مقامهای ارشد اطلاعاتی ایالات متحده روز چهارشنبه در جلسه استماع کمیته اطلاعات سنای آمریکا با پرسشهای قانونگذاران درباره ارزیابیهای اطلاعاتی پیش از آغاز عملیات علیه جمهوری اسلامی روبهرو شدند.
در این جلسه که بخشی از نشست سالانه «تهدیدهای جهانی علیه ایالات متحده» بود، تولسی گبرد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، و جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، در برابر سناتورها شهادت، و درباره توان نظامی جمهوری اسلامی، برنامه هستهای آن و پیامدهای عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی توضیح دادند.
جان رتکلیف در پاسخ به پرسش سناتورها درباره ارزیابیهای اطلاعاتی پیش از آغاز حمله گفت اگر جمهوری اسلامی بدون محدودیت به توسعه فناوریهای موشکی ادامه میداد، میتوانست موشکهایی با برد حدود سه هزار کیلومتر تولید کند؛ بردی که برای هدف قرار دادن بخشهایی از اروپا کافی است.
رتکلیف افزود که اگر پیشرفت جمهوری اسلامی در فناوریهای تقویتکننده موشکی ادامه مییافت، تهران در نهایت میتوانست به توانایی تهدید خاک ایالات متحده نیز دست پیدا کند.
تولسی گبرد در سخنان آغازین خود در کمیته اطلاعات سنا گفت حکومت جمهوری اسلامی اگرچه پس از «عملیات خشم حماسی» همچنان پابرجاست اما به شدت تضعیف شده است.
او گفت: «به نظر میرسد رژیم در جمهوری اسلامی همچنان برقرار است، اما در پی عملیات خشم حماسی بهطور گستردهای تضعیف شده است.»
گبرد در عین حال هشدار داد که با وجود ضربههای سنگین، جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن همچنان توانایی حمله به منافع آمریکا و متحدانش در خاورمیانه را دارند.
او افزود: «با این حال جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش همچنان قادرند و به حمله به منافع ایالات متحده و متحدان ما در خاورمیانه ادامه میدهند. اگر یک رژیم خصمانه در جمهوری اسلامی باقی بماند، تلاش خواهد کرد در یک روند چندساله نیروهای موشکی و پهپادی خود را بازسازی کند.»
این جلسه نخستین حضور عمومی مهم گبرد در ماههای اخیر به شمار میرفت. بخش عمده جلسه استماع سنا به حملات جاری علیه جمهوری اسلامی اختصاص داشت.
قانونگذاران هر دو حزب، از جمله برخی جمهوریخواهان، گفتهاند که خواهان اطلاعات بیشتری درباره کارزار هوایی آمریکا علیه جمهوری اسلامی هستند.
گبرد در پاسخ به انتقادها تأکید کرد: «میخواهم به کسانی که این جلسه را تماشا میکنند یادآوری کنم آنچه امروز ارائه میدهم ارزیابی جامعه اطلاعاتی از تهدیدهایی است که شهروندان آمریکا، سرزمین ما و منافع ما با آن مواجهاند، نه دیدگاهها یا نظرات شخصی من.»
در جریان جلسه، مارک وارنر، سناتور دموکرات از ایالت ویرجینیا و عضو ارشد کمیته، از گبرد پرسید آیا پیش از آغاز جنگ به رئیسجمهوری دونالد ترامپ هشدار داده بود که جمهوری اسلامی ممکن است به کشورهای حاشیه خلیج فارس حمله کند یا تردد کشتیها در تنگه هرمز را تهدید کند.
گبرد گفت: «من مکالمات داخلی را فاش نکردهام و نخواهم کرد.» او افزود: «ما در جامعه اطلاعاتی بهترین اطلاعات عینی موجود را در اختیار رئیسجمهوری قرار میدهیم تا تصمیمهای خود را بر اساس آن اتخاذ کند.»
گبرد در بخش دیگری از سخنان خود درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی به سناتورها گفت حملات آمریکا به تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی باعث شده برنامه غنیسازی آن «بهطور کامل نابود شود» و تأسیسات زیرزمینی آن نیز از بین برود. به گفته او، جامعه اطلاعاتی آمریکا در حال نظارت بر این موضوع است که آیا مقامهای جمهوری اسلامی تلاش خواهند کرد این برنامه را دوباره آغاز کنند یا نه.
در بیانیه مکتوب او که پیش از این جلسه منتشر شد، آمده بود که مقامهای جمهوری اسلامی پس از بمباران تأسیسات هستهای خود «هیچ تلاشی برای بازسازی توان غنیسازی انجام ندادهاند».
در جریان جلسه، مارک وارنر از گبرد پرسید چرا برخی بخشهای این ارزیابی در سخنان شفاهی او مطرح نشده است. گبرد پاسخ داد که به دلیل کمبود وقت برخی قسمتها را حذف کرده است. وارنر در واکنش گفت: «به نظر میرسد شما بخشهایی را حذف کردهاید که با گفتههای رئیسجمهوری در تضاد است.»
جلسه سنا همچنین در سایه استعفای ناگهانی جو کنت، یکی از مقامهای ارشد دولت ترامپ که بر مرکز ملی مقابله با تروریسم نظارت داشت، برگزار شد.
کنت در نامهای که در شبکههای اجتماعی منتشر کرد اعلام کرد نمیتواند از جنگ جاری علیه جمهوری اسلامی حمایت کند.
او نوشت: «من نمیتوانم با وجدان خود از جنگ جاری با جمهوری اسلامی حمایت کنم. جمهوری اسلامی تهدید فوری علیه کشور ما نبود و روشن است که ما این جنگ را تحت فشار اسرائیل و لابی قدرتمند آن آغاز کردیم.»
دفتر مدیر اطلاعات ملی بر مرکز ملی مقابله با تروریسم نظارت دارد و کنت از نزدیکان گبرد به شمار میرفت.
جان رتکلیف در جلسه سنا با دیدگاه کنت مخالفت کرد و گفت: «من معتقدم جمهوری اسلامی برای مدت طولانی تهدیدی دائمی برای ایالات متحده بوده و در این مقطع نیز تهدیدی فوری محسوب میشد.»
برخی جمهوریخواهان نیز به سرعت اظهارات کنت را رد کردند. تام کاتن، سناتور جمهوریخواه از ایالت آرکانزاس و رئیس کمیته اطلاعات سنا، ارزیابی او را «گمراهکننده» توصیف کرد و گفت: «زرادخانه گسترده موشکی جمهوری اسلامی و حمایت آن از تروریسم تهدیدی جدی و رو به رشد برای آمریکا محسوب میشود.»
مایکل بنت، سناتور دموکرات از ایالت کلرادو، اما پس از مشاجرهای لفظی با رئیس سیا گفت: «نبود کامل شفافیت باید برای همه اهمیت داشته باشد.»
سناتور کاتن در مقابل، از تصمیم دونالد ترامپ برای اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی دفاع کرد و گفت این اقدام باعث امنتر شدن جهان شده است.