ایالات متحده آمریکا چند مقام ارشد رژیم حاکم بر ایران، از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، زندان فردیس (کچوئی) کرج، و شبکههای بانکی پنهان رژیم را به دلیل مشارکت در سرکوب اعتراضات تحریم کرد.
وزارت خزانهداری ایالات متحده روز پنجشنبه ۲۵ دی تحریمهای تازهای را علیه مقامات ارشد امنیتی رژیم حاکم بر ایران، که متهم به سازماندهی سرکوب خشونتآمیز اعتراضات سراسری جاری هستند، و همچنین شبکهای از شرکتها و افراد درگیر در پولشویی درآمدهای نفت و پتروشیمی رژیم ایران، اعلام کرد.
وزارت امور خارجه آمریکا نیز با انتشار بیانیهای در همین رابطه با اشاره به تداوم تلاش «مردم شجاع ایران برای دستیابی به حقوق اولیه خود» تاکید کرد که «رژیم ایران با خشونت و سرکوب بیرحمانه علیه مردم خود پاسخ داده است.»
این اقدام که توسط دفتر کنترل داراییهای خارجی (اُفک) انجام شده است، در حالی صورت میگیرد که اعتراضاتی که از اوایل دی در سراسر ایران آغاز شده است، همچنان ادامه دارد. معترضان ایرانی که در بحبوحه تورم شدید و مشکلات اقتصادی گسترده به خیابانهای ایران آمده و خواستار برخورداری از آزادیهای اساسی و کمکهای اقتصادی بودند، با سرکوب و کشتار بیسابقهای از سوی رژیم روبهرو شدند و در نتیجه آن شمار زیادی از مردم کشته، زخمی، و بازداشت شدهاند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با انتشار بیانیهای در همین رابطه، تاکید کرد که ایالات متحده از تلاش مردم ایران برای دستیابی به آزادی و عدالت حمایت میکند. بسنت گفت: «به دستور پرزیدنت ترامپ، وزارت خزانهداری آمریکا رهبران اصلی [رژیم] ایران را که در سرکوب وحشیانه علیه مردم ایران دست داشتهاند، تحریم میکند.»
او افزود: «وزارت خزانهداری از هر ابزاری برای هدف قرار دادن کسانی که در سرکوب ظالمانه حقوق بشر توسط رژیم هستند، استفاده خواهد کرد.»
در میان افراد تحریمشده نام علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، نیز دیده میشود. وزارت خزانهداری آمریکا در این رابطه اعلام کرد که لاریجانی از اولین چهرههای رژیم بود که علناً خواستار استفاده از زور علیه تظاهرکنندگان شد و به نمایندگی از علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هماهنگی واکنش کلی را بر عهده داشت.
وزارت خزانهداری آمریکا همچنین چندین فرمانده استانی نیروی انتظامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تحریم کرد. این افراد عبارتند از:
- محمدرضا هاشمیفر (فرمانده نیروی انتظامی، استان لرستان)
- نعمتالله باقری (فرمانده نیروی انتظامی، استان لرستان)
- عزیزالله ملکی (فرمانده نیروی انتظامی، استان فارس)
- یدالله بوعلی (فرمانده نیروی انتظامی، استان فارس)
بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا جزئیات تکاندهندهای از جنایتها و اقدامات خشونتآمیز نیروهای حکومتی در این استانها شرح داده شده و مقامات و سازمانهای وابسته به آنها به عنوان «مسئول هزاران فقره مرگ و جراحت» معرفی شدهاند.
در اقدامی موازی، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ۱۸ فرد و نهاد مرتبط با عملیات بانکی سایه مرتبط با بانک ملی و بانک شهر را هدف قرار داد. این شبکهها متهم به تسهیل دهها میلیارد دلار تجارت سالانه و پولشویی درآمد حاصل از فروش نفت و پتروشیمی هستند. وزارت خزانهداری اعلام کرد که این وجوه به جای رسیدگی به رنج اقتصادی ایرانیان، از سرکوب رژیم و گروههای تروریستی خارجی حمایت میکند.
اعضای اصلی شبکه بانک ملی عبارتند از:
- شرکت نیکان پژواک آریا کیش (رئیس شبکه رهبر مستقر در ایران)
- شرکت بازرگانی بینالمللی امپایر (مستقر در امارات)
- زندان فردیس (کچوئی) کرج
- شرکت گلدن میست پیتیای. شرکت با مسئولیت محدود (مستقر در سنگاپور)
- اعضای هیئت مدیره مهدی رشنو، بشیر عباسپور قمی و حمید رضا خمر
شبکه بانک شهر از عناصر زیر تشکیل شده است:
- شرکت تجاری اچاماس افزیای (مستقر در امارات)
- شرکت تجارت هرمس انرژی قشم (مستقر در ایران)
- چند مقام ارشد به نامهای مسعود مهدوی اردکانی (رئیس)، مسعود شامانی (مدیر)، و اکبر گیوری (نایب رئیس)
- چندین شرکت صوری مستقر در امارات
- شرکت ننشان مستقر در بریتانیا
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، تاکنون چندین بار بهصراحت نسبت به کشتار معترضان به جمهوری اسلامی و دستگاه سرکوب آن هشدار داده بود.
او در اظهاراتی صریح و قاطع بارها تکرار کرده است که اگر حکومت ایران شروع به کشتن معترضان کند، ایالات متحده به کمک مردم خواهد رفت.
او تأکید کرده است: «ما آنها را بسیار سخت، دقیقاً در جایی که بیشترین درد را دارد، هدف قرار خواهیم داد. این به معنای اعزام نیروی زمینی نیست، اما ضربهای بسیار سنگین خواهد بود.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز سهشنبه ۲۳ دی نیز با انتشار پیامی صریح و قاطع در شبکه اجتماعی تروت سوشال، از معترضان ایرانی خواست به اعتراضات خود ادامه دهند و نهادها را در دست بگیرند؛ «کمک در راه است.»
پرزیدنت ترامپ در این پیام خطاب به «میهندوستان ایرانی» نوشت: «به اعتراض ادامه دهید و نهادهای خود را تصرف کنید.» او همچنین از معترضان خواست نام «قاتلان و عاملان سرکوب» را ثبت و ضبط کنند و هشدار داد که این افراد «بهای سنگینی خواهند پرداخت.»
رئیسجمهوری آمریکا در ادامه اعلام کرد که در واکنش به کشتار معترضان، «تمامی دیدارها و تماسها با مقامهای ایرانی» را لغو کرده است. او تأکید کرد که این تصمیم تا زمانی که «کشتار بیمعنای معترضان متوقف نشود» ادامه خواهد داشت.
پرزیدنت ترامپ در پایان پیام خود با لحنی صریح افزود: «کمک در راه است.»
با وجود این سرکوب کمسابقه، ویدیوهای منتشر شده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که خیزش سراسری و گسترده مردم ایران علیه جمهوری اسلامی بهرغم کشتار، بازداشت، و قطع ارتباطات، همچنان ادامه دارد. این نشان میدهد که اعتراضات فروکش نکرده و بخشهای گستردهای از جامعه همچنان در برابر حکومت ایستادهاند.
به باور ناظران، آن چه امروز در ایران جریان دارد، از جدیترین چالشها برای بقای جمهوری اسلامی در بیش از چهار دهه گذشته است.