«حذف رهبران جمهوری اسلامی و تغییر رژیم»؛ گزارشی از سناریوهای احتمالی آمریکا در قبال جمهوری اسلامی

جنگنده‌های اف ۳۵ ارتش آمریکا - عکس از آرشیو

در روزهای اخیر، گزارش‌ها و گمانه‌زنی‌های متعددی درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه مواضع جمهوری اسلامی، ابعاد و شدت احتمالی آن منتشر شده است. همچنین روایت‌های مختلفی از سطح آمادگی و گزینه‌های پیش‌روی واشنگتن ارائه می‌شود. یکی از این گزینه‌ها، احتمال هدف قرار دادن و حذف سران حکومت است.

ایالات متحده بارها اعلام کرده است که تهران باید شروط و خواسته‌های مطرح‌شده از سوی واشنگتن را بپذیرد و در غیر این صورت با پیامدهای جدی روبه‌رو خواهد شد که اقدام نظامی می‌تواند یکی از آنها باشد.

در همین میان، خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی به نقل از دو مقام آمریکایی نوشته است که برنامه‌ریزی نظامی ایالات متحده درباره جمهوری اسلامی ایران به مرحله پیشرفته‌ای رسیده و گزینه‌هایی از جمله هدف قرار دادن افراد مشخص در چارچوب یک اقدام نظامی، و حتی پیگیری تغییر رژیم در تهران، در صورت صدور دستور از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در نظر گرفته شده است.

مقام‌های آمریکایی بارها تأکید کرده‌اند که گزینه نظامی همچنان روی میز است، هرچند دیپلماسی را مسیر ترجیحی خود عنوان کرده‌اند.

دو مقامی که به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، جزئیات بیشتری درباره اینکه کدام افراد ممکن است هدف قرار گیرند یا راهبرد احتمالی تغییر رژیم چیست، ارائه نکردند.

یکی از این مقام‌ها در گفت‌وگو با رویترز به موفقیت اسرائیل در هدف قرار دادن فرماندهان ارشد نظامی جمهوری اسلامی در جریان جنگ ۱۲روزه اشاره کرده است.

صدای آمریکا نمی‌تواند به‌طور مستقل این گزارش را تأیید یا رد کند.

پیش از این، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، روز جمعه ۲۴ بهمن در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه آیا خواهان تغییر رژیم در ایران است، گفت: «به نظر می‌رسد این بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد. ۴۷ سال است که آنها مدام حرف می‌زنند و حرف می‌زنند.»

رئیس‌جمهوری آمریکا گفت: «در این میان، ما در حین حرف زدن آنها جان‌های زیادی را از دست داده‌ایم. پاها، بازوها و صورت‌های [افراد] نابود شده است. ما مدت زیادی است که با این وضعیت روبه‌رو بوده‌ایم. پس بیایید ببینیم چه اتفاقی می‌افتد.»

خبرنگاری از رئیس‌جمهوری آمریکا پرسید: «دوست دارید چه کسی امور [ایران] را به عهده بگیرد؟» دونالد ترامپ پاسخ داد: «نمی‌خواهم در این باره صحبت کنم. افرادی هستند.»

دونالد ترامپ همچنین در آخرین اظهارنظر خود درباره احتمال در نظر گرفتن گزینه نظامی، روز جمعه اول اسفندماه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اقدام نظامی محدود آمریکا برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی به‌منظور دستیابی به توافق، گفت که چنین گزینه‌ای را در دست بررسی دارد.

به گزارش خبرنگار صدای آمریکا حاضر در محل، این پرسش در میان همهمه چند نفر مطرح شد، اما ترامپ در پاسخ کوتاه خود گفت: «فکر می‌کنم می‌توانم بگویم که در حال بررسی آن هستم.»

رئیس‌جمهوری ایالات متحده توضیح بیشتری درباره جزئیات این اقدام احتمالی یا چارچوب زمانی آن ارائه نکرد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز پنج‌شنبه از حکومت ایران خواست طی ۱۰ روز با واشینگتن به یک «توافق معنادار» دست یابد و هشدار داد در غیر این صورت «اتفاقات بدی» برای جمهوری اسلامی رخ خواهد داد.

رئیس‌جمهور ایالات متحده تأکید کرد مذاکرات با آمریکا باید ظرف ۱۰ روز آینده انجام شود؛ در غیر این صورت واشینگتن «ممکن است مجبور شود یک گام فراتر برود.» او بدون ارائه جزئیات درباره اقدام احتمالی آمریکا گفت: «احتمالاً طی ۱۰ روز آینده متوجه خواهید شد.»

وی افزود: «در طول سال‌ها ثابت شده که رسیدن به یک توافق معنادار با [جمهوری اسلامی] ایران آسان نیست. ما باید به یک توافق معنادار برسیم، وگرنه اتفاقات بدی رخ خواهد داد.»

او همچنین گفت: «آن‌ها (جمهوری اسلامی) نمی‌توانند سلاح هسته‌ای داشته باشند. اگر سلاح هسته‌ای داشته باشند، صلحی در خاورمیانه وجود نخواهد داشت. این موضوع با صراحت کامل به آن‌ها گفته شده است.»

ساعاتی پس از بیان این اظهارات، در حالی که دونالد ترامپ سرگرم گفت‌وگو با رسانه‌ها در هواپیمای ایر فورس وان بود، خبرنگاری خواستار توضیح درباره گفته او مبنی بر اینکه «اتفاقات بدی برای ایران خواهد افتاد» شد. رئیس‌جمهوری ایالات متحده در پاسخ گفت: «من درباره آن با شما صحبت نمی‌کنم.»

ترامپ افزود: «ما یا یک توافق خواهیم کرد یا به هر شکل ممکن به توافق خواهیم رسید.»

او همچنین درباره بازه زمانی مذاکرات تأکید کرد: «۱۰ روز کافی است. ۱۰، ۱۵ روز؛ تقریباً حداکثر زمان است.»

پیش از آن، کاخ سفید در پاسخ به پرسش صدای آمریکا درباره پیام دولت ایالات متحده به مردم ایران، هم‌زمان با چهلم هزاران کشته‌شده خیزش سراسری، تأکید کرده بود که دونالد ترامپ «به آنچه می‌گوید متعهد است» و «همواره در کنار مردم ایران ایستاده است.»