نخستوزیر و وزیر خارجه قطر گفت هدف منطقهای پس از توافق اولیه آمریکا و جمهوری اسلامی، ساختن چارچوب امنیتی تازهای میان کشورهای منطقه و جمهوری اسلامی است؛ اظهاراتی که نشان میدهد دوحه توافق اخیر را فقط یک آتشبس یا توافق انرژی نمیداند، بلکه آن را آغاز بازطراحی امنیت خلیج فارس معرفی میکند.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی در گفتوگو با فایننشال تایمز گفت ایجاد خط ارتباطی مستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی برای باز ماندن تنگه هرمز ضروری است. به گفته او، این خط باید مانع آن شود که بازیگران سرکش یا پیامهای جعلی، عبور کشتیها از هرمز را مختل کنند.
او همچنین گفت قطر انتظار دارد تولید عادی گاز طبیعی مایع، الانجی، را ظرف چند هفته از سر بگیرد؛ موضوعی مهم برای بازار انرژی، زیرا بخش بزرگی از صادرات گاز قطر از مسیر تنگه هرمز عبور میکند.
قطر پیش از اختلالهای اخیر، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان الانجی جهان بود. رویترز پیشتر گزارش داده بود حملات جمهوری اسلامی به زیرساختهای انرژی خلیج فارس باعث شد معادل ۱۷ درصد از ظرفیت تولید، برای مدت طولانی از مدار خارج شود.
به گزارش رویترز، قطرانرژی پس از آغاز جنگ و حمله به تأسیسات راس لفان، تولید الانجی را متوقف کرده بود. همزمان بسته شدن یا ناامن شدن تنگه هرمز، بازگشت کشتیهای حامل گاز را با تأخیر و ریسک روبهرو کرد.
آل ثانی در بخش دیگری از گفتوگو، به بند ششم تفاهم آمریکا و جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت ممکن است در آینده از کشورهای خلیج فارس خواسته شود در تأمین مالی صندوق سرمایهگذاری با جمهوری اسلامی نقش داشته باشند.
این بخش نشان میدهد امتیازهای اقتصادی احتمالی به جمهوری اسلامی فقط به آزادسازی داراییها محدود نیست و میتواند به یک بسته منطقهای بزرگتر وصل شود.
در همین رابطه، دولت ترامپ بسته مالی را بهعنوان «کمک به جمهوری اسلامی» معرفی نمیکند، بلکه آن را ابزاری برای وادار کردن جمهوری اسلامی به اجرای تعهدات، باز نگه داشتن هرمز، کنترل مسیر پول و تبدیل بحران انسانی به خرید از کشاورزان و تولیدکنندگان آمریکایی میداند.
وزیر خارجه قطر همچنین گفت سازوکاری برای جلوگیری از تنشافزایی در لبنان وجود دارد که شامل بررسی آتشبس میشود. این موضوع با گزارشهای جداگانه درباره تماس رئیس جمهوری لبنان با جیدی ونس، جرد کوشنر و مقامهای قطری برای تحکیم آتشبس در لبنان همخوان است.
در همین زمینه، دونالد ترامپ پیشتر در گفتوگو با انبیسی گفته بود با مقامهای اسرائیل صحبت کرده و از آنها خواسته است با آتشبس با حزبالله موافقت کنند. او گفت به طرف اسرائیلی گفته است: «گاهی فقط باید آرام بگیری و از عقلت استفاده کنی.»
همزمان، رویترز گزارش داد جیدی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا، و مارکو روبیو، وزیر خارجه، در تماس با جوزف عون، رئیس جمهوری لبنان، بر تعهد واشنگتن برای تشکیل یک «سلول رفع تنش» با هدف تثبیت آتشبس لبنان تأکید کردهاند.
آل ثانی افزود مذاکرات سوئیس پایهگذار گفتوگوها برای رسیدن به توافق دائمی شده، اما کار هنوز در ابتدای راه است.