مجلس ملی فرانسه روز دوشنبه، هفتم تیرماه، میزبان نشستی مهم با عنوان «نه به اعدام در ایران» بود؛ نشستی که با حضور چهرههای سیاسی، فعالان حقوق بشر، خانوادههای دادخواه، زندانیان سیاسی سابق و شماری از فعالان مدنی ایرانی برگزار شد.
در این نشست، اسماعیل عبدی، فعال برجسته جامعه معلمان، فعال مدنی، زندانی سیاسی سابق جمهوری اسلامی و مدیر اجرایی کنگره آزادی ایران، و بهروز اسدی، فعال حقوق بشر و سخنگوی انجمن «زن، زندگی، آزادی» در آلمان، نیز حضور داشتند.
این برنامه به دعوت گروه دوستی فرانسه و ایران در پارلمان فرانسه و با همکاری کنگره آزادی ایران برگزار شد و محور اصلی آن اعتراض به اعدامها در ایران، حمایت از زندانیان سیاسی و دفاع از حق بنیادین زندگی بود.
در روزهایی که بسیاری از بحثهای بینالمللی درباره ایران بر مسائل امنیتی، هستهای و منطقهای متمرکز است، این نشست تلاش کرد موضوعی را برجسته کند که نباید زیر سایه هیچ معامله سیاسی قرار گیرد: حق حیات و کرامت انسانی.
یائل برون-پیوه، رئیس مجلس ملی فرانسه، فرانسوا اولاند، رئیسجمهور پیشین فرانسه، تیو دوشار، رئیس گروه دوستی فرانسه و ایران، نمایندگانی از جریانهای مختلف سیاسی، فعالان حقوق بشر، زندانیان سیاسی سابق و خانوادههای دادخواه از جمله حاضران این نشست بودند.
رئیس مجلس ملی فرانسه در سخنان خود با اشاره به مبارزه مردم ایران و جنبش «زن، زندگی، آزادی» اعلام کرد که تا زمانی که ریاست مجلس ملی فرانسه را بر عهده دارد، درهای این پارلمان به روی مردم ایران و مدافعان آزادی و حقوق بشر باز خواهد بود.
در این نشست، روایتهایی از زندان، سرکوب، اعدام و دادخواهی مطرح شد؛ روایتهایی که نشان میداد مجازات اعدام در ایران فقط یک حکم قضایی نیست، بلکه ابزاری برای ایجاد ترس، خاموش کردن جامعه و سرکوب صدای معترضان است.
یکی از لحظات تأثیرگذار برنامه، سخنرانی لوئی آرنو، زندانی فرانسوی سابق در زندان اوین بود. او که نزدیک به دو سال در اوین زندانی بود، از تجربه خود در زندان و از انسانهایی گفت که برای آزادی و کرامت انسانی ایستادگی کرده بودند.
او از محسن شکاری، جوان ۲۳ ساله اعدامشده پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی»، و پدرام مدنی، دوست و همبند خود که بعدها اعدام شد، یاد کرد و گفت شجاعت زندانیان سیاسی ایران را هرگز فراموش نخواهد کرد.
لوئی آرنو تأکید کرد که امروز خود را در برابر آنچه دیده مسئول میداند و نمیتواند در برابر رنج مردم ایران، زندانیان سیاسی و کسانی که در معرض اعدام قرار دارند سکوت کند.
در بخش دیگری از نشست، آیدا هادیزاده، که مسئولیت برنامهریزی، هماهنگی و برگزاری این برنامه در مجلس ملی فرانسه را بر عهده داشت، اعلام کرد که ۷۵ نماینده از هشت جریان سیاسی مجلس ملی فرانسه، کفالت سیاسی زندانیان سیاسی و عقیدتی ایرانِ در معرض خطر اعدام را پذیرفتهاند.
این اقدام میتواند به افزایش فشار دیپلماتیک، جلب توجه رسانهها و افکار عمومی جهان و حمایت مؤثرتر از زندانیانی کمک کند که جانشان در خطر اجرای حکم اعدام قرار دارد.
همزمان با این نشست، نهمین کنگره جهانی علیه مجازات اعدام نیز در پاریس آغاز شد؛ گردهمایی مهمی که با حضور فعالان، دولتها و نهادهای بینالمللی برگزار میشود و هدف آن پیشبرد جنبش جهانی لغو مجازات اعدام است.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در مراسم افتتاحیه این کنگره خواستار توقف مجازات اعدام در سراسر جهان شد. همچنین فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، و ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، نسبت به استفاده جمهوری اسلامی از اعدام بهعنوان ابزار سرکوب هشدار دادند.
پس از پایان نشست در مجلس ملی فرانسه، پنلی با عنوان «عدالت انتقالی» به مدیریت رها بحرینی و با همکاری مرکز عدالت انتقالی برای ایران و چشمانداز ایران دموکراتیک فراگیر برگزار شد. در این پنل، درباره دادخواهی، مسیر عدالت انتقالی، مسئولیتها و چشمانداز آینده ایران گفتوگو شد.
پیام این نشست روشن بود؛ جان انسان قابل معامله نیست، و اعدام، فقط گرفتن جان یک فرد نیست؛ فروپاشاندن یک خانواده، خاموش کردن آینده و تبدیل قانون به ابزار وحشت است.
حضور چهرههایی چون اسماعیل عبدی، بهروز اسدی، لوئی آرنو، خانوادههای دادخواه و فعالان حقوق بشر در مجلس ملی فرانسه، نشانهای از ادامه تلاش جهانی برای رساندن صدای زندانیان سیاسی و قربانیان جمهوری اسلامی بود.
نشست «نه به اعدام در ایران» یک پایان نبود؛ آغاز راهی بود که باید با فشار سیاسی، حمایت پارلمانی، اطلاعرسانی جهانی و همبستگی انسانی ادامه یابد.