روایت رویترز از نقش خانواده خرازی در شاهراه رمزارزی سپاه

خبرگزاری رویترز در گزارشی تحقیقی نوشت دو برادر از خانواده بانفوذ خرازی، با استفاده از نام خانوادگی کمتر شناخته‌شده «آقامیر»، صرافی رمزارزی نوبیتکس را در سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی کردند؛ صرافی‌ای که امروز به بزرگ‌ترین پلتفرم رمزارزی ایران تبدیل شده و به نوشته رویترز، به یکی از گره‌های اصلی نظام مالی موازی جمهوری اسلامی برای دور زدن تحریم‌ها بدل شده است.

بر اساس این گزارش، نوبیتکس از زمان تأسیس تاکنون ده‌ها تا صدها میلیون دلار تراکنش مرتبط با نهادهای تحریم‌شده، از جمله بانک مرکزی جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران، پردازش کرده است. این صرافی اکنون مدعی ۱۱ میلیون کاربر است؛ یعنی بیش از ۱۰ درصد جمعیت ایران.

رویترز نوشته بنیان‌گذاران نوبیتکس، علی و محمد خرازی، از نسل سوم یکی از خانواده‌های نزدیک به هسته قدرت در جمهوری اسلامی هستند. این گزارش می‌گوید خانواده خرازی در ساختار سیاسی، مذهبی و امنیتی جمهوری اسلامی نفوذ داشته و با رهبران جمهوری اسلامی پیوند خانوادگی یا سیاسی داشته است.

هفت نفر از کارکنان سابق نوبیتکس به رویترز گفته‌اند از پیوند بنیان‌گذاران این صرافی با خانواده خرازی بی‌خبر بودند. یکی از آنان گفته وقتی این موضوع را فهمیده، ترسیده است؛ چون به گفته او پیش‌تر آزادانه از حکومت انتقاد می‌کرده است. رویترز نوشته این پیوند را از طریق اسناد شرکتی، دولتی و بانکی ردیابی کرده؛ از جمله از مسیر ایمیلی که علی خرازی برای ثبت دامنه نوبیتکس در سال ۲۰۱۷ استفاده کرده و در آن نام خرازی دیده می‌شده است.

نوبیتکس در پاسخ به رویترز هرگونه ارتباط مستقیم با دولت، بانک مرکزی یا سپاه را رد کرده و گفته یک کسب‌وکار خصوصی و مستقل است. این شرکت همچنین تأکید کرده اگر وجوه غیرقانونی از مسیر این پلتفرم عبور کرده باشد، بدون اطلاع یا تأیید مدیریت بوده است.

رویترز اما نوشته بررسی سوابق شرکتی، دولتی، بانکی و داده‌های بلاکچین نشان می‌دهد نوبیتکس هم به پلی میان کاربران ایرانی و بازار جهانی رمزارز تبدیل شده و هم در یک سیستم مالی موازی نقش دارد. شرکت الیپتیک تخمین زده بانک مرکزی جمهوری اسلامی در شش ماه نخست ۲۰۲۵ حدود ۳۴۷ میلیون دلار به نوبیتکس منتقل کرده است.

برآوردها درباره حجم تراکنش‌های مرتبط با نهادهای تحریم‌شده متفاوت است. الیپتیک رقم ۳۶۶ میلیون دلار، چین‌آنالیسیس ۶۸ میلیون دلار و کریستال اینتلیجنس ۲۲ میلیون دلار را برای انتقال‌های مستقیم از کیف پول‌های تحریم‌شده تخمین زده‌اند، اما هر سه تأکید کرده‌اند رقم واقعی احتمالاً بسیار بالاتر است.

یکی از سرنخ‌های مهم این شبکه، به نوشته رویترز، از اختلاف بابک زنجانی با بانک مرکزی بیرون آمد. زنجانی در دسامبر آدرس‌هایی از کیف پول‌های رمزارزی را منتشر کرد که به تحلیلگران اجازه داد شبکه‌ای پیچیده از انتقال‌های تحریمی را ردیابی کنند؛ شبکه‌ای که بخشی از آن به نوبیتکس می‌رسید.

همچنین ببینید:

رویترز همچنین نوشته نوبیتکس با بایننس، بزرگ‌ترین صرافی رمزارز جهان، ارتباط داشته است. این خبرگزاری پیش‌تر گزارش داده بود بایننس میلیاردها دلار برای نوبیتکس جابه‌جا کرده و تحریم‌های آمریکا علیه ایران را دور زده است. تحلیلگران بلاکچین همچنین تراکنش‌هایی مرتبط با حوثی‌های یمن را در نوبیتکس شناسایی کرده‌اند.

نکته مهم دیگر گزارش این است که نوبیتکس، با وجود نقش گسترده در اقتصاد رمزارزی ایران و عبور تراکنش‌های مرتبط با نهادهای تحریم‌شده، تاکنون از سوی آمریکا و متحدانش تحریم نشده است. رویترز نوشته نتوانسته دلیل این موضوع را مشخص کند.

سناتور الیزابت وارن نیز این گزارش را «چراغ قرمزی» خواند که نشان می‌دهد دشمنان آمریکا از دارایی‌های دیجیتال برای دور زدن سیستم مالی جهانی استفاده می‌کنند.

در جریان جنگ جاری و در حالی که اکثر ایرانیان از اینترنت محروم هستند، نوبیتکس به فعالیت ادامه داده است. کریستال اینتلیجنس گزارش داده این صرافی از بیست‌وهشتم فوریه تاکنون بیش از ۱۰۰ میلیون دلار تراکنش پردازش کرده که حدود ۲۰ درصد فعالیت معمول آن است. نت‌بلاکس تأیید کرده تنها ۱ تا ۲ درصد جمعیت ایران در فهرست سفید دولتی قرار دارند و به اینترنت دسترسی دارند.

نیک اسمارت، مدیر ارشد اطلاعات کریستال اینتلیجنس، گفت: «نگرانی درباره نوبیتکس این است که چون حجم زیادی از فعالیت‌های کاربران عادی ایرانی را دارد، جدا کردن رژیم از مردم استفاده‌کننده از این پلتفرم دشوار است.»

در سال ۲۰۲۵ گروه هکری گنجشک درنده حدود ۹۰ میلیون دلار رمزارز را به کیف پول‌های غیرقابل دسترس منتقل کرد و برادران خرازی مستقیماً خسارت مشتریان را جبران کردند.