رهبران ایالات متحده و پاکستان اعلام کردند که روز یکشنبه یک چارچوب توافقنامه برای پایان دادن به ماهها درگیری میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی امضا میشود.
اعلام شده که امضای این تفاهمنامه به صورت الکترونیکی خواهد بود و نه در یک مراسم با حضور نمایندگان دو کشور و میانجیها.
چه شرایطی منجر شده تا مراسم امضای تفاهمنامه به صورت مجازی برگزار شود؟
نگرانی میانجیها
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در گفتوگو با تلویزیون حکومتی جمهوری اسلامی گفت که پس از نهایی شدن پیشنویس توافق، مراسم امضا به طور غیر حضوری و از راه دور انجام میشود.
بر اساس برخی گزارشها، برخی میانجیها نگرانند که هرچه مدت زمان بیشتری برای هماهنگی یک مراسم حضوری برای امضای تفاهمنامه بگذرد، احتمال بیشتری وجود دارد که مانعی بر سر روند پیشرفتها در این زمینه ایجاد شود یا یکی یا هر دو طرف از توافق عقبنشینی کنند.
سیانان به نقل از یک منابع آگاه نوشت که برنامهها برای امضای تفاهمنامه بهصورت مجازی طی روز شنبه شکل گرفت تا این توافق سریعتر نهایی شود و از هرگونه اختلال در لحظات آخر جلوگیری شود.
این نگرانیها در شرایطی است که مذاکرهکنندگان قطری، که همراه با پاکستان از میانجیهای مذاکرات آمریکا و حکومت ایران هستند، صبح روز یکشنبه به تهران سفر کردند تا بخشی از تلاشها برای نهاییسازی این توافق باشند.
تداخل زمانی با سفر ترامپ به اروپا
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، هفته گذشته گفته بود احتمال دارد معاون رئیسجمهور، جی. دی. ونس، نیز از طرف آمریکا در مراسم امضای توافق حضور داشته باشد.
برخی رسانهها نوشتند که لغو مراسم امضا بهصورت حضوری در اروپا با حضور ونس به دلیل بسیار نزدیک بودن سفر ونس به اروپا با سفر ترامپ به اروپا برای شرکت در نشست گروه هفت بوده است.
اکسیوس نوشت که مقامهای آمریکایی و منابع در کشورهای میانجی تأیید کردند که امضا بهصورت مجازی انجام خواهد شد و گفتند این کار عمدتاً به دلایل لجستیکی است.
منابع آگاه به این رسانه گفتند یکی از دلایل اصلی این است که معاون رئیسجمهور که تیم مذاکرهکننده آمریکا را رهبری میکند، نمیتوانست پیش از سفر ترامپ به نشست گروه هفت در فرانسه در صبح دوشنبه به آمریکا بازگردد.
همچنین سیانان نیز نوشت رئیسجمهور و معاون رئیسجمهور به دلایل امنیتی و تداوم حکمرانی بهطور همزمان به خارج از کشور سفر نمیکنند و بازگرداندن ونس به آمریکا پیش از حرکت ترامپ دشوار بود.
ترامپ همچنین در حاشیه نشست گروه هفت، دیدارهای دوجانبه جداگانهای با این برخی رهبران کشورهای عربی خواهد داشت.
اختلاف در روایتها
در وضعیت فعلی، جمهوری اسلامی تلاش کرده روایت نسبتاً متفاوتی و به نفع خود از آنچه در این توافق آمده ارائه کند، از جمله درباره میزان گشایش مالی که جمهوری اسلامی دریافت خواهد کرد.
سیانان نوشت اینکه این اختلافات صرفاً تفاوت در پیامرسانی عمومی است یا نشاندهنده موضوعی عمیقتر که میتواند باعث فروپاشی توافق شود، هنوز روشن نیست.
به گزارش رویترز، یک مقام آمریکایی گفت: «[رژیم] ایران قرار است تنگه هرمز را باز کند، این یک الزام است. میتواند بدون عوارض هم باز شود. با انجام این کار، ما محاصره خود را لغو خواهیم کرد.»
این مقام به خبرنگاران گفت که در مرحله بعد، پاکسازی مینها از آبراه انجام خواهد شد و اشاره کرد که کشورهای گروه هفت میتوانند در این روند نقش داشته باشند.
در هر صورت اگر جمهوری اسلامی توافقی را با آمریکا امضا نکند، پرزیدنت ترامپ هشدار داده که ممکن است دوباره از نیروی نظامی علیه جمهوری اسلانی استفاده کند.
رهبران آمریکا بارها تاکید کردهاند که به جمهوری اسلامی اجازه دستیابی به سلاح اتمی را نخواهند داد.