خبرگزاری رویترز در آستانه دیدار رهبران آمریکا و چین در گزارشی تحلیلی نوشت که چین در کشاندن جمهوری اسلامی به گفتوگو با آمریکا نقش داشت، اما توانایی پکن برای شکلدهی به تصمیمها محدود است و از اهرم نفوذ چندانی در خاورمیانه برخوردار نیست.
این خبرگزاری جمعه در این گزارش نوشت که دلیل این نفوذ محدود این است که چین در خاورمیانه حضور نظامی ندارد که بتواند از مواضع خود پشتیبانی کند.
رویترز به نقل از برخی ناظران افزود که دیپلماسی پرتحرک چین در خاورمیانه بیش از آنکه سیاستگذاری واقعی باشد، «نوعی نمایش» است.
پاتریشیا کیم از مؤسسه بروکینگز به این خبرگزاری گفت: «در حالی که مقامات جمهوری اسلامی مشتاقاند روابط خود با چین را برجسته کنند و از پکن خواستهاند بهعنوان ضامن آتشبس عمل کند، پکن هیچ علاقهای به پذیرش چنین نقشی نشان نداده است. به نظر میرسد چین ترجیح میدهد در حاشیه بماند، در حالی که ایالات متحده بار اصلی فشار را تحمل میکند.»
بر اساس این گزارش، چین تلاشهای خود را برای پایان دادن به جنگ علیه حکومت ایران تسریع کرده و در عین حال که برای برگزاری نشستی در ماه آینده با دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، آماده میشود، در مسیری ظریف و حساس دیپلماتیک حرکت میکند تا مقامات جمهوری اسلامی را از خود نرنجاند.
در حالی که چین بزرگترین واردکننده نفت خام جهان است و برای نیمی از سوخت خود به خاورمیانه وابسته است، اکنون به دنبال حفاظت از تامین انرژی خود است.
سفر ترامپ به پکن، نخستین سفر یک رئیسجمهور آمریکا در هشت سال گذشته به چین خواهد بود.
ترامپ گفته است این نشست در روزهای ۱۴ و ۱۵ ماه مه برگزار میشود.
به نوشته رویترز، تحلیلگران میگویند با توجه به اینکه محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده به تهدیدی مستقیم و رو به افزایش تبدیل شده، چین موجی از فعالیتهای دیپلماتیک را آغاز کرده و از انتقاد شدید از نحوه مدیریت جنگ توسط ترامپ جنگ علیه جمهوری اسلامی خودداری کرده است.
شی پیشتر طرح صلحی چهار مادهای ارائه داد که بر «همزیستی مسالمتآمیز، حاکمیت ملی، حاکمیت قانون بینالمللی و ایجاد توازن میان توسعه و امنیت» تأکید دارد.
تحلیلگران میگویند دیدار رهبران چین و آمریکا، دلیل تعدیل رویکرد چین به جنگ علیه جمهوری اسلامی بود تا نفوذ پشتپرده خود را به اندازهای حفظ کند.
ترامپ از پکن بهخاطر کمک به کشاندن جمهوری اسلامی به مذاکرات اخیر در پاکستان تمجید کرده است.
اریک اولاندر، سردبیر پروژه «چین-جنوب جهانی»، یک سازمان مستقل که تعامل چین با جهان در حال توسعه را تحلیل میکند، گفت: «شما بارها شنیدهاید که رئیسجمهور ترامپ اشاره میکند که مقامات چینی با مقامات حکومت ایران صحبت کردهاند.»
او افزود: «این باعث میشود آنها در اتاق مذاکره حضور داشته باشند، حتی اگر جایگاهی رسمی پشت میز نداشته باشند.»
با این حال، برخی تحلیلگران میگویند بیش از آنکه چین به جمهوری اسلامی نیاز داشته باشد، تهران به چین وابسته است؛ موضوعی که به پکن اجازه میدهد هم برای آتشبس فشار بیاورد و هم نشست خود با ترامپ را حفظ کند.