دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز جمعه گفت: «دوست ندارم از ارتش آمریکا برای حمله به [جمهوری اسلامی] ایران استفاده کنم، اما گاهی مجبور میشوید.» او در عین حال، افزود: هنوز تصمیم نهایی را درباره اقدام نظامی علیه مواضع جمهوری اسلامی گرفته نشده است.
ترامپ پیش از سفر به ایالت تگزاس در جمع خبرنگاران گفت که خواهان دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی ایران است، اما بار دیگر تأکید کرد که تهران نباید به سلاح هستهای دست یابد.
اظهارات ترامپ در جمع خبرنگاران در محوطه بیرونی کاخ سفید، پس از آن مطرح شد که او از خودداری ایران از عمل به خواستههای آمریکا برای محدود کردن برنامه هستهایاش ابراز نارضایتی کرده بود.
رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد: «از نحوه مذاکره آنها راضی نیستیم. آنها نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
در پاسخ به پرسش خبرنگاری مبنی بر اینکه آیا در صورت اقدام نظامی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ممکن است به یک درگیری طولانی و فرسایشی در خاورمیانه تبدیل شود، ترامپ گفت: «فکر میکنم میتوان گفت همیشه ریسکش وجود دارد.»
او در پایان گفت: «عالی میشد اگر آنها واقعاً با حسن نیت و صداقت مذاکره کنند. اما تا اینجا به آن نقطه نرسیدهاند.»
روز پنجشنبه گفتوگو میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی در ژنو برگزار شد.
در این مذاکرات، استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه، پیامهای واشنگتن را از طریق میانجیگری عمان به عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، منتقل میکرد. جرد کوشنر، داماد و مشاور ارشد رئیسجمهور آمریکا، نیز در این مذاکرات حضور داشت.
همچنین رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به مذاکرات پیوسته بود.
آمریکا همزمان با افزایش فشارها، ناوگانی عظیم از هواپیماها و کشتیهای جنگی را به خاورمیانه اعزام کرده و گفته است همه گزینهها از جمله احتمال اقدام نظامی را برای خود محفوظ میدارد.
این سخنان دونالد ترامپ پس از آن مطرح میشود که او در جریان سخنرانی سالانه وضعیت کشور که روز سهشنبه ایراد شد، گفت: اجازه نخواهم داد بزرگترین حامی تروریسم در جهان به سلاح هستهای دست یابد.
رئیسجمهور ایالات متحده، در سخنرانی وضعیت کشور با اشاره مستقیم به جمهوری اسلامی اعلام کرد که آمریکا «هرگز» اجازه نخواهد داد این کشور به سلاح هستهای دست پیدا کند و در صورت لزوم، از اقدام نظامی برای مقابله با تهدیدها علیه ایالات متحده استفاده خواهد کرد.
او در این سخنرانی گفت که ارتش آمریکا در ماه ژوئن گذشته طی «عملیات چکش نیمهشب» برنامه تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی را در حملهای در داخل خاک این کشور «نابود» کرده است.
دونالد ترامپ این عملیات را «خیرهکننده» توصیف کرد و آن را در چارچوب سیاست دیرینه آمریکا برای جلوگیری از هستهای شدن جمهوری اسلامی دانست.
رئیسجمهور آمریکا با اشاره به سیاست چند دههای واشنگتن تأکید کرد که ایالات متحده همواره متعهد بوده مانع دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای شود.
او همچنین درباره گسترش «تروریسم و مرگ» توسط جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن در منطقه اشاره کرد و گفت این نیروها هزاران نظامی آمریکایی را در حملات بمبهای کنار جادهای کشته یا مجروح کردهاند.
او به حذف قاسم سلیمانی به عنوان «پدر بمب کنار جادهای» در دولت اول خود اشاره کرد.
آقای ترامپ در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به سرکوب خونین خیزش سراسری ایرانیان گفت مقامهای جمهوری اسلامی «دستکم ۳۲ هزار معترض» را در داخل کشور کشتهاند.
او همچنین با اشاره به برنامه موشکی جمهوری اسلامی گفت این کشور پیشتر موشکهایی توسعه داده که میتواند اروپا و پایگاههای آمریکا در خارج از کشور را هدف قرار دهد و در حال کار بر روی موشکهایی است که «بهزودی» قادر خواهند بود خاک ایالات متحده را تهدید کنند.
ترامپ گفت پس از «عملیات چکش نیمهشب» به تهران هشدار داده شده که هیچ تلاشی برای بازسازی برنامه تسلیحاتی خود انجام ندهد، اما جمهوری اسلامی همچنان به پیگیری «جاهطلبیهای هستهای» خود ادامه میدهد.
او گفت جمهوری اسلامی میخواهد مذاکره کند، اما آن کلیدواژه را نگفتهاند مبنی بر اینکه سلاح هستهای نمیخواهند.
رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد که ترجیح او حلوفصل این موضوع از مسیر دیپلماسی است، اما تصریح کرد که در برابر «بزرگترین حامی تروریسم در جهان» کوتاه نخواهد آمد.
جیدی ونس معاون رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه در گفتوگو با واشنگتنپست به شرح دیدگاه خود درباره احتمال اقدام نظامی ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی پرداخت و گفت «هیچ احتمالی وجود ندارد» که چنین حملهای به جنگی طولانیمدت در خاورمیانه منجر شود.
جیدی ونس در این مصاحبه گفت اقدام نظامی احتمالی میتواند نقش بازدارنده داشته باشد تا از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای جلوگیری کند؛ مگر آنکه این مسئله از مسیر دیپلماسی حلوفصل شود.
ونس با رد «این تصور که ما قرار است سالها درگیر جنگی در خاورمیانه باشیم، بدون آنکه چشماندازی برای پایان آن وجود داشته باشد» تاکید کرد «هیچ احتمالی ندارد که چنین اتفاقی بیافتد.»
معاون رئیسجمهور آمریکا در ادامه افزود نمیداند دونالد ترامپ درباره جمهوری اسلامی چه تصمیمی خواهد گرفت. او تأکید کرد که خود و رئیسجمهور هر دو نسبت به مداخلات نظامی خارجی با دیده تردید مینگرند.
زمانی که خبرنگار واشینگتن پست با اشاره به سابقه انتقادهای او از جنگ عراق، از ونس پرسید آیا تصور میکرد روزی عضوی از دولتی باشد که احتمال تغییر حکومت را بررسی میکند، او با خنده پاسخ داد که زندگی «پر از پیچوخمهای غیرمنتظره» است. او همچنین ترامپ را «رئیسجمهوری با رویکرد نخست آمریکا» توصیف کرد.
معاون رئیس جمهور آمریکا افزود: «فکر میکنم باید از تکرار اشتباهات گذشته پرهیز کنیم. در عین حال، نباید درسهای گذشته را بیش از حد تعمیم دهیم.»
محور اصلی تلاش آمریکا، متوقف کردن غنیسازی اورانیوم از سوی جمهوری اسلامی - بهعنوان گامی کلیدی در مسیر دستیابی به سلاح هستهای - و همچنین برنامه موشکهای دوربرد عنوان شده است.
ازسرگیری این مذاکرات در شرایطی صورت میگیرد که تنشها بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی همچنان بالاست و سرنوشت این گفتوگوها میتواند نقش تعیینکنندهای در مسیر آینده روابط تهران و واشنگتن و نیز ثبات منطقه داشته باشد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی همچنان از مذاکره درباره برنامه موشکی خودداری کند، این موضوع به «مشکلی بسیار بسیار بزرگ» تبدیل خواهد شد.
روبیو در گفتوگو با خبرنگاران گفت جمهوری اسلامی در حال تلاش برای توسعه موشکهای بالستیک قارهپیما است و مذاکراتی که قرار است روز پنجشنبه برگزار شود، عمدتاً بر برنامه هستهای تهران متمرکز خواهد بود.
اظهارات وزیر خارجه آمریکا یک روز پس از آن بیان شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، گفت جمهوری اسلامی در حال کار بر روی موشکهایی است که میتوانند خاک آمریکا را هدف قرار دهند.