خبرگزاری رویترز با استناد به قراردادها، اسناد گمرکی و تصاویر ماهوارهای نوشت حکومت نظامی میانمار خرید سوخت جت از ایران را زیر نام گازوئیل آفریقای جنوبی پنهان کرد.
نفتکش ریف، که زیر تحریم آمریکاست، آذر ۱۴۰۴ با حدود ۱۱۳ هزار بشکه سوخت به آبهای میانمار رسید. دلال انرژی داینامیک ویو، مستقر در میانمار، در قراردادی با شرکت تاوان-اویل تریدینگ تایلند توافق کرده بود مقدار مشابهی گازوئیل آفریقای جنوبی تحویل بگیرد.
رویترز قرارداد ۱۵ میلیون و ۸۰۰ هزار دلاری را روئیت کرده است. دادههای سازمان ملل متحد و شرکت ورتکسا نشان میدهد چنین تجارتی میان آفریقای جنوبی و میانمار انجام نشد.
شرکت سینمکس اینتلیجنس با تحلیل تصاویر ماهوارهای مسیر نفتکش را از بندرعباس به جنوب شرق آسیا ردیابی کرد. سوابق محمولههای سوخت نشان داد ریف سوخت جت از ایران حمل میکرد.
آمریکا سال ۱۴۰۲ صنعت سوخت جت میانمار را تحریم هدفمند کرد و بمباران مرگبار اهداف غیرنظامی به دست ارتش میانمار را دلیل این اقدام خواند. خریداران نفت و سوخت ایران هم زیر تحریمهای گسترده آمریکا قرار میگیرند.
روزها پیش از رسیدن ریف، نهاد تنظیمگر ارز میانمار به مشتری داینامیک ویو اعلام کرد اسناد واردات را با عنوان گازوئیل «به جای سوخت جت» صادر میکند. رویترز نسخهای از نامه نهم آذر ۱۴۰۴ را دید و گروه کنشگر «عدالت برای میانمار» نامه را در اختیارش گذاشت. سند هدف این برچسبگذاری نادرست را توضیح نداده است.
داینامیک ویو و مشتریاش به پرسشهای رویترز پاسخ ندادند. سخنگویان دولت زیر حمایت ارتش میانمار، نهاد تنظیمگر ارز و وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم پاسخی ندادند. وزارت خزانهداری آمریکا نیز به پرسشها درباره محمولههای سوخت جت میان ایران و میانمار پاسخ نداد.
رویترز دی ۱۴۰۴ نوشت ایران از پاییز ۱۴۰۳ تا آذر ۱۴۰۴ تامینکننده اصلی سوخت جت ارتش میانمار بود و بخش بزرگی از تجارت با دو نفتکش ریف، که نامش به ماریس تغییر کرد، و نوبل انجام شد.
داینامیک ویو اردیبهشت ۱۴۰۴ در قراردادی دیگر توافق کرد ۲۰۲ هزار بشکه از چیزی را که سند گازوئیل آفریقای جنوبی خواند از تاوان بخرد و ۲۶ میلیون دلار به حساب تاوان در بانک سیام کامرشال بپردازد.
نفتکش نوبل ۲۷ خرداد ۱۴۰۴ با کمی کمتر از ۲۰۰ هزار بشکه سوخت جت در یانگون پهلو گرفت. سینمکس بارگیری را در بندرعباس تشخیص داد و افزود نوبل در مسیر، سیگنال موقعیتی میفرستاد که مقصدش را بندر چیتاگنگ بنگلادش نشان میداد.
ارتش میانمار بهمن ۱۳۹۹ قدرت را از دولت منتخب آنگ سان سوچی گرفت و کودتا به جنگ داخلی انجامید. سازمان ملل متحد مرداد اعلام کرد ارتش در حملههای هوایی هزاران نفر، از جمله بسیاری غیرنظامی، را کشته است.
گروه «عدالت برای میانمار» گزارشی منتشر کرد و نتیجه گرفت حکومت نظامی سوخت جت را با برچسب گازوئیل وارد میکرد. گروه اسناد را از سروری متعلق به حکومت نظامی گرفت که مدتی کوتاه در دسترس عموم بود.
کارشناسان سازمان ملل متحد سال ۱۴۰۳ تاوان را تامینکننده سوخت جت ارتش میانمار خواندند و بانک سیام کامرشال را تسهیلکننده عمده تامین تجهیزات ارتش میانمار دانستند. بانک پس از انتشار گزارش گفت به قوانین مبارزه با پولشویی پایبند است و تراکنشهای مرتبط با میانمارش قانونی و بیربط به تجارت سلاح بوده است.
رویترز همچنین خبر داد محمولههای سوخت جت میان ایران و میانمار امسال هم ادامه یافته است.