در حالی که بیش از دو ماه از قطع متوالی اینترنت در ایران میگذرد و جمهوری اسلامی برای بیش از هزار و ۴۶۰ ساعت، ایرانیان را در حصر دیجیتال قرار داده، دانشآموزان و دانشجویان از گروههایی هستند که بیشترین آسیب را از اختلال در اینترنت دیدهاند.
نتبلاکس، روز پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت، با اعلام اینکه قطعی اینترنت در ایران وارد شصتودومین روز پیاپی شده، یادآور شد که این خاموشی گسترده، آموزش، دانشگاهها و دسترسی دانشآموزان و دانشجویان به دانش و منابع علمی را نیز بهشدت مختل کرده است.
مقامات دولتی مدعی هستند که از زمان آغاز جنگ و قطع اینترنت، آموزشها به صورت مجازی و با استفاده از شبکه داخلی موسوم به «شبکه ملی اطلاعات» انجام میشود.
این در حالی است که بر اساس گزارشها اینترنت ملی و بسترهایی مانند «شاد» توانایی پاسخگویی به تعداد بالای دانشآموزان را ندارد.
بر اساس گزارشهای رسمی، روزانه حدود ۱۲ میلیون کاربر از «بستر شاد» برای دریافت آموزش مجازی استفاده میکنند، این در حالی است که به گفته علی فرهادی، سخنگوی آموزش و پرورش، این بستر تنها توانایی پاسخگویی به سه میلیون و ۵۰۰ هزار کاربر را به صورت همزمان دارد.
به همین دلیل مقامات آموزش و پرورش جمهوری اسلامی، زمان آموزش مجازی را میان مقاطع مختلف تحصیلی محدود و هر مقطع به حدود دو ساعت آموزش مجازی اکتفا شده است.
وبسایت خبری آوش که توسط گروهی از روزنامهنگاران مستقل در داخل ایران فعالیت دارد، در این زمینه نوشته است که سامانه شاد، در عمل به سدی بزرگ در برابر یادگیری تبدیل شده است. محدودیت ظرفیت کاربری باعث شده که زمان استاندارد آموزش روزانه به طور میانگین به حدود دو ساعت تقلیل پیدا کند که در مقاطع ابتدایی و فنیوحرفهای فاجعهبارتر توصیف میشود.
مقامهای آموزشوپرورش به این ضعف اذعان کردهاند و از جمله سخنگوی وزارت آموزش و پرورش به خبرگزاری رکنا گفته است که افزایش دسترسی دانشآموزان به زیرساختهای مجازی، یادگیری را تسهیل میکند، اما تاکنون هیچ رایزنی برای اینترنت پرو معلمان و دانش آموزان انجام نشده است.
در این شرایط دانشجویان نیز وضعیت بهتری از دانشآموزان ندارند.
حسین سیمایی صراف، وزیر علوم جمهوری اسلامی یکی از چالشهای مهم فعلی را اختلال در ارتباطات بینالمللی دانسته و همزمان اذعان می کند که «قطع اینترنت بینالملل از مهمترین عواملی است که به تابآوری اجتماعی دانشگاهیان لطمه وارد کرده است.»
او اواخر فروردین ماه مدعی شده بود که «ما با وزارت ارتباطات همکاری گسترده ای داریم تا ضمن رعایت جنبههای امنیتی، بتوانیم سرویسهای اینترنت را با پهنای مناسب در اختیار دانشگاهیان قرار دهیم.»
این وعده هنوز محقق نشده و تنها بر اساس آنچه دانشگاه تهران اعلام کرده، دانشجویان این دانشگاه که به دلیل تعطیلی کلاسها به شهرهای خود بازگشتهاند، میتوانند از امکانات اینترنتی مراکز پیام نور شهر محل سکومت خود استفاده کنند.
از ابتدای سال جاری میلادی، یعنی از حدود دهم دی ماه ۱۴۰۴، مردم ایران در دو مرحله شاهد قطع اینترنت بودند که ۲۱ روز آن مربوط به اعتراضات دی ماه است.
با توجه به ۶۲ روز قطعی سراسری اینترنت فعلی، از آغاز سال جاری میلادی شهروندان ایرانی در مجموع ۸۳ روز را در تاریکی دیجیتالی سپری کرده و در این مدت مدارس و دانشگاهها نیز به دلیل اعتراضات سراسری و همچنین شرایط جنگی تعطیل بوده است.