رویترز بر اساس پیشنویس یک بیانیه گزارش داد که رهبران آسهآن، سازمان بینالمللی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشورهای جنوبشرق آسیا، روز جمعه در نشستی غیررسمی در جزیره سبوی فیلیپین، خواستار دستیابی به راهحلی مذاکرهشده میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی و همچنین بازگشایی تنگه هرمز میشوند.
این خبرگزاری طبق پیشنویس بیانیهای که مشاهده کرده، نوشت که رهبران آسهآن درباره پاسخی هماهنگ به پیامدهای بحران خاورمیانه گفتوگو خواهند کرد تا فشار ناشی از شوک انرژی که اقتصادهای وابسته به واردات نفت در منطقه را متزلزل کرده، کاهش دهند.
بر اساس این گزارش، این رهبران از اعضای این سازمان خواهند خواست برای تدوین راهبردی هماهنگ جهت تضمین امنیت انرژی و غذایی در منطقهای تلاش کنند و فرایندهای داخلی لازم برای تصویب پیمان اشتراک سوخت را تکمیل کنند تا «در سریعترین زمان ممکن اجرایی شود.»
تنگه هرمز که پیش از درگیریهای اخیر در خاورمیانه، روزانه حدود ۱۳۰ کشتی و یکپنجم عرضه نفت و گاز جهان را، بیشتر به مقصد آسیا، از خود عبور میداد، اکنون نزدیک به ۷۰ روز است که عملاً مسدود است.
فردیناند مارکوس جونیور، رئیسجمهور فیلیپین، در سخنرانی افتتاحیه خود بهعنوان رئیس دورهای آسهآن گفت که این اتحادیه در کنار یکدیگر ایستاده تا توانایی خود را برای واکنش با وحدت و قاطعیت نشان دهد، اما باید چابک باقی بماند.
در حالی که فیلیپین از نخستین کشورهای جهان بود که وضعیت اضطراری انرژی اعلام کرد، رئیسجمهور این کشور گفت: «ما باید امنیت و تابآوری انرژی منطقهای را تضمین کنیم.»
او افزود: «در زمانی که بیثباتی تشدید شده است، آسهآن باید هماهنگی را تقویت کرده و آمادگی خود را افزایش دهد، اقدامات جمعی عملی برای حفاظت از ثبات عرضه انرژی را دنبال کند و اتصالپذیری را بهبود بخشد.»
پیشتر وزرای اقتصاد آسهآن روز پنجشنبه در سبو دیدار کردند و طبق بیانیه ریاست نشست، «اقدامات پاسخ عملی و مشخصی» را برای تضمین امنیت انرژی و غذایی شناسایی کردند، اما رویترز نوشت که این پیشنهادها فاقد جزئیات مشخص بودند.
این اقدامات شامل متنوعسازی تأمینکنندگان و مسیرها و همچنین تدوین یک پروتکل ارتباطی در شرایط بحران بود، اما مشخص نبود چه اقدامی، اگر اصلا اقدامی صورت گیرد، انجام خواهد شد.
این منطقه با جمعیتی نزدیک به ۷۰۰ میلیون نفر و اقتصادهایی با ارزش ترکیبی ۳.۸ تریلیون دلار، با خطرات قابلتوجهی ناشی از پیامدهای جنگ ایران روبهرو است و فیلیپین برای تصویب توافقنامهای داوطلبانه و مبتنی بر مبادلات تجاری درباره اشتراکگذاری نفت میان کشورهای آسهآن فشار آورده است.
اما هماهنگی همچنان چالشی بزرگ برای آسهآن باقی مانده است. با وجود رشد سریع اقتصادهای منفرد این کشورها، روند یکپارچگی کند بوده و تفاوتهای گستردهای میان ۱۱ عضو آن وجود دارد و هیچ مرجع مرکزی برای تضمین اجرای توافقها و ابتکارهای آسهآن وجود ندارد.