لینکهای قابل دسترسی

شنبه ۳ تیر ۱۳۹۶ ایران ۱۸:۳۴

روزنامه ها؛ دلبسته، وابسته یا آزاد


در روزهای پس از انتخابات و با اوج گیری دامنه اعتراض ها به نتایج انتخابات در حالی که جمعی از روزنامه نگاران در بازداشت به سر می بردند، تعدادی از روزنامه ها نیز توقیف شدند.

در میان توقیف شدگان، روزنامه کلمه سبز به صاحب امتیازی میرحسین موسوی و روزنامه اعتماد ملی ارگان حزب اعتماد ملی به دبیر کلی مهدی کروبی مفهومی جز محروم شدن دو نامزد معترض از داشتن رسانه، نمی توانست تلقی شود. اما از چند روز پیش روزنامه بهار که تاکنون در مقاطع زمانی مختلفی توقیف و سپس تبرئه شده است فعالیت مجدد خود را آغاز کرد، روزنامه ای که به اصلاح طلبان نزدیک است.

پس از تشکیل حکومت جمهوری اسلامی موجی از انتشار نشریات در کشور به راه افتاد. همه گروه های سیاسی نشریه داشتند تا مواضع خود را تبلیغ کنند. اما نقدهای سیاسی به براندازی تعبیر شد و در سال ۵۹ جمع کثیری از مطبوعات توقیف شدند و آنها که ماندند در واقع بیشتر فعالیت غیرعلنی داشتند. جز روزنامه کیهان، اطلاعات و جمهوری اسلامی که ارگان حزب جمهوری اسلامی بود. در دهه ۶۰ که همه فعالیت ها در جنگ با عراق متمرکز شده بود تنها یک روزنامه دیگر به این ۳ روزنامه اضافه شد. روزنامه رسالت که رسما موضعی متفاوت با مواضع رسمی حکومت داشت.

موج جدید تولد روزنامه ها پس از پایان جنگ آغاز شد. «سلام» به عنوان ارگان مجمع روحانیون مبارز و منتقد سیاست های اقتصادی دولت هاشمی رفسنجانی، «ابرار» و پس از آن «همشهری» اولین روزنامه رنگی ایران. همشهری به عنوان روزنامه ای اجتماعی که ارگان شهرداری تهران بود منتشر شد و سرانجام روزنامه «ایران» با نام خبرگزاری جمهوری اسلامی به این خانواده پیوست و رسما خود را سخنگوی دولت نامید.

اما دهه ۷۰ موج دیگری به همراه داشت. پیروزی سید محمد خاتمی در انتخابات ریاست جمهوری. پیامد این پیروزی تولد ده ها روزنامه و هفته نامه و ماهنامه بود. ورود مفاهیم جدید در حوزه های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کارکرد جدیدی از رسانه ها را به نمایش گذاشت. این کارکرد به ویژه در حمایت از نهاد های مدنی و دولت بیش از پیش آشکار بود. در حوادثی نظیر قتل های زنجیره ای و ۱۸ تیر در کوی دانشکاه روزنامه ها در صف مقدم بودند. به همین دلیل مخالفان دولت که از کنترل مطبوعات ناامید شده بودند با اهرم قوه قضائیه توقیف گسترده را در دستور کار قرار دادند به گونه ای که در پایان ۸ سال ریاست جمهوری خاتمی هیچ روزنامه ای از آن دوران به یادگار نمانده بود و عمری همپای دوران او نداشت.

در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد هم جز روزنامه های حامی دولت، تنها روزنامه «اعتماد ملی» به عنوان ارگان حزب اعتماد ملی فعالیت خود را آغاز کرد و چند روزنامه از جمله روزنامه «شرق» و «هم میهن» و «کارگزاران» توقیف شدند.

در روزهای پیش از انتخابات روزنامه «کلمه سبز» به صاحب امتیازی میر حسین موسوی آغاز به کار کرد. کلمه سبز عمری کوتاه داشت و در روزهایی که پیامد نتیجه انتخابات بود، روزنامه های «اعتماد ملی»، «حیات نو» اجتماعی به مدیر مسئولی سید هادی خامنه ای برادر رهبر جمهوری اسلامی، روزنامه اقتصادی «سرمایه» و روزنامه «اندیشه نو» به صاحب امتیازی حزب اسلامی کار نیز توقیف شدند.

اکنون در چنین فضایی روزنامه «بهار» بار دیگر فعالیت خود را از سرگرفته است. تولدی که شاید در این روزهای دشوار فرصتی برای اصلاح طلبان باشد که دیدگاه های خود را در جامعه منتشر کنند. بهار در اولین سرمقاله خود تاکید کرده دلبسته و دلسوز نظام است و برای حفظ آن تلاش خواهد کرد.

XS
SM
MD
LG