رویترز گزارش داد دو نفتکش غولپیکر چینی، حامل مجموعاً چهار میلیون بشکه نفت خام خاورمیانه، روز چهارشنبه از تنگه هرمز خارج شدهاند. این دو نفتکش بیش از دو ماه در خلیج فارس منتظر مانده بودند.
بر اساس دادههای الاسایجی و کپلر، این دو نفتکش از جمله شمار محدودی از ابرنفتکشهایی هستند که در ماه جاری، با حمل نفت خام عراق، از مسیر عبوری خارج شدهاند که جمهوری اسلامی کشتیها را به استفاده از آن ملزم کرده است.
نفتکش چینی «یوان گوی یانگ»، که توسط یونیپک، بازوی تجاری ساینوپک، اجاره شده بود، روز ۲۷ فوریه، یک روز پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، دو میلیون بشکه نفت خام بصره عراق بارگیری کرده بود. قرار است این محموله چهارم ژوئن در بندر شویدونگ در جنوب چین تخلیه شود.
نفتکش «اوشن لیلی» نیز که تحت مالکیت سینوکم چین است، یک میلیون بشکه نفت خام الشاهین قطر و یک میلیون بشکه نفت خام بصره عراق را بارگیری کرده و قرار است پنجم ژوئن به بندر ژوانژو در شرق چین برسد.
این عبور در ادامه الگویی است که از هفتههای نخست بحران هرمز شکل گرفت. رویترز اوایل مارس گزارش داده بود چین با جمهوری اسلامی برای عبور امن نفت خام و محمولههای الانجی قطر از تنگه هرمز مذاکره میکند.
در همان گزارش آمده بود چین که روابط دوستانهای با جمهوری اسلامی دارد، به شدت به انرژی خاورمیانه وابسته است و حدود ۴۵ درصد نفت خود را از مسیر هرمز دریافت میکند.
جمهوری اسلامی پیشتر اعلام کرده بود کشتیهای متعلق به آمریکا، اسرائیل، کشورهای اروپایی و متحدان آنها اجازه عبور از تنگه هرمز را ندارند، اما در همان موضعگیری نامی از چین نبرده بود. این موضوع، همراه با عبور اخیر نفتکشهای چینی، نشان میدهد تهران در عمل میان کشتیهای کشورهای نزدیک یا «دوست» و کشتیهای غربی تفکیک قائل شده است.
اهمیت چین برای تهران فقط سیاسی نیست. دادههای کپلر که رویترز منتشر کرده نشان میدهد چین در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰ درصد نفت صادراتی جمهوری اسلامی را خریده و بهطور میانگین روزانه یک میلیون و ۳۸۰ هزار بشکه نفت ایران وارد کرده است.
در پسزمینه این عبور، آمارهای گمرکی چین از افت سنگین تجارت رسمی تهران و پکن خبر میدهد؛ میانگین تجارت دوجانبه ایران و چین در ماههای مارس و آوریل به حدود ۲۰۰ میلیون دلار در ماه سقوط کرده، در حالی که این رقم در ژانویه و فوریه حدود ۷۰۰ میلیون دلار بود و دادههای کپلر نیز از کاهش خرید نفت ایران توسط پالایشگاههای چینی در آوریل حکایت دارد.