سینما «عصر جدید»، یکی از معروفترین و قدیمیترین سینماهای تهران که از اسفند ۱۳۹۹ تعطیل شده بود، حالا به معرض فروش گذاشته شده است. عبدالله علیخانی، تهیهکننده سینما که یکی از مالکان این سینماست، در گفتوگو با خبرگزاری ایرنا اعلام کرده تصمیم به فروش این سینما جدی است.
این تهیهکننده سینما میگوید فرسودگی ساختمان و ناتوانی مالکان در تخریب و بازسازی آن دلیل اصلی به فروش گذاشته شدن این ملک است؛ ملکی که با ۷۵۰ متر مکعب مساحت در تقاطع خیابان طالقانی (تخت جمشید سابق) و وصال شیرازی در مرکز شهر قرار دارد.
علیخانی میگوید حتی در صورت بازسازی، این سینما نمیتواند با پردیسهای چندسالنه رقابت کند، و شاید بیشتر برای تئاتر مناسب باشد. اما این سینما با خاطرات و علایق یک نسل پیوند خورده و به عنوان سینمایی خاص و متفاوت هنوز میتواند مخاطبان زیادی را به خود جلب کند.
دهه شصت و هفتاد و کورسویی به نام سینما عصر جدید
دهه شصت و هفتاد، سینما عصر جدید تنها کورسویی بود که مخاطبان جدی سینما را به تماشای فیلمهای هنری دعوت میکرد. در نبود اینترنت و ممنوع بودن ویدیو، نمایش فیلمهای مطرح جشنوارههای جهانی در این سینما تنها امید سینمادوستان برای تماشای فیلمهای جدی بود.
بسیاری از جوانان آن نسل آندری تارکوفسکی و سرگئی پاراجانف را در همین سینما کشف کردند. صفهای طولانی جلوی سینما و دیدارها و شکلگیری دوستیها و عشقهای جوانانه در این صفها بخشی از خاطرات یک نسل است؛ نسلی که در بحبوحه محدودیتهای اجتماعی آن دههها به این سینما پناه میبرد و به نورهایی خیره میشد که از جهان دیگری حرف میزد.
از سویی این سینما یکی از ستونهای اصلی جشنواره فجر در نیمه دوم دهه شصت و نیمه اول دهه هفتاد بود؛ زمانی که این جشنواره هنوز بین سینمادوستان اهمیت داشت و امکان تماشای فیلمهای غیرایرانی را در سینما عصر جدید فراهم میکرد. این فیلمها معمولاً با سانسور نمایش داده میشدند، اما برای نسلی که سالها از دیدن فیلم خارجی محروم شده بود، تماشای آنها غنیمت به شمار میرفت.
آینه، کودکی ایوان، سولاریس و ایثار (ساختههای آندری تارکوفسکی)، عروج (لاریسا شپیتکو)، رنگ انار، عاشق غریب، افسانه قلعه سورام، و سایههای نیاکان فراموش شده ما (ساختههای سرگئی پاراجانف)، پول (روبر برسون)، فونتامارا (کارلو لیزانی)، اروپا (لارس فونتریه)، چشم اندازی در مه و سفر به سیترا (ساختههای تئو آنگلوپولوس)، و راه (یلماز گونی) از جمله فیلمهایی بود که با خاطرات سینمایی یک نسل در سینما عصر جدید پیوند خورده است.
یکی از قدیمیترین سینماهای تهران
«سینما تخت جمشید» که نام قبلی عصر جدید بود، یکی از قدیمیترین سینماهای تهران محسوب میشود که سابقه نمایش فیلم در آن به سال ۱۳۲۱ بازمیگردد؛ زمانی که برای نمایش فیلم برای سربازان شوروی در دوره اشغال ایران استفاده میشد.
هوشنگ کاوه که در دهه سی مدیر سینما دنیا و در سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۵ مدیریت گروه سینماهای مولنروژ را بر عهده داشت، و همینطور در زمینه ساخت آنونس، تدوین و به ویژه دوبله و آمادهسازی فیلمهای خارجی برای نمایش در ایران نقش داشت، در سال ۱۳۵۵ این سینما را خرید.
در جریان انقلاب، ساختمان این سینما در ۲۰ تیر ۱۳۵۷ به طور کامل تخریب شد، و سپس در سال ۱۳۵۸ به کلی بازسازی، و در اشاره به فیلمی از چارلی چاپلین با همین نام، با اسم عصر جدید افتتاح مجدد شد. اولین فیلمی که در دوره جدید این سینما به نمایش درآمد، ظهور فاشیسم ساخته فلورستانو وانچینی بود.
در دوران جدید، این سینما به صورت چندسالنه درآمد و امکان نمایش سه فیلم مختلف در سه سالن را داشت. هوشنگ کاوه تا سال ۱۳۸۸ این سینما را اداره کرد و در این سال برای درمان به آمریکا رفت و در سال ۱۳۹۲ در ۸۷ سالگی درگذشت.
عبدالله علیخانی و محمد حسین فرحبخش این سینما را در سال ۱۳۸۸ از کاوه خریدند و عمر آن را بیش از یک دهه طولانی کردند. سرانجام در پنجم اسفند ۱۳۹۹ سینما عصر جدید تعطیل شد، و حالا این سینمای خاطرهانگیز برای چند نسل در معرض تخریب و تغییر کاربری قرار گرفته است.