نتبلاکس اعلام کرد خاموشی اینترنت در ایران پس از ۱۹۲۰ ساعت وارد روز هشتاد و یکم شده است.
این نهاد ناظر بر اختلالات اینترنت همچنین نوشت جمهوری اسلامی، همزمان با قطع گسترده دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت جهانی، در تلاش است دامنه «خفگی دیجیتال» خود را به بیرون از مرزهای ایران گسترش دهد؛ از جمله با درخواست کنترل بر کابلهای اینترنتی کشورهای دیگر در تنگه هرمز و الزام شرکتهای بزرگ فناوری به تبعیت از قوانین جمهوری اسلامی.
در همین حال، محمد سرافراز، عضو شورای عالی فضای مجازی، به روزنامه شرق گفته است تصمیمات مربوط به قطع اینترنت در شورای عالی فضای مجازی گرفته نشده و این شورا نزدیک به یک سال است جلسه نداشته است.
او با اشاره به تشکیل ستاد ساماندهی فضای مجازی در دولت پزشکیان، تأکید کرده مشکل یک ساختار ناکارآمد با ایجاد یک ساختار مشابه برطرف نمیشود و مسئولان اصلی قطع اینترنت، سیمکارت سفید و اینترنت طبقاتی کسانی هستند که در بالاترین سطوح تصمیمسازی و تصمیمگیری قرار دارند، اما پاسخگو نیستند.
شرق در گزارشی نوشت دولت مسعود پزشکیان در میانه طولانیترین دوره قطعی اینترنت در ایران، ساختار تازهای با عنوان «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» ایجاد کرده؛ اما این ستاد از نخستین روزها با ابهام، سکوت خبری و انتقادهای درونساختاری همراه شده است.
به نوشته شرق، همزمان با رونمایی از این ستاد، رئیس آن مانع انتشار گفتوگوی برخی اعضای دولت درباره جزئیات و مأموریتهای این ساختار شده و به مسئولان دولتی تأکید شده است درباره آن با رسانهها گفتوگو نکنند. این روزنامه نوشته گفتوگو با فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، درباره این ستاد انجام شد اما در نهایت اجازه چاپ نگرفت.
بر اساس گزارش شرق، اعضای این ستاد فقط محدود به وزارت ارتباطات یا نهادهای اجرایی نیستند. دادستان کل کشور، یک نماینده از مجلس، وزارت ارشاد، وزارت ارتباطات، وزارت اطلاعات، معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری، دبیر شورای عالی فضای مجازی، وزارت علوم، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اطلاعات سپاه و سه عضو از بخش خصوصی از جمله اعضایی هستند که حضورشان در این ساختار قطعی شده است.
حضور اطلاعات سپاه، وزارت اطلاعات، دادستانی کل و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی در این ترکیب، نشان میدهد مدیریت اینترنت در ایران بیش از آنکه بهعنوان یک مسئله ارتباطی، اقتصادی یا حقوق شهروندی دیده شود، همچنان ذیل نگاه امنیتی تعریف میشود؛ آن هم در شرایطی که میلیونها کاربر ایرانی بیش از ۸۰ روز از دسترسی عادی به اینترنت جهانی محروم بودهاند.
در همین گزارش، محمدجعفر نعناکار، استاد دانشگاه و وکیل دادگستری، گفته است پرسش اصلی این است که چرا باید اینترنت بیش از ۸۰ روز قطع باشد اما رئیسجمهور نتواند کاری انجام دهد و مسئولیت را به معاون اول خود واگذار کند.
مجموع این گزارشها نشان میدهد همزمان با عبور خاموشی اینترنت از ۱۹۲۰ ساعت، جمهوری اسلامی نهتنها نشانهای از بازگشت اینترنت آزاد ارائه نکرده، بلکه در حال ساختن لایه تازهای از مدیریت امنیتی و اداری بر اینترنت است؛ ساختاری که اعضای امنیتی و قضایی در آن حضور دارند، درباره جزئیاتش به دولت دستور سکوت داده شده، و حتی چهرههایی درون ساختار نیز آن را نشانهای تازه از آشفتگی، موازیکاری و بیپاسخماندن مسئولیت اصلی قطع اینترنت میدانند.