در حالی که محدودیت گسترده اینترنت بینالملل در ایران وارد هشتاد و پنجمین روز شده، دادههای نتبلاکس نشان میدهد میزان «انزوای دیجیتال» ایران از جهان از مرز ۲۰۱۶ ساعت گذشته است.
بر اساس اعلام این نهاد ناظر بر اینترنت، قطع یا محدودیت شدید دسترسی به اینترنت جهانی اکنون وارد هفته سیزدهم شده و زندگی روزمره، کار، آموزش، ارتباطات و دسترسی به اطلاعات را برای میلیونها شهروند ایرانی مختل کرده است.
نتبلاکس میگوید این سطح از قطع ارتباط، شهروندان را از فرصتها و اطلاعاتی محروم کرده که در بسیاری از کشورها در چند ثانیه در دسترس است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که مقامهای جمهوری اسلامی همچنان زمان روشنی برای بازگشایی اینترنت اعلام نکردهاند.
علی یزدیخواه، نماینده مجلس، گفته است «اینترنت فعلاً بازگشایی نمیشود» و مدعی شده با وجود قطع اینترنت، نیازهای اصلی مردم از جمله خدمات بانکی، خرید و فروش و بسیاری از سایتها همچنان برقرار است. او گفته تنها گروههایی که حکومت تشخیص داده به اینترنت بینالملل نیاز دارند، از جمله برخی شرکتهای صادراتی و وارداتی، مراکز علمی و پژوهشی و گروههای دانشگاهی، دسترسی دریافت کردهاند.
این سخنان در حالی بیان میشود که روزنامه اعتماد از تلاش دولت برای رفع انسداد اینترنت و تشکیل ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی به ریاست محمدرضا عارف خبر داده و نوشته ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، دبیر این ستاد شده است. با این حال، همزمانی وعدههای دولتی با اظهارات نمایندگان مجلس، ابهام درباره زمان واقعی بازگشایی اینترنت را بیشتر کرده است.
در کنار این وضعیت، انتقادها از «اینترنت پرو» و دسترسی طبقاتی نیز افزایش یافته است. حامد بیدی، تحلیلگر فضای مجازی و اقتصاد دیجیتال، در گفتوگو با اقتصادنیوز گفته توجیه امنیتی برای قطع اینترنت بیشتر پوششی برای کنترل جریان آزاد اطلاعات است و سیاستهای محدودکننده نهتنها امنیت نمیآورد، بلکه زیرساختها، آموزش، نوآوری و اقتصاد دیجیتال را آسیبپذیرتر میکند.
رویترز پیشتر گزارش داده بود جمهوری اسلامی در سومین ماه قطع اینترنت، طرح «اینترنت پرو» را برای برخی کسبوکارها و گروههای منتخب اجرا کرده؛ اقدامی که به گفته منتقدان، به جای بازگرداندن دسترسی عمومی، به تثبیت اینترنت طبقاتی منجر شده است.
به این ترتیب، پس از بیش از دو هزار ساعت محدودیت، مسئله اینترنت در ایران دیگر فقط اختلال ارتباطی نیست؛ به بحرانی سیاسی، اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده که شکاف میان شهروندان عادی و گروههای برخوردار از دسترسی ویژه را عمیقتر کرده است و رئیس دولت بعنوان یکی از افراد کلیدی در پروژه قطع اینترنت، کماکان مدعی تلاش برای برقراری ارتباط جهانی است.