خبرگزاری رویترز به نقل از منابع خود گزارش داد که عربستان سعودی در حال بررسی افزایش ظرفیت خط لوله نفت خام خود به ساحل غربی دریای سرخ است؛ اقدامی که میتواند به این کشور و احتمالاً برخی همسایگانش امکان دهد نفت بیشتری را بدون عبور از تنگه هرمز جابهجا کنند.
به گزارش رویترز، خط لوله شرق-غرب عربستان که در اوایل دهه ۱۹۸۰ ساخته شد، از زمان آغاز جنگ ایران در ماه اسفند و توقف کشتیرانی در تنگه هرمز اهمیت بیشتری یافته است.
این خط لوله میتواند روزانه تا هفت میلیون بشکه نفت خام را به بندر ینبُع در ساحل دریای سرخ منتقل کند. مدیرعامل آرامکو، شرکت نفتی تحت حمایت دولت عربستان، در ماه اردیبهشت گفته بود حدود دو میلیون بشکه در روز از این ظرفیت برای تأمین خوراک پالایشگاههای ساحل غربی و حدود پنج میلیون بشکه در روز برای صادرات استفاده میشود.
منابع رویترز گفتهاند عربستان سعودی در حال انجام گفتوگوهای مقدماتی با برخی کشورهای همسایه درباره احتمال افزایش ظرفیت این خط لوله تا دو میلیون بشکه در روز است.
هنوز مشخص نیست که افزایش ظرفیت مورد نظر آرامکو از طریق ارتقای زیرساختهای موجود انجام خواهد شد یا با ساخت یک خط لوله جدید. یکی از منابع به رویترز گفت این طرح ممکن است شامل احداث یک خط لوله دوم کوچکتر برای انتقال فرآوردههای نفتی نیز باشد.
کویت، بحرین، و قطر مسیر جایگزین قابل توجهی برای دور زدن تنگه هرمز ندارند. در همین حال، خط لوله عراق به ترکیه نیز به دلیل اختلافات و توقفهای مکرر، بسیار پایینتر از ظرفیت خود فعالیت میکند.
شیخ نواف الصباح، مدیرعامل شرکت نفت کویت، ماه گذشته در نشست جهانی انرژی شورای آتلانتیک گفت کویت در حال گفتوگو با «برادران خود در عربستان سعودی و امارات» است تا بررسی کند چگونه میتوان سامانههای خط لوله موجود را برای انتقال نفت کویت گسترش داد.
منابع رویترز گفتند ظرفیت اضافهشده احتمالی میتواند بین یک تا دو میلیون بشکه در روز باشد و انتقال فرآوردههای پالایشی نیز در حال بررسی است. اجرای چنین طرحی ممکن است سالها طول بکشد، میلیاردها دلار هزینه داشته باشد، و نیازمند تغییراتی در سازوکار قیمتگذاری نفت خام عربستان باشد.
به گزارش رویترز، محاصره تنگه هرمز توسط رژیم ایران باعث شد تولیدکنندگان نفت در خلیج فارس تا حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز از تولید خود را متوقف کنند؛ موضوعی که به افزایش شدید قیمتها انجامید. جریان انتقال نفت پس از توافق مقدماتی آمریکا و حکومت ایران در ماه گذشته تا حدی از سر گرفته شده، اما همچنان پایینتر از سطح پیش از جنگ است.
بر اساس این گزارش، تولید نفت عراق در ماه اردیبهشت از چهار میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه در روز به کمتر از یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه کاهش یافت. کویت نیز در ماه فروردین وضعیت فورس ماژور اعلام کرد و پالایشگاه ستره بحرین چندین بار هدف حملات موشکی رژیم ایران قرار گرفت.
زید بلبگی، شریک مدیر در شرکت مشاورهای هاردکسل ادوایزری در لندن، به رویترز گفت گفتوگوهای اخیر درباره مسیرهای جدید خط لوله میان عربستان سعودی، کویت، و قطر بازتابدهنده یک واقعیت راهبردی گستردهتر است، و این درگیری توجه کشورهای منطقه را به خطرات اتکای صرف به تنگه هرمز جلب کرده است.
آرامکو از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرد. دفاتر ارتباطات دولتهای عربستان سعودی و بحرین، وزارت نفت عراق، و شرکت قطرانرژی نیز بلافاصله به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
منابع رویترز گفتند قطر، که عمدتاً صادرکننده گاز طبیعی مایع است، با موانع فنی بیشتری روبهرو است، و چند گزینه جایگزین احتمالی، از جمله انتقال از مسیر عربستان سعودی، را بررسی میکند.
امارات متحده عربی تنها کشور دیگر خلیج فارس است که ظرفیت قابل توجهی برای دور زدن تنگه هرمز دارد. این کشور نیمی از خط لوله جدید غرب-شرق خود را تکمیل کرده است؛ خطی که قرار است پس از عملیاتی شدن در سال آینده، ظرفیت انتقال نفت خام به فجیره را دو برابر کند. خط لوله فعلی ابوظبی نیز توان انتقال روزانه تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت را دارد.
یک منبع صنعتی به رویترز گفت گسترش احتمالی ظرفیت خط لوله عربستان سعودی میتواند نشانه آن باشد که پس از جنگ، مرحله بعدی رقابت عربستان و امارات به رقابتی برای افزایش تولید نفت و در نتیجه کاهش قیمتها تبدیل شود.