علی فالح کاظم الزیدی، نامزد جدید نخستوزیری عراق، بازرگان جوانی است که برای بسیاری از عراقیها چهرهای شناخته شده نیست. اما اگر موفق به احراز سمت نخستوزیری عراق شود، رکورد جوانترین نخستوزیر عراق از سال ۲۰۰۳ به این سو را به نام خود ثبت خواهد کرد.
الزیدی متولد ۱۳۶۵ و فارغالتحصیل رشته حقوق است. این بازرگان جوان عراقی بیش از ۱۵ شرکت خصوصی در حوزههای مختلف به نام خود ثبت کرده است و حتی مالک یک کانال تلویزیونی به نام «دجله» است.
او اگرچه برای عموم مردم عراق فردی نسبتا ناشناس است، اما در دایره تنگ سیاسیون شیعه عراق و وزارتخانههای تجارت، امور مالی و اقتصادی، چهرهای شناخته شده به شمار میرود.
بنا به گزارش روزنامه الشرق الاوسط، علی الزیدی مالک و رئیس هیئت مدیره «بانک اسلامی جنوب (بیجِیایبی)» است. این بانک که با هدف سرمایهگذاری و امور مالی، به عنوان یک شرکت سهامی عام در «بورس اوراق بهادار عراق» ثبت شده است، در سال ۱۳۹۵ تأسیس شد و در بخش بانکی فعالیت میکند.
این بانک در سال ۱۴۰۳ به اتهام «پولشویی» در فهرست تحریمهای وزارت امور خارجه آمریکا قرار گرفت. با این تحریم، بانک مرکزی عراق، بانک اسلامی جنوب را از تعامل با دلار آمریکا منع کرد. در پی این اقدام، علی الزیدی از ریاست هیئت مدیره این بانک استعفا داد و برادرش را به جای خودش تعیین کرد.
افزون بر این، علی الزیدی مالک گروه «الأویس» است که طبق وبسایت آن، شامل ۱۵ شرکت میشود که فعالیتهایشان از تجارت مواد غذایی، تولیدات کشاورزی و دامی، پیمانکاری، امور چاپی، امنیت سایبری، حوزه الکترونیک، و نفت را شامل میشود. در وبگاه مربوطه، نام علی الزیدی به عنوان مالک این شرکتها، حذف شده و مشخص نیست، این همه شرکت در چه سالهائی تأسیس شدهاند.
اطلاعات اداره ثبت املاک نشان میدهد یکی از این شرکتها که در سال ۱۳۸۶ تأسیس شده بود، بعدها منحل و به یک شرکت سهامی خصوصی با سرمایه ۹۹ میلیارد دینار (حدود ۷۵ میلیون دلار) تبدیل شد. در این میان، یک شرکت خدمات نفتی نیز در سال ۲۰۱۸ با سرمایه دو میلیارد دینار تأسیس شده است.
نقطه پرواز مالی علی الزیدی زمانی بود که موفق شد امتیاز توزیع «سبد غذایی» برای میلیونها عراقی را از وزارت بازرگانی عراق به دست بیاورد و ارائه خدمات تغذیه و جیره غذایی ۳۰۰ هزار سرباز ارتش عراق را نیز به آن اضافه کند. برنامه سبد غذایی از زمان صدام حسین، بر اساس موافقتنامه «نفت در برابر غذا» توسط دولت پیشین عراق، برای ۳۰ میلیون عراقی ارائه میشد.
الزیدی این امتیاز را در حالی به دست آورده است که اسناد «بازار بورس عراق» نشان میدهد بانک اسلامی جنوب متعلق به او در سال ۱۳۹۵، یعنی ۹ سال بعد از تأسیس شرکت «الأویس»، با سرمایه ۲۵۰ میلیارد دینار عراقی معادل حدود ۱۹۱ میلیون دلار ثبت شده است. اما با وجود چنین پولی، این مبلغ حتی برای توزیع یک سبد غذایی میان ۴۰ میلیون عراقی کفایت نمیکرده است. به رغم این، شرکت الزیدی در وبگاه خود، مدعی است که بیش از ۵۰۰ میلیون دلار حجم سرمایهگذاریهای آن است، و برخی منابع میگویند که توزیع جیره غذایی، در سالهای اخیر ، توسط شرکت الزیدی، از ۴۰ میلیون به ۱۸ میلیون شهروند نیازمند عراقی کاهش یافته است.
از سوی دیگر، برخی رسانههای عربی میگویند، علی الزیدی نامزدی نخستوزیری عراق را به شرطی پذیرفته است که در انتخاب وزیران استقلال کامل داشته باشد و دولتش به دور از نفوذ شبهنظامیان مسلح عراق، برنامهها و اهداف خود را دنبال کند. هنوز این شرط از سوی دفتر علی الزیدی تأیید نشده است، اما مجموعه «چارچوب هماهنگی شیعیان» میگوید، مجال کافی به نامزد جدید نخستوزیری داده است تا وزیران خود را بر اساس شایستگی و تخصص انتخاب کند.
محمدشیاع سودانی، نخستوزیر پیشین عراق، نیز از دل «حزب الدعوه» و گروه نوری المالکی بیرون آمد، اما توانست سیاست متوازنی را در قبال ایالات متحده و جمهوری اسلامی اتخاذ کند. هرچند برخورد در سطح انتظار، با نیابتیهای جمهوری اسلامی انجام نداد، اما کاملا در رکاب سیاستهای جمهوری اسلامی گام برنداشت. انتظار میرود، علی الزیدی در این مسیر گام بردارد.
اگرچه درباره ظهور مالی و اقتصادی نامزد جدید نخستوزیری عراق حرف و حدیث زیاد است، اما در هر حال شخصیت او را میتوان در میان «نوکیسهگان اقتصادی» عراق طبقهبندی کرد که در صورت لزوم، سود و زیان کشور خود را در اولویت قرار خواهد داد، و به دنبال ماجراجوییهای جمهوری اسلامی نخواهد رفت.