نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی با حضور نمایندگان ۳۵ کشور عضو این شورا در وین آغاز شد. این نشست که طبق معمول پشت درهای بسته برگزار میشود با افزایش تنشها بر سر پرونده هستهای جمهوری اسلامی حساسیت ویژهای پیدا کرده است.
همزمان با آغاز نشست، نمایندگی جمهوری اسلامی نزد سازمانهای بینالمللی در وین هشدار داد که به گفته تهران، «رویکرد تقابلی» در شورای حکام میتواند چشمانداز دیپلماسی را تضعیف کند.
این نمایندگی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت شرایط کنونی همکاری هستهای ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، پیامد مستقیم «۱۷ موج حملات مسلحانه غیرقانونی آمریکا و اسرائیل» علیه تأسیسات هستهای صلحآمیز و تحت پادمان ایران و همچنین تهدیدهای مستمر است.
نمایندگی ایران تأکید کرد مسئولیت یک اقدام متخلفانه بینالمللی بر عهده عامل آن است و نباید، به گفته تهران، از عاملان حملات به «قربانی» منتقل شود. ایران همچنین هشدار داد شورای حکام نباید به ابزاری برای کاستن از مسئولیت کسانی تبدیل شود که این حملات را انجام دادهاند.
بر اساس اعلام آژانس، دستور کار نشست جاری شامل بررسی گزارش سالانه ۲۰۲۵، فعالیتهای همکاری فنی، اجرای پادمانها در کره شمالی و سوریه، اجرای توافق پادمانهای انپیتی و قطعنامههای شورای امنیت درباره ایران، ایمنی و امنیت هستهای در اوکراین، و موضوع انتقال مواد هستهای در چارچوب آکوس است.
مهمترین محور سیاسی نشست، پرونده ایران است. رویترز به نقل از گزارش محرمانه تازه آژانس نوشت این نهاد هنوز نتوانسته به شماری از سایتهای هستهای ایران که در حملات پیشین هدف قرار گرفتهاند بازگردد و تهران نیز سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده خود، از جمله اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد، را روشن نکرده است.
در همین زمینه، آمریکا پیشنویس قطعنامهای را میان اعضای شورای حکام پخش کرده که از ایران میخواهد اطلاعات دقیق درباره مواد هستهای و تأسیسات تحت پادمان ارائه کند و دسترسی لازم برای راستیآزمایی را «بدون تأخیر» در اختیار آژانس بگذارد.
رویترز گزارش داده این متن فعلاً خواستار ارجاع ایران به شورای امنیت نیست، اما میتواند مذاکرات جاری میان واشنگتن و تهران را پیچیدهتر کند. روسیه و چین با قطعنامههای تازه علیه ایران مخالفت کردهاند.
اوکراین نیز یکی دیگر از محورهای حساس نشست است. در روزهای اخیر آژانس برای ایجاد آتشبس محلی جهت تعمیر خطوط برق نیروگاه زاپوریژیا میانجیگری کرده بود.
پرونده کره شمالی و سوریه نیز در دستور کار قرار دارد، اما وزن فوری آنها کمتر از ایران و اوکراین است. در مورد کره شمالی، مسئله اصلی نبود دسترسی بازرسان و تداوم نگرانی از گسترش برنامه هستهای پیونگیانگ است. در مورد سوریه نیز ابهامهای قدیمی پادمانی همچنان حلنشده باقی مانده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، قرار است در حاشیه این نشست به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دهد. انتظار میرود بخش مهمی از این نشست خبری به ایران، سطح همکاری تهران با آژانس، سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده و خطرهای هستهای جنگ اوکراین اختصاص داشته باشد.