روزنامه شرق نوشت زندگی بیماران خاص ایران به تأمین ارز وابسته است و حذف ارز ترجیحی، دارو را از دسترس بیماران خارج کرده و تخصیص ارز صورت نمی‌گیرد و کیفیت داروهای داخلی هم مناسب نیست.
بنابر این گزارش، حدود ۸۰ هزار بیمار دیالیزی، ۲۳ هزار تالاسمی و بیش از ۱۶ هزار هموفیلی در ایران زندگی می‌کنند و دارو یا مواد اولیه‌اش بیشتر بیرون از کشور تولید و از مسیرهایی مانند آلمان وارد می‌شود.
این گزارش ادعا می‌کند که ورود داروهای انعقادی فاکتور ۸ و ۹، یک سال پیش به دلیل آنچه «تحریم بانک تجارتی ایران و اروپا» خوانده شده، متوقف شده، و گرچه ادعا شده که تولید داخل تا حدی این کمبود را جبران کرده، ولی حدود ۲۰ درصد بیماران به نوع نوترکیب حساسیت دارند و به داروی پلاسمایی وارداتی نیاز دارند که با مشکل ارزی، کمبود ادواری پیدا می‌کند.
این ادعا در حالی است که وزارت خزانه‌داری آمریکا پیشتر اعلام کرده که تحریم‌ها شامل «انجام یا تسهیل معامله برای فروش غذا، دارو یا تجهیزات پزشکی به ایران» نمی‌شود و مجوزهای عمومی، صدور و بازصدور دارو و ملزومات پایه پزشکی را به ایران مجاز می‌داند.
در این میان احمد قویدل عضو مجمع عمومی کانون هموفیلی گفت تخصیص به‌موقع ارز می‌تواند جلوی این کمبودها را بگیرد. او گره اصلی تولید داخل را کنترل کیفی پس از تولید دانست و افزود کیفیت دارو دور به دور فرق می‌کند.
داروی بیماران هموفیلی نوع سی، فاکتور ۱۳ و بیماری ون‌ویلبرانت پس از تحریم بانک با کمبود شدید روبه‌رو شد. زنان مبتلا به هموفیلی هم از کمبود این داروها رنج می‌برند و خونریزی‌های شدید ماهانه را سخت‌تر تحمل می‌کنند. یک‌چهارم محموله فاکتور ۱۳ به‌تازگی وارد شد، ولی هنوز توزیع نشده است، چون قیمت دارو بالاست و بیمه‌گرها بهای ریالی واردکننده را نپرداخته‌اند.
قرص آهن‌زدای جیدنیو با نرخ ارز آزاد حدود ۸۰۰ هزار تومان قیمت خورد و هزینه ماهانه یک بیمار را به نزدیک ۵۰ میلیون تومان رساند. بسته صدتایی هیدروکسی‌اوره از ۷۰ هزار تومان به بیش از چهار میلیون تومان رسید و شرکت واردکننده، آمپول دسفرال را ۱.۵ برابر نرخ ارز قیمت‌گذاری کرد.
یونس عرب مدیرعامل انجمن تالاسمی ایران عدالت در توزیع دارو را «به‌هیچ‌وجه» موجود ندانست. به گفته او حدود ۱۴ هزار بیمار تالاسمی در جنوب و بیش از پنج هزار بیمار در شمال کشور بیشتر از دارو و درمان باکیفیت محروم هستند. او خواستار انتشار فهرست ارز تخصیص‌یافته در شش ماه نخست سال شد.
کمبود، فراتر از بیماران خاص است. کانون انجمن‌های داروسازان حدود ۸۰۰ قلم دارو را در فهرست کمبود شمرد و ۹۰ قلم را حیاتی خواند.
خبرگزاری مهر افزایش قیمت یک‌ساله گاباپنتین را ۲۲۰ درصد، استامینوفن ۳۷۵ درصد، آموکسی‌سیلین ۲۸۵ درصد و فلوکستین ۱۰۰ درصد نوشت و بهای برخی انسولین‌ها را تا شش برابر برآورد کرد.
بیماران ام‌اس، صرع، درد عصبی، بیماری‌های خودایمن و دیابت هم در فهرست آسیب هستند. واردات واکسن روتاویروس به‌دلیل محاصره دریایی متوقف شد و واکسن آنفلوانزای این فصل به‌موقع سفارش داده نشد، چون یک بانک اروپایی انتقال پول را متوقف کرد.
پیرصالحی سهم دارو و تجهیزات از ارز یارانه‌ای را از حدود ۳.۵ میلیارد دلار به سه میلیارد دلار و سپس ۴۰۰ میلیون دلار کمتر برشمرد. هادی احمدی سخنگوی کانون داروسازان نرخ ارز دوم دارو را از ۲۸۵ هزار ریال به حدود ۱.۶ میلیون ریال، یعنی حدود ۴۶۰ درصد رشد، ارزیابی کرد.
هزینه حمل نیز جهید. بنابر گفته پیرصالحی، کرایه یک کنتینر از چین یا هند پیش از جنگ دو تا سه هزار دلار بود و در مقطعی به حدود ۳۰ هزار دلار رسید. یک کشتی چند هزار تن مواد اولیه می‌برد و یک هواپیما حداکثر ۴۰ تن جا دارد.
مدیرعامل انجمن تالاسمی هشدار داد با این نرخ ارز، دارو حتی زیر پوشش بیمه هم بیشتر سر از بازار سیاه درمی‌آورد تا به دست بیمار برسد.