وزیر امور خارجه آمریکا میگوید که در چارچوب هرگونه توافق نهایی میان آمریکا و جمهوری اسلامی، حکومت ایران اجازه نخواهد داشت از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز عوارض دریافت کند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز سهشنبه دوم تیر، پس از ورود به ابوظبی در آغاز سفرش به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس گفت: «هیچ کشوری اجازه ندارد برای عبور از یک آبراه بینالمللی عوارض یا هزینه دریافت کند. این یک قانون بینالمللی است.»
او افزود دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز نمیتواند بخشی از توافق نهایی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی باشد، چون چنین اقدامی با قوانین بینالمللی مغایرت دارد.
آقای روبیو افزود: «تا زمانی که نیروهای نیابتی [رژیم] ایران از عراق موشک و پهپاد پرتاب میکنند و در تروریسم مشارکت دارند، نمیتوانید پایان خصومتها و درگیریها در منطقه را ببینید... این موضوعی است که در زمان مناسب در این مذاکرات به آن پرداخته خواهد شد.»
وزیر امور خارجه آمریکا تاکید کرد: «اگر رهبری [ایران] تصمیم بگیرد که میخواهد به جای یک جنبش انقلابی صادرکننده تروریسم، یک کشور باشد، فرصتی برای انجام کارهای باورنکردنی خواهد داشت... این چیزی است که به پیشرفت در مجموعهای از مسائل امنیتی دیگر که باید در روزهای آینده با آنها مقابله شود، بستگی دارد.»
وزیر امور خارجه آمریکا روز سهشنبه وارد ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی، شد تا سفر منطقهای خود به کشورهای عرب حوزه خلیج فارس را آغاز کند. بررسی تفاهمنامه میان آمریکا و جمهوری اسلامی و امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز از مهمترین محورهای این سفر اعلام شده است.
اظهارات آقای روبیو در حالی مطرح شد که جمهوری اسلامی و عمان برای ادامه گفتوگوها درباره مدیریت کشتیرانی و ارائه خدمات دریایی در تنگه هرمز توافق کردهاند. مقامهای رژیم ایران پیشتر گفته بودند که در دوره ۶۰ روزه مذاکرات، از کشتیها هزینهای دریافت نخواهد شد، اما احتمال دریافت هزینه خدمات دریایی پس از این دوره را منتفی ندانسته بودند.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای تجارت و انتقال انرژی در جهان است. اختلال در عبور کشتیها از این آبراه در پی درگیریهای اخیر، نگرانیهایی را درباره امنیت کشتیرانی، عرضه انرژی و افزایش هزینههای حملونقل و بیمه ایجاد کرده است. عبور نفتکشها از این تنگه پس از امضای تفاهم مقدماتی میان آمریکا و جمهوری اسلامی بهتدریج از سر گرفته شده، اما شرکتهای کشتیرانی و بیمه همچنان با احتیاط عمل میکنند.
آقای روبیو همچنین درباره تلاشها برای پایان دادن به درگیریهای منطقه گفت: «اگر نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در حال شلیک موشک باشند، نمیتوان به خصومتها در منطقه پایان داد.»
دولت ایالات متحده حکومت ایران را به تأمین مالی، تسلیحاتی و آموزشی گروههایی از جمله حزبالله لبنان متهم میکند. مقامهای جمهوری اسلامی نیز حمایت خود از گروههایی را که «محور مقاومت» مینامند، تأیید کردهاند. وزیر امور خارجه آمریکا درباره تحولات لبنان نیز گفت ایالات متحده «مستقیماً با دولت لبنان تعامل خواهد کرد.»
آقای روبیو پس از امارات متحده عربی به کویت و بحرین سفر خواهد کرد. انتظار میرود او در دیدار با مقامهای این کشورها درباره موضوع مقابله با فعالیت گروههای نیابتی جمهوری اسلامی از جمله درگیریهای اسرائیل با حزبالله در لبنان، تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی، امنیت تنگه هرمز، و راههای کاهش درگیریهای منطقهای گفتوگو کند.
کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس نسبت به پیامدهای توافق احتمالی آمریکا و جمهوری اسلامی، از جمله نقش رژیم ایران در تنگه هرمز، برنامه موشکی جمهوری اسلامی، و دسترسی احتمالی آن به منابع مالی بیشتر، نگرانیهایی مطرح کردهاند.