مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه ۲۲ آبان، در پاسخ به پرسشی درباره معنای پیروزی ایالات متحده در رویارویی با جمهوری اسلامی گفت که هدف نهایی واشنگتن اطمینان از آن است که جمهوری اسلامی «هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند» و تأکید کرد که فشارهای اقتصادی کنونی بر رژیم به اندازه‌ای شدید است که در شرایط فعلی نیازی به اقدام نظامی وجود ندارد.
آقای روبیو این اظهارات را پس از سخنرانی خود در نشست سالانه «انجمن فدرالیست» در واشنگتن بیان کرد. در این نشست، از او پرسیده شد، در مرحله کنونی درگیری با جمهوری اسلامی، چه چیزی را می‌توان پیروزی آمریکا دانست.
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ گفت برای درک معنای پیروزی، ابتدا باید علت ورود ایالات متحده به این رویارویی را شناخت.
او گفت: «جمهوری اسلامی از سال ۱۹۷۹، چه بخواهیم باور کنیم و چه نخواهیم، در حال جنگ با ایالات متحده بوده است.»
آقای روبیو ماهیت انقلابی جمهوری اسلامی را مشکل اساسی در روابط با آن دانست و گفت باید میان دولتی که اداره امور روزمره یک کشور را بر عهده دارد و رهبران مذهبی که تصمیم‌های راهبردی را می‌گیرند، تفاوت قائل شد.
او توضیح داد: «یک موضوع این است که با یک کشور اختلاف‌نظر داشته باشید، چون کشورها می‌توانند با یکدیگر اختلاف داشته باشند. مشکل این است که کشور ایران را طبقه‌ای از افراد منتخب اداره می‌کند که ما با آنها موافق نیستیم و من هم نمی‌گویم که آنها میانه‌رو هستند یا افرادی هستند که می‌توانیم با آنها توافق داشته باشیم. این دولت، کشور را اداره می‌کند، اما کشور در واقع تحت رهبری طبقه‌ای از روحانیون شیعه قرار دارد؛ نه صرفاً روحانیون شیعه، بلکه روحانیون شیعه افراطی که تصمیم‌گیری‌هایشان با انگیزه‌های الهیاتی صورت می‌گیرد.»
او افزود که اگرچه چنین بحثی در روابط بین‌الملل غیرمعمول به نظر می‌رسد، بدون شناخت این ویژگی نمی‌توان رفتار جمهوری اسلامی را درک کرد.
آقای روبیو گفت این افراد «برایشان اصلاً اهمیتی ندارد که وضعیت اقتصاد ایران چگونه است. این افراد انقلابی هستند.»
وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به اسناد بنیان‌گذاری جمهوری اسلامی گفت که در این اسناد، رهبر جمهوری اسلامی نه صرفاً رهبر ایران، بلکه رهبر همه مسلمانان، از جمله سنی‌ها، معرفی شده است؛ موضوعی که به گفته او، خود اهل سنت نیز با آن موافق نیستند.
او افزود که بر اساس همین مبانی، وظیفه رهبران جمهوری اسلامی «صدور انقلاب» تعریف شده است.
آقای روبیو سپس درباره مفهوم صدور انقلاب برای جمهوری اسلامی گفت: «صدور انقلاب چه شکلی دارد؟ شبیه حزب‌الله است؛ سازمانی که آنها ایجاد کردند، تأمین مالی کردند و به رشد آن کمک کردند تا به توانایی‌هایی دست پیدا کند که با توانایی‌های یک دولت برابری می‌کند و در بسیاری از موارد حتی از دولت لبنان نیز قدرتمندتر است.»
او با اشاره به حمله به مقر نیروهای آمریکایی در لبنان در سال ۱۹۸۳، حزب‌الله را مسئول این حمله دانست و گفت که این گروه تا امروز نیز به اقدامات تروریستی ادامه داده است.
آقای روبیو همچنین شبه‌نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق را نمونه دیگری از صدور انقلاب توسط جمهوری اسلامی معرفی کرد و گفت: «همین حالا که با شما صحبت می‌کنم، این شبه‌نظامیان در حال طراحی حملاتی هستند و سال‌ها است برای حمله نه فقط به آمریکا، بلکه به کشورهای همسایه در منطقه با استفاده از تسلیحات بسیار پیشرفته برنامه‌ریزی کرده‌اند.»
وزیر امور خارجه آمریکا نقش جمهوری اسلامی در جنگ داخلی سوریه را نیز مطرح کرد و گفت که این حکومت در ویرانی کشوری نقش داشت که زمانی گروه‌های مختلف مذهبی و قومی، از جمله سنی‌ها، شیعیان، مسیحیان، دروزی‌ها، بادیه‌نشینان و علوی‌ها در کنار یکدیگر زندگی می‌کردند.
او گفت سوریه در نهایت به حکومتی دیکتاتوری تبدیل شد که از حمایت جمهوری اسلامی برخوردار بود.
آقای روبیو سپس جمهوری اسلامی را «بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم در جهان» خواند و گفت: «هیچ دولتی در تاریخ بشریت به اندازه رژیم ایران برای حمایت از اقدامات تروریستی در سراسر جهان وقت و پول صرف نکرده است.»
او در ادامه به انفجار مرکز یهودیان در بوئنوس‌آیرس آرژانتین در دهه ۱۹۹۰ اشاره کرد و آن را نمونه‌ای از فعالیت‌های شبکه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی حتی در نیمکره غربی دانست.
وزیر امور خارجه آمریکا پس از تشریح این سوابق، به برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی پرداخت و گفت: «و این افراد سلاح هسته‌ای می‌خواهند. آنها سلاح هسته‌ای می‌خواهند.»
او افزود: «همیشه می‌گویند که علاقه‌ای به داشتن سلاح هسته‌ای نداریم. نه، آنها فقط به همه چیزهایی علاقه دارند که برای ساخت سلاح هسته‌ای لازم است.»
آقای روبیو گفت جمهوری اسلامی موشک‌هایی متناسب با تسلیحات هسته‌ای می‌سازد و اورانیوم را بسیار فراتر از سطح مورد نیاز برای تولید انرژی هسته‌ای غنی‌سازی می‌کند.
او افزود که اگر هدف جمهوری اسلامی صرفاً تولید انرژی هسته‌ای بود، می‌توانست مانند کره جنوبی، ژاپن و دیگر کشورها به این فناوری دسترسی داشته باشد.
وزیر امور خارجه آمریکا برای توضیح موضع خود از یک مثال استفاده کرد و گفت: «این مثل آن است که کسی بگوید من قصد ارتکاب خشونت ندارم، فقط می‌خواهم مهمات بخرم و یک اسلحه داشته باشم. درست است که مهمات هنوز داخل اسلحه نیست، اما فقط یک ثانیه طول می‌کشد تا آن را داخل اسلحه بگذارید و به سلاحی تبدیل شود که می‌تواند انسان‌ها را بکشد.»
او گفت جمهوری اسلامی در سال‌های گذشته با استفاده از فرصت‌هایی که در نتیجه بی‌توجهی به این مسئله فراهم شده بود، زرادخانه بزرگی از موشک‌ها و پهپادها ایجاد کرد تا از آنها به‌عنوان سپری متعارف برای پیشبرد برنامه هسته‌ای خود استفاده کند.
آقای روبیو افزود: «آنها می‌خواستند پشت این سپر متعارف پنهان شوند و هر کاری که می‌خواهند با توانایی هسته‌ای خود انجام دهند. این موضوع باید مورد رسیدگی قرار می‌گرفت.»
وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به هزینه‌های سیاسی و اقتصادی رویارویی با جمهوری اسلامی گفت که از نامحبوب بودن جنگ آگاه است.
او گفت: «می‌دانم که این موضوع محبوب نیست. باور کنید هیچ جنگی محبوب نیست. هیچ درگیری نظامی محبوب نیست.»
با این حال، آقای روبیو تأکید کرد که در شرایط کنونی فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی به حدی رسیده است که واشنگتن نیازی به اقدام نظامی تازه نمی‌بیند.
او گفت: «در حال حاضر، صادقانه بگویم، درد اقتصادی که ما به آن رژیم تحمیل می‌کنیم آن‌قدر شدید است که نیازی به اقدام نظامی وجود ندارد، زیرا آنها را تا این اندازه تضعیف کرده‌ایم.»
وزیر امور خارجه آمریکا سپس تعریف خود از پیروزی را چنین بیان کرد: «فکر می‌کنم پیروزی یعنی اطمینان حاصل کنیم که آنها هرگز سلاح هسته‌ای نداشته باشند؛ هرچند ممکن است این پاسخ ساده به نظر برسد.»
او در ادامه با اشاره به وضعیت تنگه هرمز گفت که حتی شرایط کنونی نیز در مقایسه با وضعیتی که جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند، خطر کمتری دارد.
آقای روبیو گفت: «به شما اطمینان می‌دهم که هرچقدر هم وضعیت امروز بد به نظر برسد، اگر فکر می‌کنید شلیک آنها به کشتی‌ها در تنگه هرمز در حال حاضر بد است، با وجود اینکه هر شب ۱۳ تا ۱۴ میلیون بشکه نفت از آنجا خارج می‌شود، تصور کنید اگر سلاح هسته‌ای داشتند چه اتفاقی می‌افتاد.»
او افزود: «آنها تمام منطقه را گروگان می‌گرفتند. کشور ما را گروگان می‌گرفتند.»
وزیر امور خارجه آمریکا سپس جمهوری اسلامی را با کره شمالی مقایسه کرد و گفت که میان اهداف حکومت این دو کشور تفاوت مهمی وجود دارد.
او گفت که رهبر کره شمالی عمدتاً به دنبال حفظ بقای حکومت خود است و قصد گسترش قلمرو یا فتح کشورهای دیگر را ندارد.
آقای روبیو توضیح داد: «من کارهای وحشتناکی را که [در کره شمالی] اتفاق افتاده توجیه نمی‌کنم. فقط می‌گویم او (رهبر کره شمالی) توسعه‌طلب نیست. دنبال حمله به ژاپن یا حمله به چین یا چنین کارهایی نیست.»
او در مقابل درباره رهبران جمهوری اسلامی گفت: «این افراد توسعه‌طلب هستند. آنها انقلابی هستند.»
آقای روبیو سپس بار دیگر به نقش منطقه‌ای جمهوری اسلامی پرداخت و گفت که تقریباً همه بحران‌های عمده خاورمیانه یک عامل مشترک دارند.
او گفت: «هر مشکل بزرگ در خاورمیانه، حوثی‌ها که به عربستان سعودی حمله می‌کنند، شبه‌نظامیان شیعه که عراق را بی‌ثبات می‌کنند، نیروهای جنگجویی که از اسد حمایت کردند و در ویرانی سوریه نقش داشتند، حزب‌الله در لبنان؛ به هر طرف که نگاه کنید، یک عامل مشترک وجود دارد: روحانیون شیعه ایران و ذهنیت توسعه‌طلبانه آنها.»
وزیر امور خارجه آمریکا این وضعیت را «خطری تاریخی و فوق‌العاده بزرگ» توصیف کرد و گفت که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
او افزود: «می‌دانم فکر می‌کنیم این مسائل در آن سوی جهان اتفاق می‌افتد، اما دیگر هیچ‌چیز آن سوی جهان نیست. هیچ‌چیز. سرانجام به کشور ما خواهد رسید و آن را تهدید خواهد کرد.»
آقای روبیو در بخش دیگری از سخنانش به دشواری تصمیم‌گیری درباره چنین تهدیدهایی اشاره کرد و گفت که مقابله با آنها معمولاً محبوبیت سیاسی به همراه ندارد.
او گفت نادیده گرفتن مسئله جمهوری اسلامی آسان‌ترین انتخاب برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، بود؛ زیرا می‌توانست چهار سال دوران ریاست‌جمهوری خود را سپری کند و حل این مسئله را به رئیس‌جمهوری بعدی واگذار کند.
آقای روبیو افزود: «اما این همان چیزی بود که او به ارث برد و گفت نمی‌خواهم این مسئله را بدون رسیدگی باقی بگذارم.»
وزیر امور خارجه آمریکا در عین حال گفت این تصمیم دشوار بوده و پیامدهای اقتصادی و هزینه‌های دیگری به همراه دارد.
او گفت: «این کار سخت است. آسان نیست. دشوار است و اغلب درد و رنج، از جمله درد اقتصادی و چیزهای دیگر، ایجاد می‌کند. ما این موضوع را درک می‌کنیم.»
آقای روبیو سپس بار دیگر تأکید کرد که ملاک اصلی پیروزی آمریکا جلوگیری دائمی از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هسته‌ای است؛ صرف‌نظر از اینکه این هدف چگونه محقق شود.
او گفت: «پیروزی یعنی آنها هرگز نتوانند سلاح هسته‌ای داشته باشند؛ به هر طریق ممکن. چه به این دلیل که پول لازم برای آن را نداشته باشند و چه به این دلیل که تجهیزات لازم برای آن را نداشته باشند.»
او افزود: «ما هرگز نمی‌توانیم اجازه دهیم خودمان در جهانی زندگی کنیم، یا فرزندانمان و هر یک از شما سیاره‌ای را به ارث ببرید که در آن افرادی که این کارها را انجام داده‌اند، سلاح هسته‌ای داشته باشند.»
وزیر امور خارجه آمریکا در پاسخ خود به سرکوب معترضان در ایران اشاره کرد و گفت که رفتار جمهوری اسلامی با مردم خود نشان می‌دهد که دستیابی این حکومت به سلاح هسته‌ای چه خطری می‌تواند برای دیگر کشورها داشته باشد.
آقای روبیو گفت: «آنها ده‌ها هزار نفر از مردم خودشان را کشته‌اند؛ آنها را در خیابان‌ها سلاخی کرده‌اند.»
او افزود: «بعد وقتی زخمی می‌شوید، وارد بیمارستان‌ها می‌شوند و شما را روی تخت بیمارستان می‌کشند. اغلب پزشکان و پرستارانی را هم که شما را درمان کرده‌اند، می‌کشند.»
وزیر امور خارجه آمریکا سخنان خود را با این پرسش به پایان رساند: «این کاری است که آنها با مردم خودشان می‌کنند. تصور کنید اگر سلاح هسته‌ای داشتند، با ما چه می‌کردند.»