مدیرکل آژانس دریانوردی مالزی با رد اتهاماتی مبنی بر چشمپوشی مقامات این کشور از استفاده جمهوری اسلامی از آبهای مالزی برای دور زدن تحریمهای نفتی آمریکا گفته است مشکل در «خلأهای حقوقی» است.
به گفته محمد رُسلی عبدالله، عملیات انتقال کشتی به کشتی محمولههای نفت تحریمی ایران اغلب خارج از آبهای سرزمینی و پوشش راداری مالزی انجام میشود؛ بهویژه در نقاطی نزدیک به مرزهای دریایی یا مسیرهای بینالمللی کشتیرانی.
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای و ناظران صنعت کشتیرانی میگویند آبهای نزدیک ایالت جنوبی جوهور مالزی در دریای جنوبی چین موسوم به «محدوده بیرونی بندر شرقی» به یکی از مراکز اصلی انتقال کشتی به کشتی محمولههای نفتی برای «ناوگان سایه» جمهوری اسلامی تبدیل شده است؛ ناوگانی متشکل از نفتکشهای فرسوده که اغلب با خاموش کردن سامانههای رهگیری، استفاده از هویتهای جعلی و ساختارهای مالکیتی مبهم، منشأ نفت خام ارسالی از جمهوری اسلامی را پنهان میکنند.
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای با انتشار تصاویر ماهوارهای اعلام کرده است از ۹ اسفند پارسال که عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی آغاز شد، ۴۲ عملیات انتقال کشتی به کشتی نفت ایران در این منطقه انجام شده و هنوز هم حدود ۲۴ نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی در نزدیکی این منطقه لنگر انداخته یا در حال پرسهزنی هستند.
آسوشیتدپرس مینویسد اگرچه منطقه انتقال نفت عموماً بخشی از حوزه اقتصادی گسترده مالزی تلقی میشود، اما با مجمعالجزایر ریائو که قلمرو اندونزی است مرز مشترک دارد. سخنگوی وزارت خارجه اندونزی به این خبرگزاری گفته که این کشور اجازه عملیاتهای غیرقانونی در آبهای خود را نمیدهد.
پیشتر شرکت اطلاعات کالا، کپلر، به صدای آمریکا گفته بود که بیش از نیمی از نفت جمهوری اسلامی تحت نام نفت مالزی راهی چین میشود؛ موضوعی که آمارهای گمرکی چین نیز آن موضوع را تأیید میکند.
آمارهای گمرکی چین نشان میدهد این کشور در سال گذشته میلادی روزانه یک میلیون و ۳۰۵ هزار بشکه نفت از مالزی وارد کرده است. این در حالی است که کل نفت تولیدی مالزی حتی به نیم میلیون بشکه در روز نیز نمیرسد. از طرفی، مالزی قبل از تحریمهای آمریکا علیه ایران در سال ۲۰۱۸ روزانه تنها ۱۸۰ هزار بشکه صادرات نفت به چین داشت.
بررسی جزئیات آمارهای گمرکی چین توسط صدای آمریکا نشان میدهد در اولین ماه جنگ ایران و آمریکا، مارس، نیز واردات نفت چین از مالزی یک میلیون و ۲۶۰ هزار بشکه ثبت شده است؛ موضوعی که نشان میدهد مناقشات نظامی تأثیری در عملیات کشتی به کشتی محمولههای نفتی ایران در آبهای آسیایی و صادرات آن به چین تحت نام نفت مالزی نداشته است.
مقامهای آمریکایی نیز بارها اعلام کردهاند که صادرات نفت ایران بهشدت به ارائهدهندگان خدمات دریایی و انتقال نفت از کشتی به کشتی در نزدیکی آبهای مالزی متکی است.
با این حال، مدیر کل آژانس دریانوردی مالزی با اشاره به توقیف دو نفتکش در آبهای این کشور در اوایل سال جاری گفته است علاوه بر خلأهای حقوقی، نبود تبادل اطلاعات لحظهای میان نهادهای داخلی و بینالمللی، اجرای مؤثر قوانین را دشوار کرده است.