دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز سهشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵، در دیدار با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، در کاخ سفید گفت جمهوری اسلامی که پیشتر «قلدر خاورمیانه» بود و کشورهای منطقه از آن میترسیدند، اکنون بخش عمده قدرت و توان نظامی خود را از دست داده است.
ترامپ گفت: «ما در حال رهایی از شر قلدر خاورمیانه هستیم. جمهوری اسلامی قلدر خاورمیانه بود و همه در منطقه از آن میترسیدند؛ اما دیگر چنین ترسی وجود ندارد، زیرا توان نظامی آنها نابود شده است.»
پرزیدنت ترامپ جمهوری اسلامی را مسئول کشتهشدن صدها هزار نفر، از جمله ۵۲ هزار معترض، دانست و گفت دوران این اقدامات به پایان رسیده است. او همچنین تأکید کرد که جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت.
رئیس جمهوری آمریکا گفت که رژیم ایران در گذشته «بار بزرگی بر دوش عراق» بود، اما اکنون در مقایسه با چند ماه پیش قدرت بسیار کمتری دارد و با بیثباتی گستردهای روبهرو شده است.
او افزود کشورهای خاورمیانه در حال نزدیکشدن به یکدیگر هستند و با اشاره به نخستوزیر عراق گفت علی الزیدی میتواند نقشی فراتر از مرزهای عراق ایفا کند.
ترامپ نخستوزیر عراق را «رهبری فوقالعاده» توصیف کرد و گفت: «این مرد یکی از رهبران بزرگ خاورمیانه خواهد بود؛ نه فقط در عراق، بلکه در سراسر خاورمیانه.»
پرزیدنت ترامپ: جمهوری اسلامی توافق را برهم زد و نخستین حمله را انجام داد
رئیس جمهوری آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره تفاهم اخیر با جمهوری اسلامی گفت از تصمیم خود برای برداشتن موقت محاصره دریایی پشیمان نیست، زیرا قصد داشت فرصتی برای دستیابی به توافق در اختیار حکومت ایران قرار دهد.
پرزیدنت ترامپ گفت دو طرف دو روز پیش به توافق رسیده بودند، اما جمهوری اسلامی ناگهان آن را برهم زد و نخستین حمله را انجام داد. او افزود آمریکا در واکنش، ضربات سنگینی به ایران وارد و توانمندیهای نظامی آن را نابود کرد.
او مقامهای جمهوری اسلامی را «بسیار سرسخت» خواند و بار دیگر به نقش قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در حملات علیه نیروهای آمریکایی در عراق اشاره کرد.
آقای ترامپ گفت بمبهای کنار جادهای مرتبط با شبکههای تحت فرمان سلیمانی شمار زیادی از نظامیان آمریکایی را کشته یا بهشدت مجروح کردند. او سلیمانی را فردی بسیار باهوش اما خطرناک توصیف کرد و یادآور شد که در دوره نخست ریاستجمهوریاش دستور کشتن او را صادر کرد.
ایران و حزبالله در چارچوب تحریمهای مرتبط با روسیه
پرزیدنت ترامپ همچنین در پاسخ به پرسشی درباره تحریمهای روسیه گفت دولت او در نظر دارد رژیم ایران و گروه حزبالله را نیز به اقدامات تحریمی مرتبط اضافه کند.
جزئیات این طرح، از جمله مبنای حقوقی آن و اینکه آیا منظور اعمال تحریمهای ثانویه علیه همکاریهای ایران، حزبالله و روسیه است، هنوز اعلام نشده است.
جایگزینی تعرفه ۲۰ درصدی تنگه هرمز با سرمایهگذاری در آمریکا
پرزیدنت ترامپ در بخش دیگری از سخنانش گفت منصفانه نیست که ایالات متحده هزینه تأمین امنیت تنگه هرمز را بپردازد، در حالی که کشورهای استفادهکننده از این مسیر سهمی در این هزینهها نداشته باشند.
او گفت آمریکا به نفت عبوری از تنگه هرمز وابسته نیست، اما بازماندن این آبراه برای متحدان و دوستان آمریکا اهمیت دارد.
رئیس جمهوری آمریکا گفت پس از آنکه دولت او طرح دریافت هزینه ۲۰ درصدی از محمولههای عبوری از تنگه هرمز را مطرح کرد، رهبران عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت، و چند کشور دیگر با او تماس گرفتند. و قرار شد کشورهای خلیج فارس بهجای پرداخت هزینه ۲۰ درصدی، میلیاردها دلار در آمریکا سرمایهگذاری کنند.
پرزیدنت ترامپ گفت سرمایهگذاری در کارخانهها، تأسیسات و تجهیزات در آمریکا را به دریافت هزینه عبور ترجیح میدهد و این توافق میتواند میلیونها شغل پردرآمد برای آمریکاییها ایجاد کند.
او همزمان اعلام کرد تنگه هرمز برای کشتیهای همه کشورها، بهجز کشتیهای مرتبط با ایران، باز است و محاصره کامل فقط کشتیهای عازم ایران، خارجشده از بنادر ایران، یا حامل محمولههای ایرانی را دربر خواهد گرفت.
گسترش حضور اقتصادی آمریکا در عراق
پرزیدنت ترامپ گفت شرکتهای نفتی آمریکا در سطحی بیسابقه وارد عراق خواهند شد و همکاریهای اقتصادی و انرژی میان دو کشور بهطور چشمگیری گسترش خواهد یافت.
نخستوزیر عراق نیز گفت مأموریت نظامی نیروهای آمریکایی تا ۳۰ سپتامبر پایان خواهد یافت و پس از آن، تمرکز روابط دو کشور از حضور نظامی به همکاریهای اقتصادی، سرمایهگذاری و فعالیت شرکتهای آمریکایی منتقل میشود.
عراق در پی جذب شرکتهای آمریکایی برای افزایش ظرفیت تولید نفت و گاز و ایجاد مسیرهای تازه صادراتی است تا وابستگی خود به تنگه هرمز را کاهش دهد.
یکی از طرحهای مورد گفتوگو، احداث خط لولهای از بصره به غرب عراق و سپس بنادر ترکیه و سوریه است که میتواند روزانه حدود دو میلیون بشکه نفت منتقل کند.
دیدار پرزیدنت ترامپ و نخستوزیر عراق در حالی برگزار شد که آمریکا از عراق خواسته است گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی را خلع سلاح کند. دولت عراق تا پایان ماه سپتامبر به گروههای مسلح غیردولتی فرصت داده است سلاحهای خود را تحویل دهند.