خبرگزاری رویترز در تحقیقی گسترده اعلام کرد یکی از بزرگترین شبکههای قمار غیرقانونی جهان، بخشی از عملیات چهار میلیارد دلاری دور زدن تحریمهای جمهوری اسلامی است که از راه دفتری در دبی اداره میشود.
بنابر این گزارش صرافی رمزارز بدون مجوز «شلبیت» به مدیریت سیاوش کیوانپور، تبعه ایرانی مقیم دبی، از اردیبهشت ۱۴۰۳ دستکم چهار میلیارد دلار جابهجا کرده است. دفتر ثبتشده آن در محله دیره دبی، بالای یک هتل ارزانقیمت و پشت تابلوی یک شرکت ساعتفروشی است. سه کارمند حاضر در محل به خبرنگار رویترز گفتند نام کیوانپور را نشنیدهاند.
این شبکه دستکم ۱۲۵ میلیون دلار از بانک مرکزی جمهوری اسلامی که بخش عمده آن مستقیم بوده جابجا کرده است. تحقیقات رویترز نشان میدهد دستکم ۲۰ میلیون دلار از یک عملیات استخراج رمزارز در ایران، حداقل ۱۳۰ میلیون دلار تنها برای یکی از سایتهای قمار و در کمترین حالت ۶۷۶ میلیون دلار به صرافی بایننس پول منتقل کرده که ۵۴۰ میلیون دلار آن پس از جریمهشدن شلبیت از سوی نهاد ناظر دبی بوده است.
بایننس گفت شلبیت هرگز حساب نداشته و این جریانها «پرخطر ارزیابی نشده» بود، اما افزود حسابهای مرتبط را مسدود و به مقامهای قضایی گزارش کرده است. این شرکت در سال ۲۰۲۳ به دلیل نقض قوانین مبارزه با پولشویی، از جمله پردازش معاملات رمزارز ایرانی، ۴.۳ میلیارد دلار جریمه شد.
شلبیت با بانک مرکزی جمهوری اسلامی، با کیفپولهایی که دولت اسرائیل به سپاه پاسداران نسبت داده، و با صرافی نوبیتکس که آمریکا امسال تحریمش کرد، تعامل مستقیم دارد.ریچ سندرز، پژوهشگر مستقل بلاکچین، گفت: «این یک عملیات سپاه است، و مثل روز روشن است.»
این گزارش نشان میدهد شبکهای از بیش از دو هزار وبسایت قمار فارسیزبان را دو اینفلوئنسر ایرانی تبلیغ میکنند.
ساشا سبحانی، با نام شناسنامهای محمدجواد، فرزند یک سفیر و وزیر پیشین جمهوری اسلامی است که با ۳.۷ میلیون دنبالکننده در اینستاگرام با پوشش سایتهای قمار در اروپا فعالیت میکند.
پویان مختاری، خواننده و اینفلوئنسر، تا پیش از بستهشدن حسابش دنبالکنندگان بیشتری داشت که به نوشته رویترز پس از انتشار پیامی مبنی بر بازگشت به ایران دیگر خبر از او نیست.
مختاری فروردین امسال در دبی به اتهام تأمین مالی گروههای تروریستی که علیه امارات اقدام میکردند بازداشت شد، ۳۵ روز نگه داشته و سپس اخراج شد و داراییهایش از جمله خانه پنجمیلیوندلاریاش ضبط شد. او فاش کرد در امارات با هویت جعلی و گذرنامه وانواتو زندگی میکرده است.
رویترز بیش از ۶۰ اینفلوئنسر ایرانی را شناسایی کرده که این سایتها را تبلیغ میکنند و نیمی از آنها بیش از یک میلیون دنبالکننده و سه نفر از آنها نیز بیش از ده میلیون دنبالکننده دارند.
سبحانی و مختاری در سال ۱۳۹۹ به اتهام راهاندازی شبکهای از سایتهای قمار تحت پیگرد قرار گرفتند و در سال ۱۴۰۲ غیاباً به دو سال حبس محکوم شدند. کیوانپور، بنیانگذار شلبیت، در همان پرونده سه ماه حبس گرفت که یعنی هر سه در یک پرونده واحد محکوم شدند.
بر پایه روایت چند منبع آگاه، سپاه پاسداران حدود یک دهه پیش و همزمان با رونق قمار آنلاین، کنترل این بخش را به دست گرفت. این کار نیازمند همکاری بانک مرکزی بود که زیرساخت پرداخت الکترونیک داخلی را در اختیار دارد.
حمید نیکو، مشاور راهبردی پیشین سپاه پاسداران، گفت: «وقتی بنگاههای مالی بزرگ میشوند و مستقل از حاکمیت و نهادهای امنیتی عمل میکنند، سپاه برای نظارت وارد میشود. از سایتهای قمار برای وصلکردن نظام مالی داخل و خارج استفاده کردند.»
میعاد ملکی، مدیر پیشین دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، گفت: «ایدئولوژی برند سپاه است و سود، مدل کسبوکارش. سپاه زود این درس را آموخت: چیزی را ممنوع کن، بعد هم بر ممنوعیت و هم بر بازار سیاهش مسلط شو.»
نهاد ناظر داراییهای مجازی دبی روز ۲ مرداد به شلبیت دستور توقف فوری فعالیتهای بدون مجوز داد و آن را ناقض قوانین پولشویی و تأمین مالی تروریسم خواند.
سخنگوی وزارت خزانهداری آمریکا گفت این اتهامها را «بسیار جدی» میگیرد.
جان وویچیک، پژوهشگر پیشین اینفوبلاکس که هفت سال در دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل درباره قمار غیرقانونی تحقیق کرده، گفت: «این بزرگترین شبکه قمار غیرقانونی ایرانی است که تاکنون کشف شده و یکی از بزرگترینها در جهان.»
این یکی از بزرگترین شبکههای دور زدن تحریم جمهوری اسلامی از سال ۲۰۱۶ است، زمانی که آمریکا عملیات ۲۰ میلیارد دلاری طلا در برابر نفت سپاه پاسداران مستقر در ترکیه را متلاشی کرد.