نهاد ناظر هستهای سازمان ملل متحد روز پنجشنبه ۱۴ خرداد، گزارشی را برای کشورهای عضو ارسال کرد که در آن هیچ تغییر عمدهای در نگرانیهای این نهاد از برنامه هستهای جمهوری اسلامی نسبت به دوران پیش از جنگ اخیر دیده نمیشود.
در گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای رژیم ایران که نخستین گزارش آن پس از آغاز حملات هوایی آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ است، آژانس بار دیگر از جمهوری اسلامی خواست سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده را مشخص کند.
از زمان کارزار بمباران پیشین آمریکا و اسرائیل در یک سال پیش (خرداد و تیر ۱۴۰۴) که تأسیسات هستهای اصلی جمهوری اسلامی را هدف قرار داد، محل ذخایر اورانیوم غنیشده معلوم نشده است.
ذخایر اورانیوم غنیشده جمهوری اسلامی یکی از مهمترین موانع در مذاکرات میان واشنگتن و تهران برای پایان دادن به جنگ بوده است. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا تاکید دارد که جمهوری اسلامی باید از این ذخایر صرفنظر کند.
گزارش محرمانه تازه آژانس درباره ایران یکی از دو گزارشی بود که روز پنجشنبه منتشر شد، و خبرگزاری رویترز پیش از نشست فصلی هفته آینده شورای حکام ۳۵ عضوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی به آنها دسترسی پیدا کرد.
این گزارشها نشان میدهند که در مقایسه با گزارشهای قبلی در اسفند ماه، درست پیش از آغاز آخرین عملیات «خشم حماسی»، تغییر بسیار اندکی رخ داده است.
در گزارشی که رویترز مشاهده کرده آمده است: «رئيس آژانس بینالمللی انرژی اتمی به [رژیم] ایران تأکید کرده که اجرای مؤثر موافقتنامه پادمان معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) ضروری و فوری است … و اجرای این تعهدات تحت هیچ شرایطی نمیتواند از سوی [رژیم] ایران به حالت تعلیق درآید.»
آژانس بینالمللی انرژی اتمی از زمان حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هستهای رژیم ایران در خرداد ماه پارسال نتوانسته به این مراکز بازگردد. جمهوری اسلامی هنوز آژانس را از سرنوشت ذخایر اورانیوم کمتر غنیشده و بیشتر غنیشده خود آگاه نکرده است.
این از جمله شامل اورانیومی است که تا سطح ۶۰ درصد غنیسازی شده است، که فاصله اندکی با حدود ۹۰ درصد مورد نیاز برای مصارف تسلیحاتی دارد.
در این گزارش عدم توانایی آژانس در دسترسی به تاسیسات هستهای در ایران برای راستیآزمایی میزان ذخایر اورانیوم کمتر غنیشده و بیشتر غنیشده، موضوعی نگرانکننده از منظر اشاعه هستهای و رعایت موافقتنامه پادمان معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای محسوب شدهاست.
عدم توانایی نظارت بر این مواد برای چنین مدتی طولانی به معنای از دست رفتن امکان ردیابی آنها است؛ وضعیتی که آژانس از آن با عنوان «تداوم آگاهی» یاد میکند.
گزارش میافزاید از دست رفتن تداوم آگاهی آژانس درباره تمام مواد هستهای که پیشتر در تأسیسات آسیبدیده جمهوری اسلامی اعلام شده بودند، باید در نهایت فوریت، مورد رسیدگی قرار گیرد.
این عبارت به تأسیساتی اشاره دارد که در جریان حملات نظامی آمریکا و اسرائیل در خرداد و تیر ماه آسیب دیده یا هدف قرار گرفتهاند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، و بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، بارها اعلام کردهاند که نابودی برنامه هستهای رژیم ایران یکی از اهداف اصلی آنها از آغاز عملیات جدید علیه جمهوری اسلامی در اسفند ماه بوده است.