پرزیدنت دونالد ترامپ با انتقاد شدید از تصمیم گوین نیوسام، فرماندار دموکرات کالیفرنیا، برای تبدیل احکام اعدام زندانیان این ایالت به حبس ابد، این اقدام را «فاجعه‌ای برای عدالت در آمریکا» توصیف کرد و خواستار لغو آن شد.
پرزیدنت ترامپ روز شنبه ۲۳ آبان در پیامی در تروت سوشال نوشت: «اقدام گوین نیوسام برای متوقف کردن مجازات اعدام برای تمامی ۵۶۳ زندانی محکوم به اعدام در کالیفرنیا، که برخی از آنها از سنگدل‌ترین قاتلانی هستند که تاکنون روی زمین زندگی کرده‌اند، فاجعه‌ای برای عدالت در آمریکاست.»
رئیس جمهوری آمریکا افزود: «بسیاری از این افراد کسانی هستند که بارها مرتکب قتل شده‌اند و نمی‌توانند باور کنند چه شانسی آورده‌اند که فرمانداری تا این اندازه بی‌کفایت و بی‌ملاحظه بر سر کار است؛ فرمانداری که اجازه نمی‌دهد روند طولانی و پیچیده قضایی مسیر خود را طی کند.»
پرزیدنت ترامپ همچنین با اشاره به خانواده قربانیان قتل گفت که آنها به‌حق از این تصمیم عمیقاً آسیب دیده‌اند و ابراز امیدواری کرد که تصمیم فرماندار کالیفرنیا لغو شود.
این واکنش پس از آن مطرح شد که گوین نیوسام روز ۱۴ آبان اعلام کرد قصد دارد احکام اعدام تمامی زندانیان محکوم به مرگ در کالیفرنیا را به حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط تبدیل کند.
بر اساس آمار رسمی دفتر فرماندار کالیفرنیا، این تصمیم شامل ۵۴۸ زندانی است؛ رقمی که با آمار ۵۶۳ نفری ذکرشده در پیام پرزیدنت ترامپ تفاوت دارد.
دفتر نیوسام تأکید کرده است که این اقدام به معنای آزادی زندانیان، عفو جرایم یا تغییر محکومیت‌های اصلی آنها نیست و تمامی افراد مشمول، در صورت اجرایی شدن تصمیم، تا پایان عمر در زندان باقی خواهند ماند.
نیوسام در نامه‌ای خطاب به مردم کالیفرنیا، با دفاع از این تصمیم اعلام کرد که مجازات اعدام را با ارزش‌های این ایالت ناسازگار می‌داند و معتقد است نظام اجرای این مجازات نتوانسته عدالت را به شکلی منصفانه برقرار کند.
فرماندار کالیفرنیا همچنین تأکید کرده است که تبدیل احکام اعدام به حبس ابد، شدیدترین مجازاتی است که به باور او دولت این ایالت می‌تواند بدون توسل به اعدام اعمال کند.
با این حال، اجرای کامل تصمیم نیوسام با موانع حقوقی روبه‌رو است. بر اساس قانون اساسی کالیفرنیا، تبدیل حکم اعدام ۳۸۲ زندانی که بیش از یک محکومیت کیفری دارند، نیازمند موافقت دست‌کم چهار قاضی از هفت قاضی دیوان عالی این ایالت است.
نیوسام از دیوان عالی کالیفرنیا خواسته است تا پیش از پایان دوره فرمانداری او درباره این درخواست نظر دهد.
این تصمیم همچنین با مخالفت برخی دادستان‌ها و مدافعان حقوق خانواده قربانیان روبه‌رو شده است.
ناتان هوکمن، دادستان شهرستان لس‌آنجلس، روز ۲۱ آبان از اقدام حقوقی برای به چالش کشیدن تصمیم نیوسام حمایت کرد و گفت تبدیل گسترده احکام اعدام بدون بررسی جداگانه پرونده‌ها، خواست خانواده قربانیان و تصمیم‌های پیشین دادگاه‌ها را نادیده می‌گیرد.
کالیفرنیا از سال ۲۰۰۶ تاکنون هیچ حکم اعدامی اجرا نکرده است. نیوسام نیز در سال ۲۰۱۹ با صدور فرمانی اجرای احکام اعدام را در این ایالت متوقف کرد.
با وجود این، مجازات اعدام همچنان در قوانین کالیفرنیا وجود دارد و تصمیم جدید فرماندار به معنای لغو قانونی این مجازات یا ممنوعیت صدور احکام اعدام در پرونده‌های آینده نیست.