سازمان عفو بینالملل در گزارشی اعلام کرد که ویدئوها و روایات شاهدان عینی در ایران حاکی است که نیروهای حکومتی در روزهای اخیر با گشتهای مسلح و برپایی ایستهای بازرسی در سراسر کشور، فضایی کاملاً نظامی و امنیتی ایجاد کردهاند تا شاید بتوانند اعتراضات سراسری را سرکوب کنند.
در این گزارش که روز جمعه ۲۶ دی منتشر شد، آمده است ویدئویی که با عفو بینالملل به اشتراک گذاشته شده، نیروهای امنیتی و نظامی را نشان میدهد که در محلههای مسکونی گشت میزنند و با نمایش قدرت تلاش میکنند مانع تجمع معترضان شوند. ماموران حکومتی همچنین برای اجرای مقررات منع رفتوآمد شبانه که از یک هفته پیش در تهران و بسیاری از شهرهای دیگر اعمال شده، واحدهای مسلح را در خیابانها مستقر کردهاند.
به گفته این نهاد مدافع حقوق بشر، مأموران با استفاده از سلاحهای گرم و مسلسلهایی که بر روی خودروهای وانت نصب شدهاند، مردم را تهدید میکنند، و به آنان دستور میدهند که در خانههای خود بمانند.
عفو بینالملل میگوید حکومت قصد دارد این پیام روشن را به مردم معترض بدهد که هر کسی در تجمعات شرکت کند یا پس از ساعات منع رفتوآمد از خانه خارج شود، با برخورد مرگبار مواجه خواهد شد.
بهگفته این نهاد، به علت قطع اینترنت که از روز ۱۸ دی اعمال شده است، مردم ایران نمیتوانند اطلاعات مربوط به سرکوبها را با جهان خارج به اشتراک بگذارند و ادامه این روند، خطر از بین رفتن شواهد و اسناد جنایتها را افزایش میدهد.
عفو بینالملل در پایان این گزارش تاکید کرد که مقامهای جمهوری اسلامی باید دسترسی به اینترنت را فوراً برقرار کنند و به حق شهروندان برای برگزاری اعتراضات مسالمتآمیز احترام بگذارند.
در شرایطی که قطعی تقریباً کامل اینترنت در سراسر ایران ادامه دارد، به نظر میرسد ویدیوهایی که در حال حاضر منتشر میشوند مربوط به نخستین روزهای سرکوب باشند. اگرچه جزئیات وضعیت کنونی را نمیتوان با قطعیت تأیید کرد، اما قیامهای گذشته نشان میدهد که این مسدود شدن فراگیر اطلاعات، به احتمال زیاد نشانهای از تداوم اعتراضات است.
طی روزهای اخیر که برخی از شهروندان ایران بهطور محدود موفق شدهاند از اینترنت استفاده کنند یا با بستگان خود در خارج از کشور تماس بگیرند، روایتهای مشابهی از تشدید فضای امنیتی و نظامی در سطح شهرها را بازگو کردند.
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی نیز تشدید فضای امنیتی در شهرهای مختلف ایران را برقراری «حکومت نظامی» توصیف کرده و از برخورد ماموران حکومتی با شهروندان خبر دادهاند.
در شمار زیادی از شهرهای ایران پستهای ایست-بازرسی تشکیل شده و ماموران بسیج در آنها مستقر شدهاند. این ماموران خودروها را متوقف میکنند و در تلفنهای همراه شهروندان به جستوجوی اخبار و تصاویر اعتراضات اخیر میپردازند.
گزارشها از ایران حاکی است که در روزهای اخیر، فضای امنیتی در سراسر کشور بهطور چشمگیری تشدید شده است. استقرار گسترده نیروهای امنیتی و نظامی در خیابانها، برپایی ایستهای بازرسی، گشتزنی خودروهای زرهی و حضور نیروهای مسلح در محلههای مسکونی، نشاندهنده تلاش حکومت برای کنترل کامل فضای عمومی است.
اعمال منع رفتوآمد شبانه در تهران و چندین شهر دیگر، همراه با تهدید مستقیم شهروندان به برخورد خشونتآمیز، آزادی تردد و تجمع را بهشدت محدود کرده است. تصاویر منتشرشده نشان میدهد نیروهای امنیتی با سلاحهای جنگی و تجهیزات سنگین، فضای رعب و وحشت ایجاد کردهاند تا از شکلگیری هرگونه تجمع اعتراضی جلوگیری کنند.
همزمان، قطع اینترنت و اختلال گسترده در ارتباطات تلفنی، دسترسی مردم به اطلاعات و امکان انتقال اخبار به خارج از کشور را با مشکل مواجه کرده و خطر پنهانماندن ابعاد نقض حقوق بشر و از بین رفتن شواهد را افزایش داده است. مجموعه این اقدامات بیانگر برقراری یک فضای کاملاً امنیتی و سرکوبگرانه است که در آن حقوق اساسی شهروندان، از جمله آزادی بیان، برگزاری تجمع و دسترسی به اطلاعات، بهشدت نقض میشود.
جمهوری اسلامی از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی که سرکوب خونبار را آغاز کرد، اینترنت را قطع کرد. سی بی اس نیوز تعداد کشتهشدگان خیزش ایران را بین ۱۲ هزار تا ۲۰ هزار تخمین زده که با روایت رسمی جمهوری اسلامی و ادعای خامنهای درباره «نقشآفرینی موفق» نیروهای امنیتی، تضاد آشکار دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در هفتههای اخیر بارها ضمن ابراز حمایت صریح خود از معترضان ایرانی، نسبت به کشتار معترضان به جمهوری اسلامی و دستگاه سرکوب آن هشدار داده و گفته بود در صورت اعدام معترضان، ایالات متحده «اقدامات بسیار قاطعی» انجام خواهد داد.
پس از این هشدارهای پرزیدنت ترامپ به جمهوری اسلامی، رئیس جمهوری آمریکا روز جمعه ۲۶ دی با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در تروت سوشال از لغو اجرای اعدامهای برنامهریزی شده در ایران قدردانی کرد.
با این حال او روز شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۴ در گفتوگو با نشریه پولیتیکو گفت که «آیتالله» به دلیل «ویران کردن کامل کشورش» گناهکار است و «وقت آن رسیده است که به دنبال رهبری تازهای در ایران باشیم.»
او درباره علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت: «گناه او به عنوان رهبر یک کشور، نابودی کامل کشور و استفاده از خشونت در سطوحی است که قبلاً هرگز دیده نشده است.»
او افزود: «برای این که کشور بتواند به کار خود ادامه دهد، حتی اگر این عملکرد در سطح بسیار پایینی باشد، رهبری باید بر درست اداره کردن کشورش تمرکز کند - مانند همین کاری که من با ایالات متحده انجام میدهم - و نه این که برای حفظ سلطهاش، هزاران نفر را بکشد.»
