آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، روز شنبه سوم مرداد وارد دمشق شد و به اولین رهبر این سازمان بینالمللی بدل شد که از زمان آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۰۹ به این کشور سفر کرده است. این سفر در حالی صورت میگیرد که دولت جدید سوریه در تلاش برای بازسازی روابط بینالمللی و بازگشت به جامعه جهانی است.
به گزارش رویترز، آقای گوترش پس از ورود به دمشق، این سفر را «دیداری از سر همبستگی» توصیف کرد و در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سازمان ملل متحد در این مقطع سرنوشتساز در کنار سوریه ایستاده است.» او همچنین از جامعه جهانی خواست همه تلاش خود را برای حمایت از مردم سوریه به کار گیرد.
خبرگزاری رسمی سوریه «سانا» گزارش داد که احمد الشرع، رئیس جمهوری این کشور، از دبیرکل سازمان ملل در کاخ ریاست جمهوری دمشق استقبال کرد.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، پیشتر اعلام کرده بود که آقای گوترش در جریان این سفر با اسعد حسن الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، دیگر مقامهای دولت، و نمایندگان جامعه مدنی نیز دیدار خواهد کرد. همچنین قرار است او روز دوشنبه در پارلمان جدید سوریه سخنرانی کند و از نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در منطقه حائل میان سوریه و اسرائیل نیز بازدید کند.
این سفر یکی دیگر از نشانههای بازگشت تدریجی سوریه به صحنه بینالمللی پس از سقوط حکومت بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴ به شمار میرود. دولت جدید سوریه در ماههای گذشته تلاش کرده است روابط دیپلماتیک خود را گسترش دهد، و دامنه همکاریهای خارجی خود را فراتر از متحدان پیشین، یعنی روسیه و رژیم ایران، توسعه دهد.
با وجود این تحولات، سوریه همچنان با چالشهای امنیتی روبهرو است. رویترز گزارش میدهد که در ماههای گذشته دو موج خشونت فرقهای، از جمله کشتار علویان در مناطق ساحلی و درگیریهای مرگبار در مناطق دروزینشین جنوب سوریه، نگرانیهایی درباره روند انتقال قدرت ایجاد کرده است. دبیرکل سازمان ملل نسبت به این خشونتها ابراز نگرانی کرده و خواستار پاسخگو شدن عاملان آنها شده است.
سفر آقای گوترش همچنین چند هفته پس از سفر امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، به دمشق انجام میشود. این نخستین سفر یک رهبر کشور عضو اتحادیه اروپا به سوریه پس از سقوط حکومت بشار اسد بود، و از نگاه ناظران نشانه دیگری از گسترش تعامل جامعه جهانی با دولت جدید سوریه محسوب میشود.
در این روند، دولت پرزیدنت ترامپ نقش مهمی در کاهش انزوای بینالمللی سوریه ایفا کرده است. ایالات متحده در ماههای گذشته بخش عمده تحریمهای خود علیه سوریه را لغو کرد، و پرزیدنت ترامپ نیز اعلام کرده است قصد دارد نام سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کند.
این اقدامات به گفته دولت آمریکا با هدف کمک به بازسازی اقتصاد سوریه، تشویق سرمایهگذاری، و حمایت از ثبات این کشور انجام شده است. با این حال، تحریمها علیه بشار اسد، نزدیکان او، ناقضان حقوق بشر، قاچاقچیان کپتاگون، گروههای تروریستی، و عوامل مرتبط با جمهوری اسلامی همچنان برقرار است.