لینکهای قابل دسترسی

یکشنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۶ ایران ۱۴:۴۵
در شرایطی که سال های متمادی است که کردها نفت خود را از مسیر ایران به سایر نقاط جهان ارسال کرده اند، خبرگزاری رویترز از افتتاح رسمی خط تجارت نفت خام کردستان عراق از مسیر ایران خبر داده است.

براساس این گزارش منطقه کردستان عراق نفت خام خود را با کامیون به بندرهای ایران و سپس به آسیا صادر می کند.

ناظران صنعت نفت معتقدند اقدام کردستان عراق برای برگزیدن ایران به عنوان مسیر بازرگانی انتقال نفت خام منطقه به آسیا به احتمال بسیار خشم بغداد و واشنگتن را برمی انگیزد.

صادرات نفت خام کردستان از مسیر خط لوله تحت کنترل دولت مرکزی عراق به دلیل اختلاف نظرهای جدی پیرامون تقسیم درآمد حاصل از فروش نفت با بغداد سال گذشته متوقف شد. با این وجود، کردستان عراق حدود ٥٠ هزار بشکه نفت خام در روز را به صورت زمینی و از مسیر ترکیه صادر می کند.

«دولت منطقه ای کردستان» هم اکنون طرحی را تصویب کرده است که براساس آن برای صادرات نفت خام از مسیر ایران استفاده خواهد شد، مسیری که پیش از این برای صادرات محصولات پتروشیمی مورد استفاده قرار می گرفت.

بر پایه اطلاعات منابع صنایع نفت، نفت خام طی دو ماه گذشته با کامیون از دشت های مرزی کردستان به بندر امام خمینی ایران منتقل می شود. مشخص نیست چه میزان نفت از این مسیر با خارج از کردستان عراق صادر می شود اما احتمال دارد حدود ٣٠ هزار بشکه در روز باشد.

یک منبع مطلع از صنعت نفت در کردستان به شرط افشا نشدن نامش به رویترز گفته است دولت منطقه ای در اربیل نگران ترکیه و ایران، همسایه های قدرتمند منطقه ای بود و این به نوعی آشتی سیاسی بود و توجه ویژه به ترکیه راهگشا نیست بلکه ایران نیز باید مدنظر باشد».

تحلیلگران انگیزه ایران برای قدم گذاشتن در چنین مبادله بازرگانی را مورد پرسش قرار داده اند. هنوز روشن نیست با وجودی که ایران به دلیل تحریم های بین المللی با معضلات عظیم اقتصادی همچون فروش نفت خود مواجه است، با چه انگیزه ای چنین قراردادی را با کردستان عراق عقد کرده است.

دولت کردستان عراق در مورد این توافقنامه اظهارنظری نکرده و یک منبع رسمی دولت منطقه ای کردستان اخبار مربوط به صادرات نفت خام از مسیر ایران را رد کرده است.

نفت قلب اختلافات عمیق بین دولت مرکزی به رهبری مقامات عرب در بغداد و اقدام کردها در شمال عراق است و کنترل میادین نفتی و سرزمین ها و درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام بین دو دولت همواره تنش های جدی پدید آورده است.

یک مقام بلندپایه وزارت نفت عراق به رویترز گفته است «ما موضع خود را کاملاً روشن کرده ایم که تنها صادرات نفت از مسیر شبکه خط لوله فدرال تنها گزینه قابل پذیرش است. ما هر گونه تجارت چه از مسیر ایران و چه از مسیر ترکیه را قاچاق و غیرقانونی تلقی می کنیم».

دولت مرکزی عراق ادعا می کند که اکتشاف نفت و صادرات آن در انحصار بغداد است. مقامات دولت فدرال در گذشته کردها را به قاچاق نفت خام از مسیر ایران و کسب درآمد برای مناطق کردنشین کشور متهم کرده بودند.

«دولت منطقه ای کردستان» می گویند براساس قانون اساسی فدرال عراق از حق بهره برداری و صادرات منابع موجود در قلمروهای خود برخوردار هستند.

دولت اربیل با امضای موافقت نامه اکتشاف و تولید نفت مبتنی بر شروط خود با شرکت هایی همچون «اکسون موبیل»، «شوران» و «توتال» خشم بغداد را برانگیخته است چون فروش این محصولات در خارج از عراق براساس قراردادهای فروش داخلی کردستان مجاز خواهد بود.

واشنگتن که از متحدان دیرینه و نزدیک «دولت منطقه ای کردستان» بوده است قصد داشته تا با اعمال فشار بر اربیل مقامات کرد را از این نوع تجارت با ایران باز دارد.

یک دیپلمات ایالات متحده در مورد رویکرد واشنگتن به تصویب صادرات نفت خام کردستان عراق از مسیر ایران به رویترز گفته است «ما به اربیل توصیه کرده ایم تا از مبادله بازرگانی با ایران بپرهیزد و کماکان بر موضع خود استوار خواهیم بود».

احتمال می رود میزان نفت خام کردستان عراق که با کامیون و به صورت زمینی از مسیر ایران صادر می شود در مقایسه با ظرفیت تولید این مناطق چندان قابل توجه نباشد.

برپایه اطلاعات موجود، نفت خام کردستان از طریق «بندر امام خمینی» در ایران مستقیماً به آسیا منتقل می شوند و یا به انباری در فوجیره در امارات متحده عربی و یا سایر کشورهای منطقه خلیج فارس ارسال می شوند.
XS
SM
MD
LG