پایگاه خبری اکسیوس گزارش داد که آمریکا بههمراه میانجیهای منطقهای در حال بررسی برگزاری مذاکرات سطح بالا با جمهوری اسلامی، احتمالاً از روز پنجشنبه، است. این در شرایطی است که هنوز پاسخی رسمی از تهران دریافت نشده و همزمان تردیدها درباره دستیابی به توافق افزایش یافته است.
تلاش برای آغاز مذاکرات؛ انتظار برای پاسخ تهران
بر اساس این گزارش، دو منبع آگاه اعلام کردهاند که واشنگتن بههمراه کشورهایی مانند پاکستان، مصر و ترکیه در حال رایزنی برای برگزاری نشست صلح با جمهوری اسلامی هستند. پاکستان اعلام کرده که در صورت توافق طرفین، آماده میزبانی این مذاکرات است؛ پیامی که بهگفته منابع، با استقبال دونالد ترامپ نیز مواجه شده است. با این حال، مقامهای جمهوری اسلامی ضمن تأیید دریافت پیامها و پیشنهادها، هرگونه مذاکره مستقیم را رد کردهاند.
طرح ۱۵بندی آمریکا و احتمال توافق اولیه
به نوشته اکسیوس، آمریکا یک طرح ۱۵بندی برای پایان دادن به جنگ ارائه کرده که شامل محورهایی مشابه مذاکرات هستهای پیشین است. بر اساس این طرح، از جمهوری اسلامی خواسته شده است:
- از ذخایر اورانیوم با غنای بالا صرفنظر کند.
- با نظارتهای گستردهتر بینالمللی موافقت کند.
- برد موشکهای بالستیک خود را محدود سازد.
- حمایت از نیروهای نیابتی را کاهش دهد.
یک منبع آمریکایی گفته است استیو ویتکاف به ترامپ اطلاع داده که جمهوری اسلامی با برخی از بندهای کلیدی، از جمله کنار گذاشتن ذخایر اورانیوم غنیشده، موافقت کرده است؛ هرچند مشخص نیست این توافق از سوی چه سطحی از حاکمیت در تهران تأیید شده باشد.
نگرانی اسرائیل از توافقی «ناقص»
در همین حال، مقامهای اسرائیلی نسبت به احتمال دستیابی به توافقی که با اهداف این کشور همخوانی نداشته باشد، ابراز نگرانی کردهاند. دو منبع اسرائیلی به اکسیوس گفتهاند که بنیامین نتانیاهو نگران است ترامپ به توافقی تن دهد که شامل امتیازهای قابل توجه به جمهوری اسلامی باشد و در عین حال، آزادی عمل اسرائیل برای ادامه حملات را محدود کند. همچنین در میان مقامهای اسرائیلی تردید جدی وجود دارد که تهران واقعاً چنین امتیازهایی را پذیرفته باشد.
ابهام در لایههای تصمیمگیری و دشواری مسیر
اکسیوس به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده که ساختار تصمیمگیری در جمهوری اسلامی با آشفتگی مواجه است و ارتباطات داخلی دچار اختلال شده است. همچنین وضعیت نامشخص مجتبی خامنهای بهعنوان «رهبر» جدید جمهوری اسلامی بر پیچیدگی تصمیمگیریها افزوده و مشخص نیست چه نهادی اختیار نهایی را در دست دارد.
همزمانی دیپلماسی و آمادگی نظامی
در کنار تلاشهای دیپلماتیک، آمریکا در حال تقویت گزینههای نظامی خود نیز هست. به گزارش رسانههای آمریکایی لشکر ۸۲ هوابرد بههمراه یک تیپ پیادهنظام برای اعزام به خاورمیانه آماده شدهاند؛ اقدامی که میتواند دامنه گزینههای احتمالی برای عملیات زمینی را گسترش دهد.