شرکت ردیابی دریایی تانکرترکرز اعلام کرد تصاویر ماهوارهای نشان میدهد محمولههایی از نفت خام ایران به ارزش حدود یک میلیارد و ۵۰ میلیون دلار، پس از رهگیری نیروی دریایی آمریکا، مسیر خود را تغییر داده و به بنادر ایران بازگشتهاند.
این محمولهها توقیف نشدهاند، اما ظاهراً پس از مداخله نیروهای آمریکایی از ادامه مسیر بازماندهاند.
تانکرترکرز همچنین از توقیف یک محموله نفت خام ایران به ارزش تقریبی ۳۸۰ میلیون دلار توسط گارد ساحلی آمریکا در اقیانوس هند خبر داده و نوشته به نظر میرسد این محموله به سمت ایالات متحده در حرکت است. این گزارش هنوز بهطور مستقل از سوی مقامهای آمریکایی با همین رقم تأیید نشده، اما با موج تازه توقیف نفتکشهای مرتبط با ایران همزمان است.
در روزهای گذشته، پنتاگون از عملیات رهگیری علیه نفتکش تحریمشده تیفانی در خلیج بنگال و توقیف نفتکش ماجستیک ایکس در اقیانوس هند خبر داده بود؛ کشتیهایی که به گفته واشنگتن، در حمل نفت ایران و نقض تحریمها نقش داشتهاند. آسوشیتدپرس گزارش داده ماجستیک ایکس پیشتر با نام فونیکس تحریم شده بود و هنگام توقیف، با پرچم گویان به سمت چین حرکت میکرد.
وزارت دفاع آمریکا اعلام کرده تلاشهای اجرایی دریایی در سراسر جهان برای مختل کردن شبکههای غیرقانونی ادامه خواهد یافت و آبهای بینالمللی نباید پناهگاه کشتیهای تحریمشده باشد.
این تحولات نشانه تشدید فشار دریایی آمریکا بر صادرات نفت جمهوری اسلامی است؛ فشاری که دیگر فقط به تحریم شرکتها، نفتکشها و بیمهگران محدود نیست و به رهگیری، تغییر مسیر و توقیف محمولههای نفتی در مسیرهای بینالمللی هم کشیده شده است.
دونالد ترامپ در گفتوگو با فاکسنیوز هشدار داده که ادامه محاصره و اختلال در صادرات نفت ایران میتواند ظرف چند روز به زیرساخت نفتی جمهوری اسلامی فشار وارد کند.ترامپ گفته اگر نفت ایران امکان خروج نداشته باشد و ظرفیت ذخیرهسازی پر شود، خطوط و تأسیسات نفتی این کشور ممکن است با خطر خرابی یا حتی انفجار روبهرو شوند.
گزارشهای جداگانه نیز نشان میدهد جمهوری اسلامی برای جبران کاهش امکان صادرات، به ذخیرهسازی نفت روی آب متوسل شده است.
نیویورکپست به نقل از تحلیلگران انرژی گزارش داده جمهوری اسلامی حتی یک نفتکش حدوداً ۳۰ ساله به نام «ناشا» را از حالت بازنشستگی خارج کرده و به سوی جزیره خارک، مهمترین پایانه صادرات نفت ایران، کشانده است؛ اقدامی که نشانه نزدیک شدن ظرفیت ذخیرهسازی خشکی به سقف خود ارزیابی شده است.
رویترز نیز پیشتر به نقل از دادههای کپلر و ورتکسا گزارش داده بود حجم نفت خام و میعانات ایران در ذخیرهسازی شناور در ماه ژانویه به حدود ۱۶۶ تا ۱۷۰ میلیون بشکه رسیده؛ رقمی معادل حدود ۵۰ روز تولید نفت ایران. این آمار نشان میدهد ذخیرهسازی نفت روی آب، پیش از رهگیریهای اخیر هم یکی از ابزارهای تهران برای کاهش اثر تحریمها و محدودیت صادرات بوده است.
تحلیلگران بر این باورند که با تداوم این روند، تهران ناچار خواهد شد میان کاهش تولید، افزایش ذخیرهسازی روی آب، یا تحمل فشار بیشتر بر پایانهها و ظرفیتهای داخلی یکی را انتخاب کند؛ هر سه گزینه برای درآمد نفتی و مدیریت اقتصادی جمهوری اسلامی پرهزینه است.