اندی برنام دوشنبه ۲۹ تیر به عنوان هفتمین نخستوزیر بریتانیا در یک دهه اخیر کارش را آغاز کرد و وعده داد که با گسستن از سیاستهای گذشته، الگوی اقتصادی جدیدی را برای ملتی که از تغییر پیدرپی رهبران «بهستوه آمده» است، به ارمغان بیاورد.
آقای برنام (که در فارسی با املای «برنهام» نیز ثبت شده است) در جمع دهها تن از هوادارانش در مقابل دفتر و اقامتگاه جدید خود در خانه شماره ۱۰ خیابان داونینگ گفت که سیاستمداران در ایجاد ثباتِ لازم برای ارتقای سطح زندگی ناکام ماندهاند، وضعیتی که او قصد دارد با سیاستهای فوری و برنامهای بلندمدت که اواخر امسال تدوین خواهد شد آن را تغییر دهد.
او افزود: «میدانم که مردم از سیاست خسته و دلزده شدهاند. صدای شما را میشنوم و میخواهم با شما صادق باشم. ما عملکرد خوبی نداشتهایم و باید بهتر عمل کنیم.»
او تاکید کرد: «ما این لحظه را به نقطه عطفی برای بریتانیا تبدیل خواهیم کرد و بزرگترین تغییرات ۴۰ سال اخیر را رقم خواهیم زد؛ یک الگوی سیاسی جدید و یک الگوی اقتصادی جدید.»
برنام مسیر دولت جدید را ترسیم میکند
کمی بیش از یک ساعت پس از آن که کییر استارمر، همحزبی برنام در حزب کارگر، سخنرانی خداحافظی خود را با جمله «کار من به پایان رسید» ایراد کرد، این شهردار پیشین کلانشهر منچستر وارد دفتر نخستوزیری بریتانیا در خانه شماره ۱۰ خیابان داونینگ شد. برنام ۵۶ ساله در نخستین سخنان خود پس از آغاز به کار اعلام کرد تیمش به اولویت اصلی او، یعنی پایان دادن به معضل بیخانمانی و خوابیدن افراد در خیابان، رسیدگی خواهد کرد.
اما چالشهای اصلی هنوز پیش روی قرار دارند. برنام ابتدا باید کابینه خود را معرفی کند و این موضوعی است که پیشتر عامل بحثهای فراوانی در حزب کارگر بوده است. سپس باید با مجموعهای از مشکلات از جمله رشد ضعیف اقتصادی، بحران افزایش هزینههای زندگی و عملکرد نامطلوب شرکتهای خدمات عمومی مقابله کند.
استارمر که اواخر خرداد توسط نمایندگان حزب خود کنار گذاشته شد، دوران نخستوزیریاش را «افتخار زندگی خود» توصیف کرد و برای برنام آرزوی موفقیت کرد.
استارمر گفت: «او از حمایت کامل من برخوردار است.»
برنام در سخنرانی خود اشارهای به استارمر نکرد و در عوض بر این موضوع تمرکز کرد که چگونه بسیاری از رویههای گذشته را دگرگون خواهد کرد. با این حال گفت که اجرای بخشی از برنامههایش نیازمند زمان است.
او افزود: «اواخر امسال، طرحی جدید برای بریتانیا ارائه خواهم کرد. برنامهای ۱۰ ساله که مسیر حرکت از وضعیت کنونی به سوی جایگاهی را ترسیم میکند که معتقدم همه ما ـ فارغ از پیشینه یا گرایش حزبیمان ـ خواهان آن برای بریتانیا هستیم.»
با این حال، او وعده داد که مردم «همین حالا هم فرصت نفس کشیدن» خواهند داشت و اعلام کرد روز سهشنبه بستهای از اقدامات برای مقابله با بحران هزینههای زندگی و نحوه تامین مالی آن را، معرفی خواهد کرد.
برنام افزود که علاوه بر مقابله با بیخانمانی، با ساخت مسکن عمومی بیشتر به کاهش هزینههای رفاهی کمک خواهد کرد، اقدامی که تأمین بودجه برای سرمایهگذاری بیشتر در بخش دفاعی را نیز امکانپذیر میسازد.
حزب کارگر از برنام برای جلوگیری از اصلاحات فزاینده در بریتانیا حمایت میکند. برنام روز جمعه انتخاب خود به عنوان رهبر حزب کارگر را «مهمترین نقطه تحول در سیاست بریتانیا طی ۴۰ سال گذشته» توصیف کرد.
او وعده داد نظام سیاسی را به طور اساسی دگرگون کند تا کشوری که تشنه تغییر است به جایی تبدیل شود که زندگی مقرون به صرفهتر باشد و همه مردم و مناطق از شرایط کنونی خود پیشترفت کنند.
بسیاری از اعضای حزب کارگر معتقدند برنام یکی از معدود سیاستمدارانی است که میتواند با تهدید فزاینده حزب «پوپولیست رفرم یو کی» به رهبری نایجل فاراژ مقابله کند، کاری که به باور آنها کییر استامر به دلیل کاهش محبوبیتش از انجام آن ناتوان بود.
اولین چالش برنام، انتخاب تیم کابینه و به ویژه وزیر دارایی او خواهد بود. اختلاف و تنش میان نخستوزیر و وزیر دارایی در گذشته باعث سقوط چندین دولت بریتانیا شده است.
در ابتدا، اد میلیبند، وزیر امنیت انرژی بریتانیا، یکی از گزینههای اصلی برای وزارت دارایی به شمار میرفت. اما گزارشهای انتقادی و مخالفتهای داخلی علیه او مطرح شده و اکنون شابانا محمود، وزیر کشور به عنوان گزینه متحملتر برای این سمت شناخته میشود.
روز یکشنبه، برنام طرح الزام همه کارمندان به داشتن سند هویت دیجیتال را لغو کرد، طرحی که برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی طراحی شده بود، اما توسط کمیتهای متشکل از قانونگذاران فراحزبی «شکست بزرگ» تلقی شد.
در هفتهها و ماههای آینده، توجهها به تصمیمات دولت برنام درباره مالیات و هزینههای عمومی، سیاستهای نفت و گاز، و شرکتهای خدمات عمومی که عملکرد ضعیفی دارند معطوف خواهد بود. حوزههایی که او خواستار کنترل و نظارت قویتر دولت بر آنها است.