رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد گفتوگوهای فنی غیرمستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی روز چهارشنبه در دوحه آغاز شده است؛ تحولی که پس از یک روز انکار و ابهام از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، نشان میدهد مسیر دیپلماتیک مورد تأکید کاخ سفید همچنان فعال است.
به گفته این منبع، قطر و پاکستان نقش میانجی را در این گفتوگوها بر عهده دارند. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهوری آمریکا، روز سهشنبه با نخستوزیر قطر دیدار کردند تا زمینه نشستهای فنی چهارشنبه فراهم شود، اما خود آنها در این مذاکرات حضور ندارند.
این گزارش پس از آن منتشر شد که دونالد ترامپ گفته بود جمهوری اسلامی خواستار گفتوگو با مذاکرهکنندگان آمریکایی شده است.
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفته بود سفر هیئت فنی جمهوری اسلامی به قطر ارتباطی با حضور مقامهای آمریکایی ندارد و «هیچ مذاکرهای در هیچ سطحی» با آمریکا برنامهریزی نشده است.
مقامهای قطری نیز تأکید کرده بودند که نشست عالیسطحی مستقیم میان دو طرف برگزار نمیشود، اما گفتوگوها از مسیر میانجیها ادامه دارد.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که ریاست هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی را بر عهده دارد، نیز شب گذشته در گفتوگویی تلویزیونی گفت «اصلاً مذاکرهای با آمریکا نداریم» و در گفتوگوهای جاری، «نتایج مذاکرات قبلی» پیگیری میشود تا به نتیجه برسد.
با آغاز گفتوگوهای فنی غیرمستقیم، اختلاف اصلی اکنون نه بر سر اصل تماس، بلکه بر سر محتوای تفاهم، اجرای آن و امتیازهایی است که هر طرف میخواهد از مسیر دوحه بگیرد. یکی از موضوعهای فنی مطرح، داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی در قطر است.
قالیباف پیشتر گفته بود توافقی برای آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده جمهوری اسلامی حاصل شده است؛ ادعایی که واشنگتن هنوز آن را بهطور رسمی تأیید نکرده است. او همچنین ادعای الزام جمهوری اسلامی به خرید محصولات کشاورزی آمریکا با این منابع را رد کرده بود.
در همین حال، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، گفته است واشنگتن همچنان «اهرمهای فشار زیادی» در اختیار دارد و خواهان تعهدات پایدار، قابلراستیآزمایی و همراه با بازرسیهایی است که نشان دهد جمهوری اسلامی به سوی عاری شدن از سلاح هستهای میرود. او افزود که با باز ماندن تنگه هرمز، جریان نفت بهتدریج به وضعیت عادی بازمیگردد.
قالیباف در گفتوگوی تلویزیونی خود همچنین جزئیاتی درباره ۱۲ میلیارد دلار دارایی مسدودشده و نحوه هزینهکرد آن مطرح کرده بود که بنابر اعلام روابط عمومی مجلس این توضیحات در پخش تلویزیونی حذف شد.
همزمان والاستریت ژورنال نیز گزارش داد ترامپ در روزهای اخیر درباره گزینه از سرگیری عملیات گسترده نظامی علیه جمهوری اسلامی با مقامهای ارشد دفاعی خود گفتوگو کرده، اما فعلاً تصمیم گرفته به مسیر دیپلماسی فرصت دهد.