دموکراتهای سنای آمریکا پس از برگزاری یک نشست محرمانه درباره ایران هشدار دادند که کشور در «شرایطی جدی» قرار دارد و از دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده خواستند توضیح دهد چگونه قصد دارد بنبست بر سر برنامه هستهای تهران را حل کند.
این نشست توجیهی محرمانه، که توسط مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، برای رهبران مجلس نمایندگان و سنا و همچنین رؤسای کمیتههای اطلاعاتی دو مجلس ارائه شد، در حالی برگزار شد که دولت آمریکا در حال بررسی گزینه اقدام نظامی علیه ایران است.
اگرچه دونالد ترامپ اعلام نکرده که تصمیم نهایی را گرفته است، اما دستور گسترش گسترده نیروهای نظامی آمریکا در خاورمیانه را صادر کرده و هشدار داده در صورت عدم دستیابی به توافق با تهران درباره برنامه غنیسازی هستهای، «اتفاقات بسیار بدی» رخ خواهد داد.
چاک شومر، رهبر اقلیت سنا، پس از این نشست گفت: «ببینید، این موضوع جدی است و دولت باید استدلال خود را برای مردم آمریکا روشن کند.»
حکیم جفریز، رهبر اقلیت مجلس نمایندگان، نیز ضرورت اقدام نظامی را زیر سؤال برد و به ادعای پیشین ترامپ اشاره کرد که گفته بود در جریان عملیات «چکش نیمهشب» در تابستان گذشته، برنامه هستهای تهران را نابود کرده است.
جفریز گفت: «بخشی از نگرانیای که مطرح کردهام و همچنان مطرح خواهم کرد این است که رئیسجمهور ادعا کرد برنامه هستهای ایران سال گذشته بهطور کامل و مطلق نابود شده است.»
او افزود: «اگر این موضوع واقعاً درست بوده، پس فوریت کنونی چیست؟ این پرسشی باز است و مردم آمریکا نیاز به توضیحی واقعی دارند.»
مارک وارنر، نایبرئیس کمیته اطلاعات سنا، این وضعیت را «لحظهای جدی» برای خاورمیانه و آمریکا توصیف کرد و یادآور شد که برخی از ملوانان حاضر در آرایش جدید نظامی از ایالت او هستند.
او گفت: «بر عهده رئیسجمهور است که توضیح دهد اهداف کشور ما چیست، منافع ملی ما کدام است و چگونه قصد داریم از منافع آمریکا در منطقه حفاظت کنیم. شاید امشب این توضیح را بشنویم، اما اگر نشنویم، باید خیلی زود آن را بشنویم.»
در سوی دیگر، جان تون، رهبر اکثریت سنا، گفت «مشورت» با کنگره درباره ایران «باید انجام شود»، هرچند تأکید کرد هنوز مشخص نیست دولت چه تصمیمی درباره اقدام نظامی گرفته است.
تون گفت: «چندین مسئله درباره ایران وجود دارد؛ یکی برنامه هستهای و دیگری برنامه موشکهای بالستیک. این کشور خطرناک است و همانطور که میدانید اکنون بسیار بیثبات است.»
مساله رویکرد ایالات متحده در قبال جمهوری اسلامی و چشمانداز پیشرو، طی روزهای گذشته، در اظهارات بسیاری از قانونگذاران آمریکایی بازتاب داشته است.
در یکی از آخرین اظهار نظرها تام کاتن سناتور ارشد جمهوریخواه گفت: «اگر ایران از اتفاقات تابستان گذشته درسی گرفته باشد، باید پای میز مذاکره بیاید.»
او گفت از هر اقدامی در جهت کاهش قدرت نظامی تهران حمایت میکند.
دان بیکن نماینده جمهوریخواه کنگره، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سخنرانی وضعیت کشور زمان مناسبی است تا از نیات رئیسجمهور درباره ایران آگاه شویم. اما باید به یاد داشته باشیم… ایرانِ مسلح به سلاح هستهای تهدیدی برای آمریکا و متحدان ماست.»
او در ادامه با اشاره به نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی افزود: «دوم اینکه سپاه پاسداران ایران از طریق حملات تروریستیِ نیروهای نیابتی که آنها را مسلح، تأمین مالی، آموزش و هدایت کرده، بیش از هزار آمریکایی را کشته است.»
این نماینده جمهوریخواه همچنین با اشاره به سابقه حکومت ایران در سرکوب گسترده داخلی نوشت: «سوم اینکه جهان تا چه زمانی میتواند در حالی که این رژیم حدود ۵۰ هزار نفر از مردم خود را قتلعام کرده و این روند ادامه دارد، دست روی دست بگذارد؟»
بیکن تأکید کرد: «رژیم ایران از سال ۱۹۷۹ تاکنون ایرانیان و آمریکاییها را به قتل رسانده است.»
پیش از آن لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه آمریکا، در اظهاراتی تازه درباره جمهوری اسلامی گفت که هیچ توافقی نمیتواند «ماهیت» رهبری جمهوری اسلامی را تغییر دهد؛ «در نهایت، باید آیتالله را از میان برداریم».
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ضعف آیتالله نتیجه مستقیم قدرت رئیسجمهور دونالد ترامپ است.» گراهام همچنین افزود: «من از تلاشها برای دیپلماسی قدردانی میکنم، اما باید درک کنیم که با یک طرف غیرصادق روبهرو هستیم.»
بر اساس فایل صوتی منتشرشده همراه این پست، گراهام در گفتوگو با شان هنیتی، مجری و تحلیلگر سیاسی آمریکایی، تأکید کرد که حتی اگر مذاکرهای انجام شود، نباید انتظار تغییر بنیادین در رفتار رهبری جمهوری اسلامی داشت.
او گفت به باورش رهبران جمهوری اسلامی خود را مأمور یک پروژه ایدئولوژیک میدانند و تصور میکنند وظیفه دارند مخالفان و آنچه را نمیپذیرند، از میان بردارند.
این سناتور آمریکایی ضمن بیان اینکه با اصل مذاکره مخالفتی ندارد، تصریح کرد که در نهایت باید «آیتالله از میان برداشته شود».