بانک جهانی در گزارش چشمانداز بازارهای کالایی پیشبینی کرد قیمت کالاها در سال ۲۰۲۶ میلادی ۲۳ درصد بالا برود. این رقم پیشبینی پایه است و فرض میکند درگیریهای اثرگذار بر عرضه تشدید نشوند.
شاخص بانک جهانی انرژی، محصولات کشاورزی، کود و فلزات را در بر میگیرد.
درگیری خاورمیانه ذخایر نفت را کاهش داده است. بانک جهانی برآورد کرد عرضه جهانی نفت امسال ۵.۲ درصد افت کند، بزرگترین کاهش بیش از چهار دهه گذشته به استثنای رکود جهانی سال ۲۰۲۰ میلادی.
مصرف نیز ۲.۵ درصد کم میشود، سومین انقباض سالانه ثبتشده پس از سالهای ۲۰۲۰ و ۱۹۸۰ میلادی. تولید زیر مصرف مانده و بازار را در برابر اختلال آسیبپذیرتر کرده است.
قیمت انرژی امسال ۳۲ درصد بالا میرود و سه سال کاهش پیاپی را معکوس میکند. میانگین نفت برنت امسال ۹۱ دلار در هر بشکه برآورد شده، در برابر ۶۹ دلار پارسال، و برای سال آینده ۷۹ دلار.
قیمت خوراکیها امسال حدود ۱۰ درصد و سال آینده هفت درصد بالا میرود، روی هم ۱۸ درصد افزایش خواهد داشت. کود شیمیایی امسال ۱۴ درصد گران میشود. فلزات ۲۵ درصد بالا میروند و به رکورد میرسند، و فلزات گرانبها ۴۰ درصد.
سناریوی نامطلوب جداگانهای هم در گزارش آمده است. اگر درگیری خاورمیانه تشدید شود و آسیب به زیرساخت نفتی روسیه ادامه یابد، میانگین برنت در سال آینده به ۱۰۵ دلار میرسد و قیمت خوراکی ۱۲ درصد بالاتر از پیشبینی پایه و فراتر از سطح سال ۲۰۲۲ میلادی خواهد بود.
بانک جهانی هشدار داد چنین وضعی میتواند بحران غذایی مشابه اوایل دهه ۲۰۱۰ میلادی بسازد و شمار بیشتری را به فقر شدید بکشاند.
معاون اقتصاددان ارشد بانک جهانی گفت: «بازارهای کالا همزمان از چند شوک بزرگ ضربه میخورند.» او اولویت را حفاظت از فقیرترین مردم و پشتیبانی از کشورهای کمدرآمد بدهکار خواند.