گزارشها نشان میدهد جهان در آستانه یک بحران کمسابقه در حوزه انرژی است و تبعات آن میتواند تا سالها اقتصاد جهانی را تحتالشعاع قرار دهد.
نشریه اکونومیست در این رابطه نوشته است که جهان تنها چند هفته با فاجعه انرژی فاصله دارد و حتی با بازگشایی فوری تنگه هرمز، زیان تجمعی ۱.۵ میلیارد بشکه تقریباً اجتنابناپذیر بوده و این رقم تا ۳ میلیارد بشکه نیز میتواند افزایش یابد.
اکونومیست در گزارشی هشدار داد جهان از شوک انرژی ناشی از جنگ در خاورمیانه تنها چند قدم فاصله دارد چراکه در ۵۵۰ میلیون بشکه نفت خلیج فارس از بازار حذف شده، آخرین ذخایر دریایی تمام شدهاند، قیمت سوخت جت در آسیا به ۲۰۰ دلار، گازوئیل به ۱۷۵ دلار و بنزین به ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده است.
رویترز بیستونهم فروردین نیز در گزارشی تأکید کرد از زمان آغاز جنگ بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی به ارزش ۵۰ میلیارد دلار از بازار جهانی حذف شده که بزرگترین اختلال در عرضه انرژی در تاریخ مدرن به شمار میرود.
اکونومیست با اشاره به کاهش سطح ذخایر آبی نفت نوشته دیگر هیچ ذخیرهای برای محافظت از جهان در برابر شوک عرضه باقی نمانده، آن هم در زمانی که تقاضا در حال افزایش است.
به نوشته این نشریه خشک شدن محمولههای نفتی قابل خرید، کاهش شدید تولید سوخت در پالایشگاهها و تقاضای بالا بهویژه در اروپا سه عاملی است که جهان را به سمت پرتگاه سوق میدهد.
این چشمانداز مبهم باعث شد فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، روز سهشنبه در گفتوگو با رادیو فرانساینتر تأکید کند: «این واقعاً بزرگترین بحران در تاریخ است.»
آژانس در همین راستا طرح آزادسازی هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی کشورهای عضو را پیش میبرد که اتریش در روزهای گذشته آن را آغاز کرد.
اکونومیست مینویسد این وضعیت آسیا را که چهار پنجم صادرات خلیج فارس را دریافت میکرد در تنگنای خاصی قرار داده است. ذخایر سوخت کره جنوبی در حال اتمام است و ذخایر ژاپن در ماه مه تمام خواهد شد.
ذخایر نفت خام آسیا به استثنای چین در ماه منتهی به نوزدهم آوریل ۶۷ میلیون بشکه یا ۱۱ درصد کاهش یافته است. پالایشگاههای آسیایی ظرفیت خود را ۱۰ درصد کاهش دادهاند و این رقم میتواند در ژوئیه به ۳۳ درصد برسد.
بلومبرگ نیز در گزارشی از حذف آرام جایگزینهای نفت خلیج فارس برای خریداران بزرگ آسیایی خبر داده و از وابستگی فزاینده پالایشگاههای آسیایی به نفت آمریکا پرده برداشته است.
خریداران در ژاپن در اوایل ماه جاری پیشتاز خرید محمولههای بارگیری ماه مه از ایالات متحده بودند و شرکتهای فرآوری کره جنوبی، سنگاپور و تایلند نیز در میان مشتریان بودند.
قیمت سوخت در بازارهای آسیایی به شدت افزایش یافته و هفت کشور کار از خانه را اجباری و دستکم پنج کشور سهمیهبندی سوخت را اعمال کردهاند.
اروپا نیز با وجود یارانههای دولتی در ۱۶ کشور، پالایشگاههایش با حاشیه سود منفی دستوپنجه نرم میکنند.