معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت این حکومت طرح عمان برای تقسیم مساوی مسیرهای ترانزیتی تنگه هرمز را رد کرده است. کاظم غریبآبادی سهشنبه شب به تلویزیون دولتی گفت این طرح نگرانیهای امنیتی جمهوری اسلامی را برطرف نمیکند.
اعلام این موضع چند ساعت پس از آن انجام شد که خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع منطقهای گزارش داد عمان پشتیبانی کشورهای خلیج فارس را برای طرح خود به دست آورده است. بر پایه آن گزارش، طرح عمان مانع از آن میشود که جمهوری اسلامی کنترل انحصاری این آبراه را در اختیار بگیرد.
غریبآبادی گفت عمان پیشنهاد داده بود مسیری طراحی شود که نیمی از آن زیر کنترل جمهوری اسلامی و نیم دیگر زیر کنترل عمان باشد. به گفته او پیشنهاد جایگزین این حکومت آن است که یک مسیر بهطور کامل و بخشی از مسیر دوم، هرچند در آبهای سرزمینی عمان، زیر کنترلش بماند. او این را «موضع قطعی» خواند.
طرح عمان اما ساختار متفاوتی دارد. بر پایه گزارش رویترز، این طرح سازوکاری منطقهای و مشترک با عوارض داوطلبانه پیشنهاد میکند و از الگوی تنگه مالاکا اقتباس شده است.
غریبآبادی هشدار داد اگر مسقط طرح را رد کند، تنگه هرمز بسته خواهد ماند. او افزود این حکومت برای حفظ کنترل خود «هر اقدامی» را در نظر میگیرد، از جمله از سرگیری جنگ.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز دوشنبه گفت گفتوگوهای خوبی جریان دارد و احتمال توافق هست، اما هشدار داد در صورت بینتیجهماندن مذاکرات، حملات از سر گرفته میشود. غریبآبادی در مقابل گفت جمهوری اسلامی برنامهای برای مذاکره با آمریکا ندارد و گفتوگوها فقط با عمان و «گام به گام» پیش میرود.
بر پایه گزارش والاستریت ژورنال، مقامهای کشورهای میانجی از رد پیشنهاد عمان خشمگین شدهاند. غریبآبادی به این روزنامه گفت جمهوری اسلامی تا زمانی که مسقط طرحش را نپذیرد، وارد مرحله بعدی مذاکره با واشینگتن نمیشود.
غریبآبادی گفت جمهوری اسلامی دیگر طرح تفکیک ترافیک را به رسمیت نمیشناسد، چون این مسیر بیشتر در آبهای عمان قرار دارد. او افزود: «این برای امنیت ملی است و زورگویی نیست، چون وقتی طرح تفکیک ترافیک شصت سال در آبهای عمان بود، ما چیزی نگفتیم.»
طرح تفکیک ترافیک مسیر شناختهشده بینالمللی عبور از تنگه است.
فرماندهی مرکزی آمریکا پیشتر اعلام کرده بود «جمهوری اسلامی کنترل تنگه هرمز را در اختیار ندارد». واشینگتن خواهان بازگشت به وضعیت پیش از جنگ است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، گفته است هیچ کشوری اجازه ندارد بر یک آبراه بینالمللی عوارض وضع کند.
غریبآبادی همچنین گفت جمهوری اسلامی به هیچ کشور ثالثی، حتی با دعوت عمان، اجازه مینروبی نمیدهد واعزام شناورهای فرانسه و بریتانیا برای این کار، آنها را به هدف بالقوه تبدیل میکند.
این تهدید در حالی مطرح شد که آمریکا از بریتانیا خواسته است میزبان نشست ائتلاف دریایی هرمز باشد. وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، روز یکشنبه گفت کشورش از اقدام تهاجمی در ایران حمایت نمیکند، اما برای تأمین امنیت تنگه هرمز زمینه همکاری فراوان وجود دارد.