لینکهای قابل دسترسی

یکشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۶ ایران ۰۵:۲۴

جیمی دتنر در مقاله‌ای برای نشریه «دیلی بیست» به بازگشایی مسجد جدیدی در مرکز آموزشی دوحه در مجاورت شعبه یک دانشگاه آمریکایی اشاره می‌کند و می‌گوید، اما آنچه در این مسجد تدریس می‌شود، تنفری است که در آموزه‌های گروه موسوم به دولت اسلامی یا داعش وجود دارد.

در ادامه مقاله آمده است، همسر فریبنده و هوشمند امیر پیشین قطر و مادر حاکم فعلی آن کشور، به خاطر سفرهای بشر دوستانه اش شهرتی خاص دارد. هفته‌ای نیست که تصویری از او در کنار خانواده های سلطنتی غرب یا فوق ستاره‌های هالیوود دیده نشود.

«شیخه موزه» در حالی که مشغول تبلیغ و ترویج صلح و آموزش برای کودکان فقرزده است، حمایت‌هایی هم از روحانیون اهل سنت نشان می‌دهد؛ روحانیونی که دیدگاه‌هایی آنها تفاوتی با آنچه داعش در موصل و رقه ترویج می‌کند، ندارد. این تناقض در چهره تبلیغاتی ثروتمندترین امیرنشین کوچک جهان در حوزه خلیج فارس برجسته شده است.

خاندان حاکم بر قطر از ثروت فراوان ناشی از گاز طبیعی سرزمین شان برای نفوذ پایدار بین المللی و استقرار قطری مدرن و متحد غرب استفاده کرده‌اند. قطر میزبان بزرگترین تاسیسات نظامی ایالات متحده در خلیج فارس است. اما تبعیت قطر از وهابی‌گری مرتبط با عربستان سعودی، خاندان حاکم بر آن کشور را در موقعیتی پرمخاطره برای ایجاد تعادل بین خواست‌هایی متناقض قرار داده است.

به گفته دیوید واینبرگ، تحلیلگر بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، قطری‌ها از این وحشت دارند که همانطور که کویت برای مدتی توسط عراق دوران صدام حسین بلعیده شد، طعمه حرص سعودی‌ها شوند: «کمبود نیروی انسانی قطر به این معنی است که آنها هرگز یک قدرت سخت نظامی نخواهند شد، از این رو با صرف منابع مالی برای کسب نفوذ بین المللی می‌کوشند قدرت نرم خود را افزایش دهند؛ مشکل در روش غیرمسولانه‌ای است که در پیش گرفته‌اند».

این امر به روشنی در بنیاد قطر، بنیاد خیریه ثروتمند شیخه موزه، قابل مشاهده است. شیخه موزه، همسر دوم حمد بن خلیفه آل ثانی امیر پیشین قطر است که سال گذشته به نفع فرزندش، شیخ تمیم، از قدرت کناره‌گیری کرد.

شیخه موزه به عنوان نیروی اصلاحات در امیرنشینی محافظه کار، مورد تمجید قرار گرفته است. حامیان او به تلاش هایش برای ترویج تحصیل دختران اشاره می‌کنند. شماری از دو هزار عضو خاندان سلطنتی قطر همانقدر از رویکرد شیخه موزه ابراز انزجار می‌کنند که از کفش های پاشنه بلند قرمزش.

اما فشار در جهت عقب نشینی حتی در رفتار شیخه موزه روشن است. بنیاد او میزبان یک رشته سخنرانی‌ها و مراسم مذهبی ماه رمضان در مسجد باشکوه «شهر آموزش» دوحه است. آگهی‌های مراسم رمضان نشانگر حضور طیفی از پژوهشگران مذهبی مورد احترام است. در میان آنها واعظی است که جنایت «شارلی ابدو» در پاریس را «دنباله فیلم کمدی یازدهم سپتامبر» و واعظ دیگری که گفته است «یهودی‌ها و حامیانشان باید نابود شوند».

منتقدان می‌گویند حضور «واعظان نفرت» یعنی افرادی چون عمر عبدالکافی و عائض القرنی در مراسم افتتاح مسجد بنیاد قطر در حضور شیخه موزه امری غیرمعمول نیست. در واقع واعظی که برای مراسم دعای افتتاح مسجد انتخاب شده بود شیخ صالح المغامسی، یکی از مدافعان مصمم و سرسخت وهابی گری، بود. المغامسی معتقد است مرگ اسامه بن لادن رهبر پیشین شبکه تروریستی القاعده در نزد خداوند، از ارج و قرب بیشتری از مرگ هر یهودی، مسیحی، زرتشتی، ملحد، و مرتد برخوردار است، زیرا او به عنوان یک مسلمان جان سپرد.

شیخه موزه در حین خواندن نماز جماعت به امامت المغامسی دیده شده است. دیگر شخصیت‌های بلندپایه حاضر در مراسم افتتاح وزیر انرژی قطر و روحانی جنجالی یوسف القرضاوی بودند.

قطری‌ها برای محدود کردن روابطشان با جنبش‌های اسلامی افراطی تحت فشار فزاینده دولت باراک اوباما قرار دارند. مقام‌های دولت اوباما می‌گویند قطر جای همسایه اش عربستان سعودی را به عنوان بزرگترین حامی مالی داعش و وابستگان القاعده گرفته است. وقتی جریان انتقال پول از خلیج فارس به جهادیون روشن شد، مقامات قطر به اقدامات محدودی دست زدند، اما وقتی دیدند غرب واکنش عملی خاصی نشان نداد به هشدارها اعتنایی نکردند. قطر سعی می کند هر دو طرف را داشته باشد.

از دیگر موارد خشم روز افزون غرب، استفاده روحانیون تندرو از مسجدهای مهم قطر به عنوان پایگاهی برای ترویج دیدگاه هایشان است. بهمن ماه گذشته، «دیلی بیست» در گزارشی به چگونگی استفاده روحانیون بدنام از مسجد جامع دوحه امام محمد بن عبدالوهاب برای ترویج ایدئولوژی افراطی القاعده و داعش پرداخت.

در هنگام اعلام افتتاح مسجد «شهر آموزش»، بنیاد قطر عنوان کرد که بنای جدید نمایانگر «تعهد قوی به تکثرگرایی مذهبی» است اما طی چند ماه خلاف آن نشان داده شد.

بنیاد قطر با بودجه ای قابل توجه و اعلام نشده به عنوان دولتی در دولت دیده می شود. یکی از جاه طلبانه ترین استادیوم های در حال ساخت قطر برای جام جهانی جنجال برانگیز ۲۰۲۲ در «شهر آموزش بنیاد قطر» قرار دارد. پروژه های آموزشی بنیاد قطر جوایز بین المللی متعددی دریافت کرده است. شیخه موزه دکتراهای افتخاری برای کارهای بشردوستانه اش از دانشگاه های غرب از جمله دانشگاه جرج تاون واشنگتن و کالج سلطنتی لندن گرفته است.

شیخه موزه از سال ۱۳۸۲ نماینده ویژه یونسکو برای آموزش پایه و عالی بوده است.

سال ۱۳۹۲، شیخه موزه جایزه خدمات عمومی بوش را از بنیاد کتابخانه ریاست جمهوری بوش و از دست رییس جمهوری پیشین آمریکا و همسرش باربارا بوش دریافت کرد. یکی از برنامه های بنیاد قطر «آموزش یک کودک» هدفش ارائه آموزش ابتدایی با کیفیت برای کودکان محروم در سراسر جهان است. شیخه موزه که خود مادر هفت فرزند است در سخنرانی دریافت جایزه اش گفت «بذر ذهن های موفق آموزش است. برنامه آموزش یک کودک می‌کوشد دور از دسترس‌ترین کودکان جهان را جذب کند تا چرخه بی‌رحم فقر شکسته شود.»

«شهر آموزش» با چهار کیلومتر مربع وسعت میزبان هشت شعبه دانشگاههای غربی از جمله «نورت وسترن» و «تکزاس ای اند ام» است. گزارش هایی وجود دارد که دانشجویان این دانشکده ها در مراسم نماز مسجد جدید شرکت می کنند و از چند ماه پیش هم صفی از واعظان بدنام مورد اشاره در آن جا سخنرانی کرده‌اند.

اوج این سخنرانی‌ها حضور سلمان العوده، واعظ سعودی، در اردیبهشت ماه بود. او در سخنرانی خود می‌گوید یهودیان در مراسم عید پسح با نان فطیر «خون انسان»‌می خورند چون «معقتدند آنها را به خدای دروغین شان نزدیکتر می‌کند.»

واینبرگ از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها می‌گوید «انتخاب واقعا قابل توجه آنها میزبانی از روحانی سعودی عبدالعزیز فوزان بود که ناظر واعظان مساجد در قطر است.» وی همچنین یادآوری می‌کند وعظ فوزان در مسجد «شهر آموزش» دوحه یک هفته پس از آن رخ داد که حمله انتحاری داعش به مسجد شیعیان در شرق عربستان به مرگ ۲۱ نفر و مجروح شدن بیش از ۱۰۰ نفر منجر شد.

عبدالعزیز فوزان از واعظان به شدت ضد شیعه است و چند هفته پیش از مراسم در دوحه در اظهار نظری در شبکه های اجتماعی اعلام کرده بود «تاریخ رافضی ها مملو از جنایت و خیانت است: جنگ ها و خرابی ها، قتل ها و ترورها، و توطئه با دشمنان امت تا حد مسموم کردن و جادوگری علیه مخالفانشان؛ خداوند نابودشان کند که چقدر فریب خورده‌اند.»

در روز خطبه فوزان در «شهر آموزش» دوحه، داعش دست به یک بمبگذاری انتحاری دیگر در یک مسجد شیعیان در عربستان زد که چهار کشته بر جای گذاشت. عبدالعزیز فوزان مسلمانان را به «نفرت» از مسیحیان ترغیب می کند و در توضیح آن می گوید سونامی سال ۲۰۰۴ در شرق آسیا کیفر الهی «فحشا و اعمال غیراخلاقی جنسی مرسوم» در آن مناطق بود.

آلبرتو فرناندز سفیر بازنشسته آمریکا که پیشتر هماهنگ کننده مرکز ارتباطات استراتژیک ضد تروریسم در وزارت امور خارجه آمریکا بود عبدالعزیز فوزان را «یکی از بدترین» توصیف کرده است.

* برگردان فارسی این مقاله تنها برای آگاهی رسانی منتشر شده و نظرات بیان شده در آن الزاماً بازتاب دیدگاه صدای آمریکا نیست.

XS
SM
MD
LG