گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران با اشاره به اقدامات سرکوبگرانه جمهوری اسلامی طی بیش از چهار دهه حاکمیت در ایران گفت که این سرکوبها نتوانسته ایرانیان را از حضور در خیابان بازدارد بلکه تنها نارضایتیهای مردمی را عمیقتر کرده است.
مای ساتو روز پنجشنبه ۱۶ مهر با انتشار بیانیهای در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران پیشینهای طولانی در اعتراضات دارد، واکنش حکومت هم الگویی آشنا را دنبال میکند؛ استفاده از نیروی مرگبار، بازداشتهای خودسرانه، اعدام، متهم کردن معترضان به جاسوسی و تروریسم و اعمال فشار بر خانوادههای آنها.»
او اضافه کرد: «چهارسال از مرگ ژینا مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد میگذرد، اما نارضایتیهایی که جنبش زن، زندگی، آزادی را رقم زدند همچنان برقرار ماندهاند. اعتراضات دی ماه لایه دیگری از فقدان را بر رنجهای پیشین مردم افزود. هر دور از اعتراضات به جای پاسخگویی، با سرکوب مواجه شده اما نارضایتیها پابرجا باقی ماندهاند.»
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران در ادامه بیانیه خود نوشت: «آنچه تغییر کرده است تنها میزان این واکنشها است که با هر دوره از اعتراضات شدیدتر شده است. در همین حال، فضای موجود برای اعتراض کاملاً بسته است. محدویتهای قانون اساسی، الزام به دریافت مجوز، جرایم امنیتی با تعاریف کلی و قانون تشدید مجازات جاسوسی مصوب ۱۴۰۴ باعث شده که تقریباً هر نوع اعتراضی غیرقانونی تلقی شود.»
خانم ساتو همچنین به وضعیت محبوبه شعبانی معترض محکوم به اعدام و محبوس در زندان مشهد و شرایط علی زارعی از مجروحان چشمی محکوم به اعدام اعتراضات سال ۱۴۰۱ اشاره و از صدور احکام اعدام توسط جمهوری اسلامی به بهانههایی همچون «کمک به مجروحان، مطالبه تغییر و حضور در خیابان» انتقاد کرد.
گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران در پایان از مقامات حکومت جمهوری اسلامی خواست تمامی اعدامها را متوقف کنند، همه احکام اعدام مرتبط با اعتراضات را لغو کنند و مخالفت و اعتراض مسالمتآمیز را نه به عنوان تهدید، بلکه به عنوان بخشی از یک جامعه سالم به رسمیت بشناسند.
ایالات متحده بارها نقض مستمر حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی در ایران را محکوم کرده است.
برای نمونه مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز پنجشنبه ۱۶ مهر در یک کنفرانس خبری در پرتغال با اشاره به کشتار مردم ایران توسط رژیم جمهوری اسلامی، آن را جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت خواند و تاکید کرد که تمرکز عفو بینالملل باید بر این موضوع باشد که «رژیم ایران با سنگدلی دهها هزار تن از مردم معترض را در خیابانهای تهران و دیگر بخشهای کشور کشته است.»
او افزود که وقتی معترضان ایرانی مجروح میشوند، رژیم ایران به بیمارستانها میرود و افراد را در تخت بیمارستان به قتل میرساند و حتی در برخی موارد پزشکان و پرستارانی را که مشغول مداوای آنها هستند هم میکشد.
وزیر امور خارجه آمریکا با تاکید بر این که عفو بینالملل باید روی این موارد تمرکز کند، افزود: «اینها جنایات جنگی هستند. اینها جنایت علیه بشریت محسوب میشوند. و این جنایاتی هستند که آنها [رژیم ایران] علیه مردم خودشان مرتکب میشوند.»
پرزیدنت ترامپ نیز اوایل شهریور مقامات جمهوری اسلامی را به علت سرکوب، کشتار، و اعدام معترضان به جنایت علیه بشریت متهم کرده و خواستار محاکمه آنان شده بود.