنون به سوی نقطه ملاقات خود در مجمعالجزایر ریائو در حرکت است.
اهمیت این دو حرکت فقط در عبور دو نفتکش نیست؛ در الگویی است که نشان میدهند. نفتکشهای خاموش، مسیرهای طولانیتر و حرکت به سوی حوالی ریائو، بخشی از تلاش ایران برای دور زدن تحریم و محاصره دریایی است؛ الگویی که بر خاموش کردن ردپا، دور شدن از گلوگاههای نظامی و رساندن محموله به نقاط مناسب برای انتقال کشتیبهکشتی یا ادامه مسیر به سمت خریداران آسیایی تکیه دارد.
عبور این دو نفتکش در حالی است که اکسیوس به نقل از پنتاگون گزارش داده از زمان آغاز محاصره آمریکا در ۱۳ آوریل، بیش از ۴۰ شناور مرتبط با ایران تغییر مسیر دادهاند. بر اساس همان گزارش، ۳۱ نفتکش حامل ۵۳ میلیون بشکه نفت ایران در خلیج یا اطراف آن گرفتار ماندهاند؛ نفتی با ارزشی دستکم ۴.۸ میلیارد دلار.
رویترز نیز گزارش داده محاصره دریایی آمریکا صادرات نفت ایران را بهشدت محدود کرده و باعث شده نفت خام بیشتری روی آب بماند.
همزمان، بحران هرمز ابعاد انسانی و جهانی پیدا کرده است. سازمان بینالمللی دریانوردی گفته حدود ۲۰ هزار دریانورد همچنان در منطقه گرفتار ماندهاند و دبیرکل این سازمان هشدار داده عبور امن از تنگه هرمز هنوز تضمینشده نیست.
آمریکا برای پاسخ به همین بنبست، «پروژه آزادی» را اعلام کرده است. سنتکام میگوید از چهارم مه، ۱۴ اردیبهشت، از این مأموریت برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی تجاری در هرمز پشتیبانی میکند.
پرونده هیوج و دریا فقط خبر دو نفتکش نیست. این دو کشتی تصویر کوچک یک نبرد بزرگترند: آمریکا میخواهد درآمد نفتی ایران را تا حد ممکن خفه کند؛ ایران تلاش میکند با خاموشی ردیابی، مسیرهای دورتر و نقاط انتقال در شرق آسیا، صادرات را زنده نگه دارد؛ و بازار جهانی انرژی نیز روی هر حرکت قیمت میگذارد.
هر نفتکش خاموشی که از مسیرهای دورتر به شرق آسیا میرسد، هم نشانه شکاف در محاصره است، هم یادآوری این واقعیت که صادرات نفت ایران دیگر جریان عادی ندارد؛ به عملیاتی پرریسک، پرهزینه و پنهان تبدیل شده است.