دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، این هفته به چین میرود تا با شی جینپینگ، رئیسجمهور این کشور، دیدار کند؛ دیداری که قرار است طیف گستردهای از پروندههای امنیتی، اقتصادی و فناورانه را دربر بگیرد؛ از جنگ ایران و برنامه هستهای جمهوری اسلامی تا تایوان، تجارت، تسلیحات هستهای، هوش مصنوعی و مواد معدنی کمیاب.
به گزارش رویترز، ترامپ قرار است چهارشنبه هفته جاری وارد پکن شده و مذاکرات پنجشنبه و جمعه برگزار شود.
این سفر پیشتر به دلیل جنگ با جمهوری اسلامی به تعویق افتاده بود و حالا در شرایطی انجام میشود که روابط واشنگتن و پکن زیر فشار همزمان جنگ، تجارت، فناوری و رقابت ژئوپلیتیک قرار دارد. رسانههای بینالمللی نوشتهاند ایران یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای دو طرف خواهد بود.
در پرونده ایران، انتظار واشنگتن روشن است و ترامپ میخواهد چین از نفوذ خود بر تهران استفاده کند. چین بزرگترین خریدار نفت از جمهوری اسلامی است و در ماههای اخیر، آمریکا چند شرکت چینی را به اتهام کمک به بخش نظامی و زنجیره تأمین جمهوری اسلامی تحریم کرده است.
فایننشالتایمز به نقل از یک مقام آمریکایی نوشته ترامپ در دیدار با شی، پکن را برای کاهش حمایت از تهران، بهویژه در زمینه فناوریهای دو منظوره، قطعات نظامی و صادرات احتمالی تسلیحات، تحت فشار خواهد گذاشت.
رویترز نیز گزارش داده مقامهای آمریکایی انتظار دارند ترامپ موضوع حمایت چین از تهران و مسکو را با شی مطرح کند؛ از جمله درآمدی که خرید نفت برای تهران و مسکو فراهم میکند، انتقال کالاهای دو منظوره، قطعات، اجزا و احتمال صادرات تسلیحات.
پرونده تنگه هرمز نیز پشت میز گفتوگو حاضر خواهد بود. آسوشیتدپرس نوشته ترامپ امیدوار بود چین برای بازگشایی تنگه هرمز نقش فعالتری بازی کند، چون بسته یا محدود شدن این مسیر، بازار انرژی جهانی را تحت فشار گذاشته است.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پیشتر از مقامهای چینی خواسته بود از دیدارهای خود با مقامهای جمهوری اسلامی برای فشار بر تهران استفاده کنند.
اما سفر ترامپ فقط درباره جمهوری اسلامی نیست. رویترز نوشته دو طرف درباره تمدید توافق مواد معدنی کمیاب نیز گفتوگو خواهند کرد؛ توافقی که برای صنایع دفاعی، خودروهای برقی و فناوریهای پیشرفته اهمیت دارد. چین ممکن است درباره خرید کالاهای آمریکایی، از جمله هواپیماهای بوئینگ و محصولات کشاورزی، تعهداتی بدهد.
پرونده تایوان هم از دستور کار کنار نمیرود. رویترز گزارش داده مقامهای تایوانی پیش از این دیدار گفتهاند به روابط خود با آمریکا اطمینان دارند، اما امیدوارند در موضوع تایوان «غافلگیری» رخ ندهد.
چین همچنان تایوان را بخشی از قلمرو خود میداند و فشار نظامی بر این جزیره ادامه دارد. برای واشنگتن، حفظ تعادل میان گفتوگو با پکن و اطمینان دادن به تایپه یکی از حساسترین بخشهای این سفر است.
هوش مصنوعی و تسلیحات هستهای نیز در سطحی بالاتر از رقابت تجاری مطرح خواهد شد. رویترز نوشته واشنگتن نگران پیشرفت چین در فناوریهای هوش مصنوعی است و میخواهد کانال گفتوگوی مستقیمی برای مدیریت خطرات فناوریهای نوظهور ایجاد کند. همزمان، آمریکا میخواهد چین را وارد گفتوگوهای کنترل تسلیحات هستهای کند؛ موضوعی که پکن تاکنون تمایل زیادی به آن نشان نداده است.
به این ترتیب، سفر ترامپ به چین فقط یک نشست تجاری نیست. او در پکن دنبال چند معامله همزمان است: کاهش فشار جنگ ایران، مهار نقش چین در حمایت از تهران، گرفتن امتیاز تجاری، مدیریت رقابت فناوری و جلوگیری از تشدید تنش بر سر تایوان.