قطعی اینترنت در ایران وارد هشتاد و چهارمین روز خود شد و دسترسی شهروندان به شبکههای بینالمللی عملاً برای بیش از ۱۹۹۲ ساعت قطع شده است.
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش دسترسی به اینترنت، در تازهترین گزارش خود در این باره یادآور شده که با گذشت هر ساعت از خاموشی دیجیتال در ایران، شکافهای اقتصادی و اجتماعی عمیقتر میشوند؛ چرا که هرگونه ارتباط با جهان خارج، تحت کنترل درآمده و مشروط به جایگاه، همسویی (همصدایی با حکومت) و داشتن امتیاز ویژه شده است.
پس از اعمال محدودیتهای شدید اینترنتی در ایران، دسترسی به اینترنت جهانی تقریباً به صورت انحصاری در اختیار نهادهای حکومتی و سازمانهای خاص، یا افراد نزدیک به حکومت قرار گرفته است. دولت جمهوری اسلامی، خود از نخستین روزهای قطع اینترنتی اخیر، اذعان کرده که تنها به کاربرانی دسترسی میدهد که همصدا با حکومت و مبلغ سیاستهای آن باشند
نتبلاکس در گزارشهای پیشین خود یادآور شده بود که میزان اتصال به اینترنت در ایران در دوره ۸۴ روزه اخیر بین یک تا دو درصد بوده که شامل گروههایی میشود که از امتیاز نزدیکی به حکومت برخوردارند.
این وضعیت دسترسی به گفته نتبلاکس به زمینهساز تعمیق شکافهای اقتصادی و اجتماعی بوده است.
آسیبهای اقتصادی این اختلال دسترسی در تصویر کلی در وضعیتی نجومی است، و حاکی از میلیاردهای دلار خسارت مستقیم یا غیرمستقیم به دلیل قطعی اینترنت است.
با این حال فراتر از میزان آسیب اقتصادی، این قطعی زمینهسازی شکافهای اقتصادی و اجتماعی عمیقتری به نسبت گذشته است.
گزارشها حاکی از سقوط حدود ۸۰ درصدی فروشگاههای آنلاین داخلی است، که نشان میدهد این محدودیت شدید دسترسی بیشترین آسیب را به کسبوکارهای کوچک و در واقع شهروندان عادی زده است.
اما حتی در این حوزه هم، شکافهای جنسیتی بیش از پیش خود را نشان میدهد.
مقامهای جمهوری اسلامی اذعان کردهاند که زنان از قطعی شبکه اینترنت بیشترین صدمه را دیدهاند.
در این زمینه به گفته معاون زنان و امور خانواده پزشکیان، حتی اختصاص «اینترنت پرو»، به برخی گروهها در جامعه نیز مشکلی را حل نکرده است چرا که به گفته زهرا بهروزآذر، «زنان به دلیل شرایط اقتصادی و دسترسی کمتر به منابع مالی، کمتر میتوانند از آن بهرهمند شوند.»
همچنین با قطع دسترسی عادی به اینترنت، برخورداری از اینترنت آزاد مشروط به توانایی مالی برای خرید فیلترشکنهای گرانقیمت یا اینترنت ماهوارهای، یا رانت و جایگاه سازمانی برای دسترسی به اینترنت طبقاتی و قرارگرفتن در فهرست سفید میشود.
امری که عملاً جامعه را به دو دسته تقسیم کرده است؛ یک اقلیت برخوردار که پول یا نفوذ دارند و ارتباطشان با جهان حفظ میشود، و یک اکثریت محروم، که بدنه اصلی جامعه و کسبوکارهای خرد را شامل میشود و متأثر از قطع دسترسی در انزوای کامل قرار میگیرند.