سفر ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، به یکی از جزایر مورد مناقشه در نزدیکی ژاپن با اعتراض شدید توکیو روبهرو شد، و دولت ژاپن هشدار داد این اقدام چشمانداز بهبود روابط دو کشور را بیش از پیش دشوار کرده است. خبرگزاری دولتی روسی «تاس» این سفر را نخستین بازدید پوتین از مجمعالجزایر مورد مناقشه توصیف کرد.
پوتین روز پنجشنبه ۲۲ مرداد از جزیرهای بازدید کرد که در روسیه «ایتوروپ» و در ژاپن «اتوروفو» نامیده میشود. این جزیره یکی از چهار جزیره مورد مناقشه در مجمعالجزایر کوریل است که نیروهای شوروی سابق در روزهای پس از تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۵ تصرف کردند. روسیه این جزایر را بخشی از قلمرو خود میداند، اما ژاپن همچنان بر حاکمیت خود بر آنها اصرار دارد.
به گزارش رویترز، سانائه تاکایچی، نخست وزیر ژاپن، در واکنش به این سفر گفت اقدام رئیس جمهوری روسیه «احساسات مردم ژاپن را جریحهدار میکند و مطلقا غیرقابل قبول است.» او از روسیه خواست جدیت اعتراض ژاپن را به طور کامل درک کند.
اختلاف بر سر این جزایر برای بیش از هشت دهه یکی از مهمترین موانع روابط روسیه و ژاپن بوده است. ژاپن بازگرداندن این مناطق را شرط دستیابی به توافق نهایی صلح با روسیه قرار داده است. دو کشور به دلیل این اختلاف تاکنون نتوانستهاند پیمان صلح رسمی برای پایان دادن به وضعیت بهجامانده از جنگ جهانی دوم امضا کنند.
روابط روسیه و ژاپن پس از تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بیش از پیش تیره شد. ژاپن در کنار آمریکا و دیگر متحدان غربی خود حمله روسیه را محکوم و تحریمهایی علیه آن اعمال کرد.
سفر پوتین همچنین تنها دو روز پیش از هشتاد و یکمین سالگرد تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم انجام شد. یک روز پیش از آن نیز کره شمالی موشکی به دریای میان شبهجزیره کره و ژاپن شلیک کرده بود؛ اقدامی که در آستانه رزمایشهای بزرگ مشترک آمریکا و کره جنوبی انجام گرفت.
همزمان، نیکلای نوزدرف، سفیر روسیه در ژاپن، و وو جیانگهائو، سفیر چین، با انتشار بیانیهای مشترک اعلام کردند روسیه و چین با تلاش برای «تجدیدنظر در نتایج جنگ جهانی دوم» مخالفت خواهند کرد. آنها همچنین درباره آنچه «نظامیسازی مجدد» منطقه آسیا-اقیانوس آرام خواندند هشدار دادند.