مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، با تاکید بر عدم دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای و همچنین آزادی تردد در آبراههای بینالمللی از جمله تنگه هرمز، از حکومت ایران خواست که به جای «صدور ایدئولوژی خود به کشورهای دیگر» به یک «دولت-ملت تبدیل شود که بر رفاه مردم خود تمرکز میکند.»
آقای روبیو روز پنجشنبه ۴ تیر در نشست وزیران خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در بحرین گفت: «ایالات متحده با کمک برخی از حاضران در این میز امروز، قصد دارد فرصت ورود به گفتوگوی سازنده و امیدوارکننده به توافق با ایران را دنبال کند. ما امیدواریم که این امر به نتیجهای بسیار مثبت منتهی شود. این امید ماست. این چیزی است که ما نسبت به آن گشوده هستیم.»
وزیر خارجه آمریکا افزود: «این چیزی است که برای آن آمادهایم. بهویژه اگر ایران تصمیم بگیرد که به جای یک جنبش انقلابی که به دنبال صدور ایدئولوژی خود به کشورهای دیگر است، به یک دولت-ملت تبدیل شود که بر رفاه مردم خود تمرکز میکند.»
تآکید بر آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز
آقای روبیو با این حال تأکید کرد که آمریکا خواهان توافق با جمهوری اسلامی است «اما نه هر توافقی و با هر قیمتی.»
او گفت: «ما خواهان توافقی خوب هستیم. ما خواهان توافقی واقعی هستیم. ما خواهان توافقی قابل راستیآزمایی هستیم و میخواهیم توافقی وجود داشته باشد که به آن پایبند باشند.»
وزیر خارجه آمریکا درباره تنگه هرمز گفت: «برخی چیزها هستند که برای ما مهماند. اول اینکه تنگه هرمز در آبهای بینالمللی است. آبراههای بینالمللی متعلق به هیچ دولت-ملتی نیستند. این یک اصل بنیادین در جهان امروز است که بدون آن جهان دچار هرجومرج کامل خواهد شد.»
روبیو افزود: «اگر ما بپذیریم که یک کشور میتواند برای استفاده از یک آبراه بینالمللی پول دریافت کند صرفاً به این دلیل که در نزدیکی قلمرو سرزمینی آن قرار دارد، این امر مانند یک بیماری واگیردار در سراسر جهان گسترش خواهد یافت.»
او درباره ادبیاتی که مقامات جمهوری اسلامی برای اخذ عوارض از تنگه هرمز استفاده میکنند، ادامه داد: «شما میتوانید آن را عوارض بنامید، میتوانید آن را هزینه بنامید، هرچه میخواهید بنامید، اما مسئله صرفاً بازی با واژههاست. واقعیت این است که هیچ کشوری در جهان حق ندارد برای استفاده از آبراههای بینالمللی هزینه دریافت کند. و این هرگز شرط قابل قبولی در هیچ توافقی نخواهد بود، و رئیسجمهور [ترامپ] در این زمینه کاملا روشن بوده است.»
تأکید بر عدم دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح اتمی
وزیر خارجه آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش گفت: «دوم اینکه ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد، که این در واقع دلیل اصلی آغاز همه این روند بوده است.»
او افزود: «بنابراین هر توافقی که ما وارد آن میشویم باید تضمین کند که چنین اتفاقی [دستیبابی به سلاح اتمی از سوی حکومت ایران] رخ ندهد و باید اقدامات قابل راستیآزمایی برای اطمینان از آن در نظر گرفته شود.»
وزیر خارجه آمریکا تأکید کرد که چنین کاری «به کمک و همکاری همه کشورهایی که امروز در اینجا نمایندگی دارند نیاز دارد تا اطمینان حاصل شود که نه تنها اگر توافقی حاصل شد، توافق خوبی باشد، بلکه همچنین به آن پایبند بمانند.»
اطمینان بخشی به متحدان آمریکا
آقای روبیو در بخش دیگری از سخنان خود به متحدان آمریکا در منطقه نسبت تلاشها برای دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی اطمینان داد.
او گفت: «پیامی که من با خود آوردهام این است که ما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم در هر تصمیمی که در طول این روند مذاکراتی اتخاذ میشود، منافع شرکا و متحدان ما در منطقه همواره در نظر گرفته شود. هیچ بخشی از این توافق نباید به گونهای باشد که امنیت، ثبات یا رفاه هیچیک از شرکای ما در منطقه خلیج را تضعیف کند و این در مرکز سفر من به اینجا قرار دارد.»
موضوعات دیگر
روبیو همچنین گفت که قصد دارد در نشست شورای همکاری خلیج فارس درباره موضوعات دیگر از جمله «پیشرفتها در سوریه، مذاکرات میان دولت لبنان و اسرائیل که حتی امروز نیز در واشنگتن در جریان است و امیدواریم به نتایج مثبتی برسد، و موضوعات اقتصادی» گفتوگو کند.
او در پایان تاکید کرد: «ما ارزش زیادی برای شراکت طولانیمدت میان خود و هماهنگی نزدیکی که همکاری ما را در حوزههای گستردهای شکل داده قائل هستیم. این شراکت برای ساختن آیندهای امنتر، باثباتتر و مرفهتر برای منطقه ما ضروری و غیرقابل جایگزین است.»
آقای روبیو پیش از سفر به بحرین، به امارات متحده عربی و کویت رفته بود.