همزمان با تشدید فشارهای معیشتی و ادامه سرکوب در جمهوری اسلامی، عبارت «اگر خوشحال نباشم اعدامم میکنند» در شبکههای اجتماعی به دستمایهای برای واکنش طنزآمیز و اعتراضی به وضعیت اقتصادی و سیاسی ایران تبدیل شده است.
در یکی از ویدیوهای پربازدید، شهروندی میگوید چهار تخممرغ و یک سوسیس را ۵۰۰ هزار تومان خریده و با کنایه میافزاید: «خوشحالم، چون اگر ناراحت باشم اعدامم میکنند.» همزمان، ویدئوهایی از بازارهای بدون مشتری، افزایش شدید هزینه پوشاک و مواد غذایی و مقایسه قیمت کالاها در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۵ منتشر شده است. کاربران در «چالش مقایسه ۱۴۰۰ با ۱۴۰۵» نشان میدهند پولی که پنج سال پیش برای خرید مجموعهای از کالاها کافی بود، اکنون در مواردی تنها هزینه خرید یکی از همان اقلام را پوشش میدهد.
در چنین شرایطی، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، روز ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ گفت دولت یک «برنامه هفتمحوری» برای مدیریت مشکلات اقتصادی طراحی کرده که «حفظ اشتغال پایدار» و «تامین معیشت» دو محور آن است. او گفت دولت برای کنترل تورم تلاش میکند، اما تصریح کرد این به معنای متوقف شدن افزایش قیمتها نیست. مهاجرانی همچنین بخش عمده فشار اقتصادی و افزایش نرخ دلار را به تحریمهای آمریکا نسبت داد.
آمارهای رسمی خود جمهوری اسلامی، با این حال، از ابعاد کمسابقه گرانی حکایت دارد. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه «خوراکیها و آشامیدنیها» در خرداد ۱۴۰۵ به ۱۳۳.۹ درصد رسید؛ پنجمین ماه متوالی که تورم این گروه سهرقمی بود. در همان ماه، تورم نقطهبهنقطه «روغنها و چربیها» ۲۷۸.۴ درصد، گوشت قرمز و سفید و فرآوردههای آن ۱۷۱.۵ درصد و نان و غلات ۱۳۸.۸ درصد گزارش شد.
در مقایسه جهانی «تریدینگ اکونومیکس» نیز ایران پس از ونزوئلا در میان بالاترین نرخهای تورم مواد غذایی قرار دارد. تازهترین رقم موجود برای ونزوئلا نشان میدهد قیمت مواد غذایی در این کشور در تیر ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل ۶۰۹.۷ درصد افزایش یافته است. با وجود تفاوت در ماه انتشار دادههای کشورها، فاصله ایران با کشورهای بعدی جدول بسیار زیاد است.
مقامهای دولت پرزیدنت ترامپ، در مقابل نسبت دادن بحران اقتصادی به تحریمها، بر فساد و سوءمدیریت جمهوری اسلامی و انتقال منابع به شبکههای نظامی و وابسته به حکومت تاکید کردهاند. وزارت خزانهداری آمریکا روز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ گفت جمهوری اسلامی در حالی با کمبود ارز خارجی روبهرو است که «مبالغ قابل توجهی» را بر اثر فساد و سوءمدیریت در شبکه بانکی سایه از دست میدهد. این وزارتخانه اقتصاد حکومت را «سوءمدیریتشده» توصیف کرده و گفته منابع آن برای حفظ نیروهای مسلح و گروههای نیابتی نیز مصرف میشود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز روز ۲ مرداد ۱۴۰۵ با اشاره به سقوط ریال و جهش تورم گفت جمهوری اسلامی به دلیل رفتار خود «بهای اقتصادی سنگینی» میپردازد و دولت پرزیدنت ترامپ به قطع دسترسی مقامها و شبکههای مالی حکومت به منابع بینالمللی ادامه خواهد داد. او همچنین در مورد ۳۰۰هزار تومانی شدن قیمت دلار هشدار داده بود.
طنز تلخ «اگر خوشحال نباشم اعدامم میکنند» در شبکههای اجتماعی اکنون دو نگرانی را در یک جمله کنار هم قرار داده است: فشار فزاینده گرانی بر زندگی روزمره و فضای سرکوبی که همچنان بر جامعه ایران سایه انداخته است.